Tanım
Endüstri mühendisi; üretimin girdileri olan hammadde, yardımcı malzeme, enerji, makine ve işgücü gibi kaynakların en verimli şekilde kullanılması için planlama ve denetleme çalışmaları yapan kişidir. Bu çalışmalar, kalitesi yüksek ve maliyeti düşük ürün elde edilmesine yöneliktir.
Görevler
Endüstri mühendisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Üretilecek ürüne göre üretim sürecini planlar.
- Üretimin en uygun maliyet ve zamanlama ile gerçekleşmesi için makine ve tesisatın seçimi ile yerleşimini sağlar.
- Hammadde, ürün ve stok kontrolünü yapar.
- Sipariş miktarını tespit eder.
- Yöneticilerin karar vermelerini kolaylaştırmak için gerekli verileri hazırlar.
- Çalışanların verimli olabilmesi için iş bölümü yapar ve iş emirlerini hazırlar.
- Ürün veya hizmetin tüketicilere sağlayacağı faydanın maksimum düzeye ulaşması için dağıtım yöntemini tespit eder ve uygulanmasını sağlar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Endüstri mühendislerinin kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Her türlü yazım ve çizim aletleri.
- Çeşitli elektronik aletler.
- Büro makineleri; bilgisayar, hesap makinesi ve benzeri araçlar.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Endüstri mühendisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Matematiksel düşünme yeteneğine sahip olmak ve analiz yapabilmek.
- İnsan ihtiyaçlarına karşı duyarlı olmak.
- İyi bir gözlemci olmak.
- Etkili iletişim becerilerine sahip olmak.
- Yaratıcı ve ileri görüşlü olmak.
- Gelişmiş bir sorumluluk duygusuna sahip olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Endüstri mühendisleri genellikle büro ortamında çalışır. Bazen atölye ve fabrikalarda, yağlı, kirli ve gürültülü mekânlarda da görev yapabilirler.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi üniversitelerin Endüstri Mühendisliği bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşulların karşılanması gerekir:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS (Yüksek Öğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi lise ve dengi okuldan sonra 4 yıldır. Hazırlık sınıfı bulunan üniversitelerde eğitim süresi 5 yıldır.
Eğitim süresince şu dersler verilmektedir:
- Yöneylem araştırması.
- İş ve zaman etüdü.
- Üretim planlama ve kontrol.
- Kalite kontrol.
- Tesis planlama ve tasarım.
- Proje yönetimi.
- Yönetim bilişim sistemleri.
- Sistem simülasyonu.
- Mühendislik ekonomisi ve yatırım analizleri.
- Karar verme teknikleri.
Eğitim süresince staj zorunluluğu bulunmaktadır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Endüstri mühendisleri ürün veya hizmet üreten tüm kamu ve özel işyerlerinde çalışabilirler. Bu açıdan mesleğin iş alanı geniştir.
Endüstri mühendisliğinin önemi yeni yeni anlaşılmaya başlanmıştır. İşletmelerde verimliliği ve dolayısıyla kârlılığı artırmak için endüstri mühendislerinin yaptıkları çalışmalara ihtiyaç vardır.
Endüstri mühendisliğinin önemi anlaşıldıkça iş bulma şansı ve gelir miktarının da artacağı belirtilmektedir.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alan ve eğitim sonunda “Eğitim Katılma Belgesi” bulunan kişiler, Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavında 70 ve üzeri puan aldıkları takdirde İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya hak kazanabilir. Bu kişiler İş Güvenliği Uzmanı olarak da çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Endüstri mühendislerinin ücretleri; işteki tecrübe, işyerinin büyüklüğü ve çalışılan sektörün ücret politikası gibi faktörlere göre değişir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar hizmet sınıfının ücretini alır. Zam ve tazminatlardan yararlanır.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Mesleğinde başarılı olan endüstri mühendisleri çeşitli konularda uzmanlaşabilirler. Nitelikli elemanlar işletmelerde üst düzey yöneticiliğe getirilebilirler.
Benzer meslekler
- Ekonomist.
- İşletmeci.
- Maliyeci.
- İşletme Mühendisi.
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Üniversiteler Yüksek Öğretim Programları ve Meslekler Rehberi, Prof. Dr. Yıldız Kuzgun, 2000.
- Üniversite Adayları için Meslekler Rehberi, Emlak Bankası, 1994.
- Endüstri Mühendisleri Odası Dergisi.
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
