Tanım
Fermantasyon teknikeri, çeşitli tarımsal ürünlerden mayalandırma yoluyla sirke, alkollü içki, turşu ve boza gibi gıda maddelerinin elde edilmesi için çalışan kişidir.
Görevler
Fermantasyon teknikeri;
- Mayalandırılacak tahıl veya meyvelerin kalitesini kontrol eder.
- Meyve veya tahılın filizlendirilmesi, karıştırılması, preslenmesi ve mayalandırılması işlemlerinde gıda mühendisine yardım eder.
- Elde edilen ürünün asit derecesini ve kalitesini kontrol eder.
- Tüketime hazır hale gelen ürünün pazarlanmasında görev alır.
- Hijyen (sağlık kuralları) ve sanitasyon (halk sağlığını koruma tedbirleri) sağlanmasında yardımcı olur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Fermantasyon teknikerlerinin kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Fermantasyon tankları
- Kalibrasyon (boyutlandırıcılar)
- Filtrasyon (durultma) üniteleri
- Şişeleme makineleri
- Destilasyon üniteleri
- Pastorizatörler
- Fiziksel ve kimyasal etki yapan katkı maddeleri
- Separatörler
- Presler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Fermantasyon teknikeri olmak isteyen bir kimsenin;
- Biyolojiye ilgi duyması
- Dikkatli, sorumluluk sahibi ve tedbirli olması
gerekmektedir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Fermantasyon teknikerleri, gıda maddeleri üreten fabrika veya atölyelerde görev almaktadırlar. Çalışma yeri nemli ve gürültülü olup mayalanma işlemlerinden kaynaklanan yoğun bir koku vardır.
Fermantasyon teknikeri; gıda mühendisleri, teknisyenler ve işçilerle işbirliği halinde çalışır. Bu meslek elemanları, meyve ve tarım ürünlerinin işlenmesi sırasında çeşitli makineleri kullanırlar. Gıda ve ziraat mühendisleriyle yakın işbirliği içerisindedirler.
Eğitimin verildiği yerler
Meslek eğitimi, meslek yüksekokullarının “Fermantasyon” bölümünde verilmekte iken, bu bölüm adının “Gıda Teknolojisi” olarak değişmesi nedeniyle “Fermantasyon” adıyla artık öğrenci alınmamaktadır.
Bu nedenle meslek eğitimi bölümünde bulunan bilgiler, “Fermantasyon” bölümü eğitiminin verildiği zamandaki araştırılan bilgileri kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için;
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- ÖSYS (Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
gerekmektedir.
Meslek liselerinin, ÖSYS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, “Fermantasyon” ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadırlar.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitim süresi ön lisans düzeyinde iki yıldır.
Eğitim süresince, mesleğin gerektirdiği nitelikler göz önünde bulundurularak teorik ve uygulamaya yönelik bilgiler verilir. Derslerin üçte biri oranında işletmelerde uygulama yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarı ile tamamlayanlara “Fermantasyon” ön lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Fermantasyon teknikerleri;
- Alkol imal edilen fabrikalarda
- Turşu ve zeytincilik (salamura) yapılan yerlerde
- Tütün, Tütün Mamülleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri A.Ş. Genel Müdürlüğüne bağlı şarap, bira ve diğer içki fabrikalarında
- Aynı alanda faaliyet gösteren özel kesime bağlı üretim yerlerinde
çalışabilirler.
Fermantasyon teknikerleri ayrıca kendi alanlarında küçük işletmeler açıp çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun her yıl belli oranlarda vermiş olduğu öğrenim ve harç kredisinden faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Öğrenimi tamamlayıp çalışma hayatına atılanlar, asgari ücretin yaklaşık 2-3 katı arasında ücretle işe başlamaktadırlar.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Fermantasyon ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı'nda (DGS) başarılı oldukları takdirde, ÖSYS kılavuzunda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
- Fabrikada çalışanlar teknik müdürlüğe kadar yükselebilirler.
- Fermantasyon teknikerleri, çalıştıkları birimlerin hizmet içi eğitimine katılarak bilgilerini artırabilirler.
- Meslekte turşuculuk, alkollü içkiler ve zeytincilik (salamura) alanlarında uzmanlaşabilirler.
Benzer meslekler
- Meyve sebze işleme teknikeri
- Süt teknikeri
- Kimya teknisyeni
- Gıda teknikeri
Ek bilgiler
Fermantasyon teknikerlerinin görevleri arasında şunlar da yer alır:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Öğretim elemanları
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için;
- İlgili eğitim kurumlarına
- Türkiye İş Kurumu web sayfasına: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemine: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığına: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezlerine
başvurulabilir.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.