Tanım
Balık Yetiştirme Teknikeri, balıkların uygun koşullarda yetiştirilmesi ve değerlendirilmesi ile ilgili işlemleri su ürünleri mühendisinin gözetiminde yapan kişidir.
Görevler
Balık Yetiştirme Teknikerinin başlıca görevleri şunlardır:
- Üretimde kullanılacak araç ve gereçlerin ön hazırlığını yapmak.
- Su analizleri yapmak.
- Anaç seçimi yapmak.
- Yumurta alma ve dölleme tekniklerini uygulamak.
- Kuluçka çalışması yapmak.
- Larva, yani balık yavrusu, bakımı ve beslemesi yapmak.
- Seleksiyon, yani boylama, yapmak.
- Semirtme yapmak.
- Balıkların hastalıklarının teşhis ve tedavi edilmesini sağlamak.
- Havuzların tamirini, bakımını ve kullanılmasını sağlamak.
- Yem ve malzeme stoklarını yapmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Hava süpürgeleri.
- Su ürünleri yetiştirme tankları.
- Stok havuzları.
- Taşıma kapları, boylama leğenleri ve boylama makinesi.
- Çeşitli çap ve kalınlıkta spiral ve düz hortumlar.
- Anaç kepçesi.
- Sallantılı fıçılar ve larva nakil poşetleri.
- Eldiven, çizme ve yağmurluk.
- Sağım kabı, sünger ve fırça.
- İlaç, oksijen tüpü ve saati.
- Plastik varil ve kovalar.
- Eğimli vinç ve hareketli balık vinci.
- Yakalama kutusu ve yemleme makinesi.
- Balık muhafaza kafesleri.
- Kum filtresi.
- Ağ kepçeler ve benzeri ekipmanlar.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Balık Yetiştirme Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Fen bilimlerine meraklı, özellikle biyolojiye ilgili ve bu alanda başarılı olmak.
- Hayvan yetiştirmeye ilgi duymak.
- Açık havada çalışmaktan hoşlanmak.
- Temizliğe ve sağlık koşullarına özen göstermek.
- Kurallara uymak ve araştırmayı sevmek.
- Dikkatli ve sabırlı olmak.
- Ekonomiye ve ticarete ilgi duymak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Balık Yetiştirme Teknikeri genellikle balık çiftliklerinde ve açık alanda çalışır. Çalışma ortamları soğuk, sıcak, ıslak ve rutubetli olabilir; ayrıca rahatsız edici koku bulunabilir.
Meslek mensubu çalışırken birinci derecede balıklarla ilgilenir. Bunun yanında müşterilerle, meslektaşlarıyla, su ürünleri mühendisleriyle, ziraat mühendisleriyle ve diğer yardımcı personelle iletişim halindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Meslek eğitimi, meslek yüksekokullarının “Balık Yetiştiriciliği” bölümünde verilmekteydi. Ancak bölüm adının “Su Ürünleri” olarak değiştirilmesi nedeniyle “Balık Yetiştiriciliği” adıyla artık öğrenci alınmamaktadır.
Bu nedenle kaynak dosyada yer alan eğitim bilgileri, “Balık Yetiştiriciliği” bölümü eğitiminin verildiği dönemde yapılan araştırmalara dayanmaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- ÖSYS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
Meslek liselerinin ÖSYS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, “Balık Yetiştiriciliği” ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
- Eğitimin süresi 2 yıldır.
- Eğitim teorik ve pratik olarak verilir.
- İkinci yarıyıldan itibaren işbirliği yapılan balık çiftliklerinde uygulamalı dersler yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara Balık Yetiştiriciliği ön lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Balık yetiştiriciliği alanında faaliyet gösteren işyerlerinin sayısının, gıda ihtiyacının sürekli artması ve balık etinin besin değerinin önem kazanmasıyla arttığı belirtilmektedir. Buna bağlı olarak bu alanda yetişmiş, bilgili ve tecrübeli insan gücüne ihtiyaç duyulmaktadır.
Balık Yetiştirme Teknikerleri şu alanlarda çalışabilir:
- Özel sektörde su ürünleri üretim ve işletim tesisleri.
- Akvaryum balığı üretim tesisleri.
- Balık çiftlikleri.
- Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı.
- Devlet Su İşleri.
- Belediyeler.
- Üniversitelere bağlı üretim çiftlikleri.
Balık Yetiştirme Teknikerliği mesleği, kendi işini kurmak isteyenlere de olanak sağlamaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Mesleki eğitim süresince isteyen öğrenciler, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun sağladığı öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden faydalanabilir. Ayrıca vakıfların, kamu ve özel kurum ve kuruluşların sağladığı burslardan yararlanabilirler.
Eğitim sonrası
Balık Yetiştirme Teknikerlerinin kazançları çalışılan sektöre ve meslekteki deneyime göre değişiklik göstermektedir.
Özel sektörde ücretler anlaşmalara göre belirlenmektedir. Genellikle asgari ücretle işe başlayıp zamanla asgari ücretin 2 -3 kat düzeyine çıkabilmektedir.
Kamu sektöründe yasal olarak belirlenen derece ve kademeden işe başlanır. Ücretler kıdeme ve yıllık olarak belirlenen oranlara göre artar.
Kendi işyerinde çalışanların kazançları ise sektördeki gelişmelere ve kişinin başarısına bağlıdır.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Balık yetiştiriciliği ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları takdirde ÖSYS kılavuzunda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Meslek elemanları, iş hayatındaki mesleki bilgi ve tecrübelerine göre üst görevlere yükselme olanağına sahiptir.
Benzer meslekler
- Su Ürünleri Teknikeri.
- Su Ürünleri Teknisyeni.
Ek bilgiler
Balık Yetiştirme Teknikerinin ek görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Çevre koruma önlemleri almak.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygulamak.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Ege Üniversitesi Tire Kutsan Meslek Yüksekokulu, Balık Yetiştiriciliği Programı.
- www.ugurer.com
- Balık Üretim Tesisleri ve Planlaması, Prof. Atay, basım yılı 2001.
- www.tarimkredi.org.tr
- www.tkmy.ege.edu.com.tr
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.