Tanım
Et ve Et Ürünleri İşlemecisi; hayvanı kesme, yüzme ve eti parçalama işlerinin yanı sıra sosis, salam, pastırma ve sucuk gibi ürünleri imal eden kişidir. Meslek, kaynak dosyada “Kasap” ifadesiyle de anılmıştır.
Görevler
Et ve Et Ürünleri İşlemecisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Kesimlik hayvanların seçimini yapar ve hayvan alım bağlantısını kurar.
- Seçilen hayvanın kesimini ve yüzümünü yapar.
- Etlerin soğutulma ve muhafaza yöntemlerini uygular.
- Kesilmiş hayvan gövdelerini parçalar.
- Baharat, renk ve katkı maddelerini usulüne uygun kullanır.
- Sucuk teknolojisinde fermente sucukları hazırlar.
- Etlerin salamura edilmesi ve pastırma üretimiyle ilgili işleri yapar.
- Pişirilmiş ve kızartılmış sucuk hazırlar.
- Haşlanmış sucuk, sosis ve salam yapar.
- Hamburger, İnegöl köfte, füme dil, jöle işkembe, kavurma ve et konservesi yapar.
- Kullandığı araç, gereç ve makinelerin bakımını ve temizliğini yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç, makine ve malzemeler şunlardır:
- Bıçaklar; kesim ve yüzüm bıçağı gibi.
- Satır.
- Masat.
- Tezgâh tahtası ve masalar.
- Kıyma, karıştırma ve doldurma makinesi gibi makineler.
- Tartılar.
- Etiketleme ve koli bantlama makinesi.
- Pişirme ve kavurma kazanları.
- Et kapları ve kancalar.
- Buzdolapları.
- Her tür baharat ve katkı maddeleri.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Et ve Et Ürünleri İşlemecisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Herhangi bir bulaşıcı hastalığı olmayan.
- Kana, ete ve kokuya karşı alerjisi olmayan, kandan korkmayan.
- Kişisel temizlik kurallarını çok iyi bilen ve uygulayan.
- Çok dikkatli, temiz ve tertipli.
- El becerisi olan.
- Gözlerini ve ellerini birlikte uyumlu kullanabilen.
Çalışma ortamı ve koşulları
Et ve Et Ürünleri İşlemecileri kapalı ortamlarda çalışırlar. Çalışma ortamı serin, -17 ile +10 derece arasında ve kaygandır. Ortamda kan, et ve baharat kokuları bulunur.
Kullanılan kesici aletlerden dolayı elini kesme riski vardır. Giysilerde ve çalışma yerinde kan lekeleri oluşabilir; çalışma ortamı ıslaktır. Bu nedenle temizlik ve sağlık kurallarına çok dikkat edilmesi, dikkatli ve tertipli çalışılması ve çalışma ortamının her zaman temiz tutulması gerekir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli müracaat olması durumunda tüm mesleki eğitim merkezlerinde verilir. Eğitim, “Yiyecek-İçecek Hizmetleri” alanının “Kasaplık” dalında kalfalık ve ustalık eğitimleri şeklindedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşulların karşılanması gerekir:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olanlar, eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Kayıt yaptıracak öğrencilerin sağlık durumlarının ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması gerekir. Programın özelliğine göre bu durum gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirilir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak gerekir.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak ve işverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak gerekir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin ilk 3 yılı kalfalık, son 1 yılı ustalık eğitimidir.
Mesleğin seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir. Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde gerçekleştirilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve mesleğiyle ilgili işyeri açma belgesi alabilirler.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Et ve Et Ürünleri İşlemecisi, et ve et ürünlerinin üretiminin ve satışının yapıldığı her yerde çalışabilir. Başlıca çalışma alanları şunlardır:
- Et entegre tesisleri.
- Marketlerin et ve şarküteri reyonları.
- Kamuya ve özel şirkete ait kesimhaneler.
- Tavuk çiftlikleri.
Ustalık eğitimini tamamlayarak ustalık belgesi alanlar kendi işyerlerini de açabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki tutarlardan az olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30’undan.
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15’inden.
- Aday çırak ve çırağa, yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’undan.
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’sinden.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Toplu iş sözleşmesinin uygulandığı işyerlerinde ücret, toplu iş sözleşmesine göre belirlenir. Kendi işyerini açanların ise oldukça yüksek gelir elde etmeleri mümkündür.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlar, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan alabilirler.
Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler. Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Ustalık eğitimini tamamlayanlar ve bağımsız işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
- Et ürünleri makinesi operatörü.
- Süt ve Süt Ürünleri İşlemecisi.
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- 4702 Sayılı Kanun.
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği.
- Çıraklık eğitim programı.
- Mesleki eğitimden sorumlu eğitici ve öğreticiler.
- Mesleğin icra edildiği işyerlerinin temsilcileri.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı.
- Türkiye İş Kurumu.
- Mesleğim Hayatım.
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı.
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
