Tanım
Çay eksperi, çay fabrikalarına ait yaş çay alım yerlerinde standartlara uygun körpe yaş çay alımını, muhafazasını ve fabrikaya nakliyesini sağlayan kişidir.
Görevler
Yaş çay satın alınması işleminde üreticiyle ilk teması çay eksperi yapar. Bu nedenle kaliteli çay alımı ve işlenmesinde önemli görev üstlenir.
- Kaliteli çay bitkisinin yetiştirilmesinde gözetilecek hususlar konusunda üreticileri aydınlatır.
- Üreticilerle iyi ilişkiler içerisinde bulunarak talep ve problemlerini fabrika yetkililerine bildirir.
- Yaş çay alım yerlerinde görevli diğer elemanların sevk ve idaresini sağlar; görevlerini talimat hükümleri çerçevesinde yürütmelerini gözetir.
- Üreticilerin alım yerine getirdikleri yaş çayı, fabrikada bildirilen yaş çay alımı programı dâhilinde satın alır.
- Alım yerlerine getirilen çayların sergi bezlerine serilerek karıştırılıp havalandırılmasını sağlar.
- Alım yerlerine getirilen çayları standartlara uygun olması halinde bekletmeden satın alır.
- Ürünün standartlara uymayan kart, uzun dipli kısımlarını ve yabancı bitki artıklarını seçtirerek uygun hale getirildikten sonra satın alır.
- Satın alınan çayın kalitesinden sorumlu olur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Çay eksperlerinin kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Hesap makinesi
- Bilgisayar
- Büro malzemeleri
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Çay eksperi olmak isteyenlerin;
- Biyolojiye ve ekonomiye ilgi duyan,
- Bitki yetiştirmekten ve açık havada çalışmaktan hoşlanan,
- Başkaları ile işbirliği yapabilen
kimseler olmaları gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Çay eksperleri büroda ve arazide görev yaparlar. Mühendislerle işçiler arasındaki iletişim ve koordinasyonu sağlarlar.
Çalışırken çay üreticileri, meslektaşları ve mühendislerle iletişim halindedirler. İş yerinde hem malzeme hem de insanlarla ilgilenirler.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi meslek yüksekokulunun “Çay Eksperliği” bölümünde verilmekteydi. Ancak bu bölüm adıyla artık öğrenci alınmamaktadır.
Bu nedenle Çay Eksperliği eğitimiyle ilgili bilgiler, bölümün öğrenci aldığı dönemdeki araştırma bilgilerini kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için;
- Lise veya dengi okul mezunu olmak,
- ÖSYS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
gerekir.
Meslek liselerinin, ÖSYS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar “Çay Eksperliği” ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadırlar.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 2 yıldır. Eğitim süresince, mesleğin gerektirdiği nitelikler göz önünde bulundurularak teorik ve uygulamaya yönelik bilgiler verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara “Çay Eksperliği” ön lisans diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma
Çay Eksperliği programını bitirenler kamu kuruluşlarında tekniker kadrosuyla çalışabilirler. Ayrıca özel kuruluşlarda teknik ara elemanı olarak çalışma olanağına sahiptirler.
Özel kuruluşlarda denetleyicilik, yöneticilik ve üretim gibi görevler üstlenebilirler.
Kamu kesiminde iş bulma olanağı, kamu açıklarının kapatılması ve bütçenin personel giderlerinin asgariye indirilmesi politikaları nedeniyle azdır. Ancak çay sektörünün devamlılığı ve özel kuruluşlarda çalışma olanağının bulunması nedeniyle çay eksperliği teknikerlerinin işsizlik riski düşüktür.
Çay eksperliğinin başlıca çalışma alanı Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR) ve bağlı kuruluşlarıdır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Koşulları uygun olan öğrenciler, Yüksek Öğretim Kredi ve Yurtlar Kurumunun verdiği krediden yararlanabilirler.
Eğitim sonrası
Eğitim sonunda kamu kuruluşlarında çalışanlar 10. derecenin 1. kademesinden göreve başlamakta ve teknik hizmetler sınıfından ücret almaktadırlar. Bu ücret asgari ücretin 2 katı civarındadır.
Özel kuruluşlarda çalışma durumunda alınan ücret; işin pozisyonuna, teknik çalışanın yeteneğine, tecrübesine ve işletmenin büyüklüğüne göre değişmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Çay Eksperliği ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, “Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı (DGS)”nda başarılı oldukları takdirde ÖSYS kılavuzunda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Çay eksperleri, iş hayatındaki mesleki bilgi ve tecrübelerine göre üst görevlere yükselme olanağına sahiptir.
Benzer meslekler
- Tütün eksperi
- Fındık eksperi
- Pamuk eksperi
Ek bilgiler
Görev
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Sorumluluk
Çay alım yerlerinde birinci derecede her şeyden, mahiyetindeki elemanlardan ve çayla ilgili talimatları uygulamaktan sorumludur.
İşçi sağlığı ve iş güvenliği
Alım yerindeki tehlikelere karşı dikkatli olunmalı ve gereken koruyucu tedbirler alınmalıdır.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- KTÜ Rize Meslek Yüksekokulu Çay Eksperliği Programı
- Üniversiteler, Yüksek Öğretim Programları ve Meslekler Rehberi (Prof. Dr. Yıldız Kuzgun), 2000
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri/Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.