Tanım
Film Tasarımı ve Yönetmeni; sinema, belgesel, dizi, animasyon, klip ve reklam filmi projelerinin senaryo yazımı, çekim ve yapım öncesi, film çekimi ve yapımı, kurgulama, yönetim, görüntü yönetimi ve film çekimi sonrası post prodüksiyon süreçlerini yöneten ve yönlendiren kişidir.
Görevler
Film Tasarımı ve Yönetmeni, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Film projeleri üretmek, planlamak, yazmak ve yönetmek.
- Video, televizyon, film ve ses teknolojilerini seçmek ve kullanmak.
- Yazılı, görsel ve işitsel öykü oluşturmak.
- Görsel ve yazılı materyaller üzerinde bağımsız araştırmalar yürütmek.
- Bir araştırma sorusu, problemi veya konusu için gerekli bilgi türüne karar vermek ve bu bilgileri değerlendirmek.
- Çalışmaları uygun yazılı bir formatta, araştırma makalesi gibi sunmak.
- Bir filmin veya medya üretiminin çalışmalarını estetik, tarihsel ve kültürel bağlam içinde eleştirel olarak analiz etmek.
- Yapılan analizleri senaryo yazımı alanındaki kendi çalışmalarında hayata geçirmek.
Yapımcılık tarafındaki görevler
- Görsel-işitsel içeriğin fikrin uygulanmasıyla esere dönüştürülmesini sağlamak.
- Projenin teknik, idari ve mali tasarımını yapmak ve yürütmek.
- Görevleri uygulayıcı yapımcı, yürütücü yapımcı ve saha yapımcıları ile paylaşabilmek.
- Yapım sürecinin tamamında organizasyonu sağlamak.
- Olası krizleri ve sorunları çözmek.
- Senaristin sunduğu senaryonun son hâlini onaylamak.
- Yönetmeni ve çekim ekibini belirlemek.
- Tüm teknik personeli görevlendirmek ve denetlemek.
- Yapımın ele alınış tarzını, çerçevesini ve zamanlamasını belirlemek.
- Dekor yerleştirme, sahne donanımı, ışık sistemi ve ses düzenini denetlemek.
- Montaja gelen işlenmemiş görüntü ve sesleri senaryoya göre yayına veya programa hazır hâle getirmek.
- Oyunlaştırılmış öykü ve romanların, yani senaryoların, oyuncular tarafından canlandırılması ve filme alınması sürecini sağlamak.
- Yönetmen ve sanat yönetmeni ile filmin mekânlarını belirlemek için mekân gezilerine katılmak.
- Güneşin yönüne göre çekim saatlerinin planlanmasına yardımcı olmak.
- Yapılacak dekorların ışık yönlerine karar vermek.
- Pencere yerleri ve dekorda kullanılacak doğal ışık malzemeleri konusunda sanat yönetmenine önerilerde bulunmak.
- Yapım arşivlerini muhafaza etmek ve telif haklarını görüşmek.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar, yazılım ve donanımları.
- Tasarım ve kurgu programları.
- Kurgu masası.
- Mikrofon.
- Görüntü ekipmanları.
- Projektörler.
- Kayıt ekipmanları.
- Ses ve görüntü kayıt cihazları.
- Mikserler.
- Efekt cihazları.
- Aydınlatma ekipmanları.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Film Tasarımı ve Yönetmeni olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Hayal ve tasarım gücü zengin olmak.
- Yaratıcı olmak.
- Genel kültür sahibi olmak.
- Problem çözme becerileri gelişmiş olmak.
- Düşüncelerini iyi ifade edebilmek.
- Etkili iletişim kurma becerisine sahip olmak.
- Sabırlı, dikkatli ve sorumluluk sahibi olmak.
- Programlı ve titiz çalışmak.
- Ekip çalışmasına yatkın olmak.
- Hızlı ve doğru karar verebilmek.
- Pratik ve hareketli çalışma temposuna uyum sağlayabilmek.
Çalışma ortamı ve koşulları
Film Tasarımı ve Yönetimi bölümü mezunlarının çalışma ortamları seçtikleri alana göre değişiklik gösterir.
Yazarlık, yönetmenlik ve yapımcılık alanında çalışan kişiler kapalı ve açık mekânlarda çalışabilir. Kurgu ve görüntü yönetmeni olarak çalışan kişiler ise genellikle stüdyo ortamında çalışır.
Çalışma saatleri düzensiz ve esnektir. Sette çalışan tüm personel ile etkileşim hâlinde çalışılır. Çalışma ortamları filmin içeriğine paralel olarak karanlık veya tozlu olabilir; mevsimsel şartlara göre de değişkenlik gösterebilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelerin ilgili fakültelerinin aşağıdaki lisans bölümlerinde verilmektedir:
- Film Tasarımı ve Yönetimi.
- Film Tasarımı ve Yönetmenliği.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS, yani Yükseköğretim Kurumları Sınavı kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
Meslek yüksekokulları ile açıköğretim ön lisans programlarının DGS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde Film Tasarımı ve Yönetimi lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Birinci sınıfta alınan dersler her öğrenci için ortaktır ve genel bir kültürel altyapı oluşturmayı hedefler. Ana sanat dalları eğitim programlarının ilk dönemlerinde Film Tasarımı ve Yönetimi bölümü ortak bölüm dersleri yoğunluktadır. İlerleyen dönemlerde her ana sanat dalı, kendi uzmanlık alanlarına ilişkin dersleri eğitim programlarına ekler.
İkinci sınıftan itibaren birçok ortak kuramsal dersin yanı sıra ilgili alan derslerine devam edilir. Film kuramları temelinin üzerine alanda özelleşmiş derslerin eklenmesiyle alana özgü uzmanlaşmayı sağlayan eğitim programları oluşturulur.
Dördüncü öğrenim yılı başlangıcında her öğrenci pratik veya kuramsal bir tez konusu seçer. Öğrenci, çalışmalarını danışmanlarıyla birlikte yıl içinde geliştirir ve bölüm başkanlığı tarafından belirlenen tarihte teslim eder. Yeterlilik aldığı takdirde mezun olur.
Eğitim sonunda alınan belge
Üniversite eğitimini bitirenlere Lisans diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma
Film Tasarımı ve Yönetmeni kamu ve özel kuruluşlarda çalışabildiği gibi kendi işini de yapabilir.
Başlıca çalışma ve iş bulma alanları şunlardır:
- Sinema.
- Televizyon.
- Sinema filmi yapımları.
- Reklam filmleri.
- Televizyon dizileri.
- Televizyon şovları.
- Özel sektör.
- Ajanslar.
- Akademik alan.
- Bağımsız projeler.
Meslek mensupları bir ajansa bağlı olarak veya bağımsız olarak çalışabilir. Genellikle proje usulü çalışılır. Alanda iş bulma olanakları kişinin bilgi, beceri ve yeteneğine bağlı olarak değişebilir.
Film Tasarımı ve Yönetmeni mezunları aşağıdaki görevlerde çalışabilir:
- Yönetmen.
- Yapımcı.
- Senarist.
- Kurgucu.
- Görüntü Yönetmeni.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanılabilir.
Çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan da faydalanılabilir. Ayrıca eğitim sırasında kişinin isteğine ve donanımına göre özel firmalarda çalışarak kazanç elde etmesi mümkündür.
Öğrenim süresi boyunca kendini geliştiren öğrenciler, bölümle ilgili projelerde stajyer veya yardımcı eleman olarak çalışabilir.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrası ücret; uzmanlaşma alanına, işyerinin veya projenin büyüklüğüne ve çalışanın bilgi ve becerisine bağlı olarak farklılık göstermektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilir. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
İş piyasasında ilerleme, yapılan işin kalitesi ve sayısına göre değerlendirilir. Ölçü olarak hazırlanacak programların izleyiciler tarafından beğenilmesi esas alınır.
İzleyiciye hitap eden, sanatsal değeri bulunan ve izleme oranı yüksek yapıtların sahipleri meslekte aranır. Bu kişiler hem ekonomik durumlarını iyileştirebilir hem de başarılı ürünler ortaya koymanın mesleki doyumunu yaşayabilir.
Ulusal ve uluslararası düzeyde düzenlenen yarışmalarda derece almak ve ün sahibi olmak, bu meslekte ilerlemenin hedefleri arasında yer alır.
Benzer meslekler
- Senaryo Yazarı (Senarist).
- Yapımcı.
- Yönetmen.
- Belgesel yönetmeni.
- Teknik yönetmen.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- İlgili eğitim kurumları web siteleri.
- İzmir Yaşar Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi, Film Tasarımı Bölümü.
- http://www.pervinkaplan.com/meslek-rehberi/film-tasarimi/15
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – 08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.