Tanım
Endüstriyel Tasarım Mühendisi; her türlü endüstriyel sistemin, endüstri ürününün ve üretim süreci elemanlarının belirli kriterler çerçevesinde tasarımını yapan, modelleyen, analiz eden ve geliştiren kişidir.
Üretimi planlar, üretim ve imalat teknolojilerini geliştirir, sistemler arasındaki ilişki ve fonksiyonları kurar. Tasarımları geçerli fiziksel kurallar içinde test eder.
Görevler
Endüstriyel Tasarım Mühendisi, iş süreçlerini iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun şekilde yürütür.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Ürün ve üretim sistemlerinin tasarımını yapmak.
- Mekanik sistemlerin tasarımını yapmak.
- Modelleme ve analiz gerçekleştirmek.
- Tasarlanan ürünün, nesnenin veya sistemin imalat sürecini belirlemek.
- Ürün ve sistemleri tasarlamak, modellemek ve analiz etmek.
- Üretim ve imalat yöntemlerini belirlemek ve geliştirmek.
- Üretim için malzeme seçimi yapmak.
- Üretim süreçlerini geliştirmek.
- Üretimi planlama ve uygulama faaliyetlerini gerçekleştirmek.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Çizim gereçleri: T cetveli, pergel, rapido, gönye takımı ve metre.
- Karton, köpük, kompozitler, plastik, tahta ve metal gibi malzemeler.
- Ölçme araçları.
- Hesap makinesi.
- Bilgisayar ve çeşitli yazılım programları.
- Hızlı prototipleme araçları.
- Test ve kontrol sistemleri.
- CNC sistemleri.
- Otomasyon sistemleri.
- İmalat için kullanılan çeşitli tezgâhlar.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Endüstriyel Tasarım Mühendisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Şekil ve uzay ilişkilerini algılama yeteneğine sahip olmak.
- Matematik ve fizik konularına ilgi duymak ve bu alanlarda başarılı olmak.
- Üretim sürecinde çalışmaktan hoşlanmak.
- Yenilikçi ve tasarım gücü yüksek olmak.
- Modelleme ve analiz yapabilmek.
- Hayatı kolaylaştırıcı çözümler bulmayı sevmek.
- Hızlı ve pratik düşünebilmek.
- Görsel sanatlarla ilgili olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Endüstriyel Tasarım Mühendisleri araştırma geliştirme merkezlerinde, tasarım merkezlerinde, fabrikalarda, üretim ortamlarında ve ofis ortamlarında çalışırlar.
Meslek, insan ve ürünlerin bulunduğu çalışma ortamlarında yürütülür.
Eğitimin verildiği yerler
Endüstriyel Tasarım Mühendisliği eğitimi şu fakültelerde verilmektedir:
- Teknoloji Fakülteleri.
- Mühendislik Fakülteleri.
- Mühendislik-Mimarlık Fakülteleri.
Eğitim, bu fakültelerin “Endüstriyel Tasarım Mühendisliği” bölümlerinde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Teknoloji Fakültelerine mesleki teknik ortaöğretim kurumlarından M.T.O.K. kontenjanı ile gelen öğrencilere, ilgili kılavuzda belirtilen hususlar doğrultusunda bir yıl bilimsel hazırlık uygulanır.
- Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Ön Lisans Programlarının Dikey Geçiş Sınavı (DGS) kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan DGS’de başarılı oldukları takdirde Endüstriyel Tasarım Mühendisliği lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Teknoloji, Mühendislik ve Mühendislik-Mimarlık Fakültelerinde eğitim süresi 4 yıldır. Bazı üniversitelerde bir yıl hazırlık sınıfı bulunmaktadır.
Eğitim süresince ağırlıklı olarak şu dersler verilmektedir:
- Mühendislik Malzemeleri.
- İmalat Teknolojileri.
- Model ve Prototip Geliştirme.
- Ürün Tasarımı.
- Ekonomi.
- Makine Elemanları.
- Termodinamik.
- Sistematik Tasarım.
- Bilgisayar Destekli Tasarım.
Dersler uygulamalı ve kuramsal olarak sürdürülür. Yaz aylarında staj veya işyeri eğitimi zorunludur.
Eğitim sonunda alınan belge
Endüstriyel Tasarım Mühendisliği eğitimini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Endüstriyel Tasarım Mühendisleri şu alanlarda çalışabilirler:
- Araştırma geliştirme merkezleri.
- Tasarım ofisleri.
- Fabrikalar.
- Şantiyeler.
- Enerji santralları.
- Entegre tesisler.
- Üretim ve imalat süreçleri.
Endüstriyel Tasarım Mühendislerinin çalışma alanı; çelik yapı projelerinden kara, deniz, hava ve raylı sistem araçlarının tasarım ve üretim yerlerine kadar uzanır. Ayrıca otomasyon, mekatronik ve robotik sistemler, CNC sistemleri ve 3D yazıcı sistemleri de çalışma alanları arasında yer alır.
Üretimin, araştırmanın ve geliştirmenin olduğu farklı alanlarda Endüstriyel Tasarım Mühendisleri çalıştırılabilir.
Akademik ve eğitim alanındaki olanaklar
Endüstriyel Tasarım Mühendisleri akademik çalışma yapabilirler. Yükseköğretim kurumlarında gerekli yeterlilikleri sağlayanlar, ihtiyaç durumunda akademisyen veya öğretim görevlisi olabilirler.
Pedagojik formasyon alan Endüstriyel Tasarım Mühendisleri, ortaöğretimde alanıyla ilgili bölümlerde öğretmen olarak da çalışabilirler.
Endüstriyel Tasarım Mühendisliği lisans programını tamamlayanlardan, Millî Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu iş birliğiyle açılan veya açılacak Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programını ya da pedagojik formasyon eğitimi sertifika programını başarıyla tamamlayanlar aşağıdaki alanlarda öğretmen olarak çalışabilirler:
- Makine Teknolojisi.
- Makine ve Tasarım Teknolojisi.
- Makine Ressamlığı.
- Plastik Teknolojisi.
- Teknoloji ve Tasarım.
- Makine Model.
İş kurma ve farklı uzmanlık olanakları
Endüstriyel tasarım mühendisliği ülkemizde yeni gelişen ve gereksinim duyulan bir meslek olarak belirtilmektedir. Endüstriyel Tasarım Mühendisleri kendi adlarına işyeri açabilirler.
Özellikle TÜBİTAK ve Sanayi Bakanlığı projelerinden sağlanan hibe destekleriyle teknoloji merkezlerinde CNC sistemleri ve 3D yazıcı sistemleri gibi teknolojik alanlarda çalışabilirler.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alan ve eğitim sonunda “Eğitim Katılma Belgesi” edinen kişiler, Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavı’nda 70 ve üzeri puan aldıkları takdirde İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya hak kazanarak İş Güvenliği Uzmanı olarak da çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç ve destekler
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası kazanç
Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar, hizmet sınıfının ücretini alır. Ayrıca zam ve tazminatlardan yararlanırlar.
Özel sektörde Endüstriyel Tasarım Mühendislerinin ücreti; işteki tecrübe, işyerinin büyüklüğü ve çalışılan sektörün ücret politikası gibi faktörlere göre değişebilir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Yüksek lisans ve doktora yapmış olmak ile yabancı dil bilmek, özel sektörde çalışmak isteyenler için avantaj sağlar ve meslekte ilerlemede etkili olur.
İş hayatında ilerleme
Endüstriyel Tasarım Mühendisliği eğitimini tamamlayanların aşağıdaki alanlarda deneyim sahibi olmaları gerekir:
- Ürün tasarımı.
- Makine tasarımı.
- Endüstriyel sistemler.
- Otomotiv sanayisi.
- Metal şekillendirme.
- Mobilya ve dekorasyon tasarım ve uygulama hizmetleri.
- Tasarım.
- Üretim.
- Montaj.
- Tedarik.
- CNC sistemleri.
- Üç boyutlu yazıcılar.
- Yenilikçi tasarım.
- Modelleme.
- Analiz faaliyetleri.
Lisans eğitiminden sonra yüksek lisans ve doktora yapılabilir. Mezunlar araştırma görevlisi, öğretim görevlisi veya uzman olabilir ve akademik kariyer yapabilirler.
Meslek eğitimini tamamlayanların işletme yüksek lisansı yapmaları durumunda, özellikle özel sektörde yönetici olarak çalışma olanakları bulunmaktadır.
Benzer meslekler
Endüstriyel Tasarım Mühendisliği ile benzer meslekler şunlardır:
- Makine Mühendisi.
- İmalat Mühendisi.
- Mekatronik Mühendisi.
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler başlığı altında ayrıca bir açıklama yer almamaktadır.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Endüstriyel Tasarım Mühendisliği hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bilgiler; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından alınan bilgiler doğrultusunda oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
