Tanım
Elektrik-Elektronik Mühendisi; elektrik enerjisi üretme, iletme ve dağıtma sistemleri ile her türlü elektronik alet ve iletişim sistemlerinin projelerinin yapılması, geliştirilmesi, kullanılması ve denetimi konularında çalışan kişidir.
Görevler
Elektrik-Elektronik Mühendisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Elektrik enerjisinin hidrolik, nükleer ve diğer kaynaklara dayalı üretimini yapar.
- Üretim noktasından tüketim noktasına kadar iletim hattının plan, proje ve uygulamasını yapar.
- Elektrik enerjisi üreten ve tüketen tesislerin proje, montaj ve işletmesini yapar.
- Haberleşme, endüstriyel, kontrol ve tıbbi elektronik cihaz ve ekipmanların tasarım, imalat, işletme ve bakımını yapar.
- Sayısal, mikroişlemci tabanlı ve bilgisayar tabanlı sistemlerin tasarım, imalat, işletme ve bakımını yapar.
- Elektronik teçhizat sistemleri için bakım ve işletme standartları, bültenler, teknik talimatlar ve resimli şemalar hazırlar.
- Bu işler için gerekli işgücünü ve maliyeti hesaplar.
- Danışmanlık, eğitim-öğretim, yönetim ve teknik satış işlemleri yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Analog ve dijital ölçüm aletleri, avometre ve osiloskop gibi cihazlar
- Jeneratör ve motorlar
- Sayısal kökenli aletler, sayısal osiloskop ve spektrum analizörleri gibi cihazlar
- Optik ölçüm aletleri
- Bilgisayar
- Çeşitli el aletleri
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Elektrik-Elektronik Mühendisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Analitik düşünme yeteneğine sahip olmak
- Fen alanına, özellikle fizik konularına ilgi duymak
- Planlama ve tasarım gücü kuvvetli olmak
- Mekanik yeteneğe sahip olmak
- Sorumluluk duygusu gelişmiş ve risk alabilen biri olmak
- Yaratıcı ve yeniliklere açık olmak
- Ekip çalışmasına yatkın olmak
- İleriyi görebilme ve koşulları değerlendirme yeteneğine sahip olmak
- Başkalarını yönetebilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Elektrik-Elektronik Mühendislerinin çalışma alanları geniş olduğundan farklı ortamlarda görev yapabilirler. Genellikle şu çalışma ortamlarında bulunurlar:
- Elektrik santralleri, şantiyeler ve laboratuvarlar
- Proje yapımı sırasında büro ortamı
- Enerji dağıtımı konusunda açık hava
- Tıbbi elektronik konularında hastane ortamı
Şantiye ortamı gürültülü, büro ortamı ise genellikle sakindir. Çalışma koşulları çoğunlukla tam gündür ve zaman zaman seyahat etmek gerekebilir. Şantiye ortamındaki çalışmalarda hafta sonu çalışmaları da söz konusu olabilir.
İş yapılırken bazen yalnız, bazen de diğer mühendisler, teknikerler, teknisyenler, teknik ressamlar ve müteahhitler gibi çalışanlarla iletişim kurarlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelerin Mühendislik Fakültelerindeki Elektrik-Elektronik Mühendisliği bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
- Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Ön Lisans Programlarının DGS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak
Belirtilen ön lisans programlarından mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan DGS’de başarılı oldukları takdirde Elektrik-Elektronik Mühendisliği lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Hazırlık sınıfı olan üniversitelerde eğitim süresi 5 yıldır.
Eğitim süresince aşağıdaki dersler gibi dersler verilmektedir:
- Diferansiyel Denklemler
- Elektromanyetik Teorinin Temelleri
- Devre Analizi
- Sinyaller ve Sistemler
- Endüstriyel Elektronik
- Biyomedikal Enstrümantasyon
- Telsiz ve Mobil İletişim Sistemleri
Eğitim süresince staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarı ile tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Elektrik-Elektronik Mühendisliği mezunları için iş olanakları ve çalışma alanları oldukça geniştir. Mezunlar, elektronik ve elektrik teknolojilerinin üretildiği, transfer edildiği, satıldığı ve pazarlandığı özel sektör kuruluşları ile kamu kurumlarında çalışabilirler.
Çalışma alanlarına örnek olarak Telekom, TRT, Türk Kablo ve TEK verilmektedir.
Mezunlar ayrıca şu alanlarda ulusal ve uluslararası boyutta çalışabilirler:
- Elektronik tasarım
- Bakım ve onarım
- Kontrol sistemleri tasarımı ve üretimi
- İletişim sistemleri
- Cep telefonu sistemleri
- Uydu haberleşmesi
- Kablo işletmeleri
Elektrik-Elektronik Mühendisliği programını bitirenlerden, Bakanlık ve Yükseköğretim Kurulu iş birliği ile açılan veya açılacak Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programını ya da pedagojik formasyon eğitimi sertifika programını başarıyla tamamlayanlar öğretmen olarak da çalışabilirler.
Bu kişiler Elektrik-Elektronik Teknolojisi, Raylı Sistemler Teknolojisi, Uçak Bakım, Uçak Elektroniği, Elektronik ve Elektrik alanlarında öğretmenlik yapabilirler.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alıp eğitim sonunda “Eğitim Katılma Belgesi” alan ve Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavında 70 ve üzeri puan alanlar, İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya hak kazanarak İş Güvenliği Uzmanı olarak da çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Eğitimini tamamlayanlar kamu kurum ve kuruluşlarında çalışıyorsa 657 sayılı kanunda belirlenen teknik hizmetler sınıfındaki kadroların derece ve kademesine göre maaş alırlar.
Özel sektör işyerlerinde çalışanların ücreti; işteki tecrübe, işyerinin büyüklüğü ve çalışılan sektörün ücret politikası gibi faktörlere göre değişebilir. Kaynak dosyada özel sektör için sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Mezunlar şu alanlarda uzmanlaşabilirler:
- Elektrik Sistemleri
- Elektronik
- Katı Hal Elektroniği
- Enerji Dönüşümü
Nitelikli elemanlar işletmelerde üst düzey yöneticiliğe yükselebilmektedirler.
Benzer meslekler
- Bilgisayar Mühendisi
- Fizik Mühendisi
- Elektrik Mühendisi
- Elektronik Mühendisi
- Uçak Mühendisi
- Elektronik ve Haberleşme Mühendisi
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi – 2000
- 9 sayılı T.C. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı, Şubat 2014
- Çeşitli üniversitelerin katalogları
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08
- MEDAK (Meslek Danışma Komisyonu) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
