Tanım
Bulut Bilişim Uzmanı; şirketlerin dosya depolama ve şirket içi sunucular gibi fiziksel bilgi teknolojisi (IT) etkinliklerini bilgisayarlar üzerinden alıp uzak sunuculara aktaran bir hizmet modelinin işletilmesinde görev alan kişidir.
Bu meslekte tasarım, planlama, yönetim, bakım ve destek dahil olmak üzere bulut bilişimle ilgili görevler yürütülür.
Görevler
Bulut Bilişim Uzmanı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak aşağıdaki görevleri yapar:
- İş organizasyonu yapar.
- Verileri yapılandırır ve düzenler.
- Genel bulut iletişim ağı için düzenlemeler ve planlar geliştirir.
- Buluta geçmenin kuruluş için neden en iyi çözüm olduğunu göstermek üzere şirket yönetimi ile görüşür.
- Şirketin mevcut altyapısını değerlendirir.
- Veri tabanı depolama gibi farklı işlevleri bulut tabanlı bir sisteme taşımak için çözümler araştırır.
- Sistemin bileşenleri arasında entegrasyonu ve birlikte çalışabilirliği sağlamak için sistem tasarımını ve teknik özellikleri yazılım mimarisine uygun hale getirir.
- Uygulanan çözümlerin güncel ve amaçlara uygun olması için bulut teknolojileri dünyasındaki yeni gelişmeleri takip eder.
- Tüm donanımların, sürücülerin ve yazılımların bulutu destekleyecek şekilde güncellemesini yapar.
- Kurulum sonrasında sistemin çalışma prensiplerini şirket çalışanlarına anlatır.
- Oluşabilecek sorunlarda teknik destek sağlar.
- Bilgi güvenliğine güçlü şekilde odaklanır.
- Gerekli altyapı çalışmalarını belirler ve düzenler.
- İşletmelerin verimliliğini artıracak çalışmalar yapar.
- Kaynak kullanımı için trend analizi yapar.
- Çoklu bulut ortamlarında şirket verilerini güvenli şekilde yönetir.
- Uygun olduğunda bulut teknolojisi yamalarını gerçekleştirir.
- Mesleğiyle ilgili gelişmeleri ve güncellemeleri takip eder.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Bulut Bilişim Uzmanlarının kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- İnternet bağlantılı bilgisayar veya tablet
- Ofis ve kırtasiye malzemeleri
- Diyagram oluşturma programları
- Kablolu ve kablosuz iletişim araçları; telefon ve cep telefonu
- Bilgisayar çevre birimleri; yazıcı, barkod okuyucu ve tarayıcı
- Harici veri kabloları; USB, VGA, DVI, HDMI ve IEEE 1394
- Harici depolama birimleri; flash bellek ve HDD
- Harici elektrik kabloları; güç kabloları, uzatma ve çoklayıcılar
- Kesintisiz güç kaynağı (UPS)
- Yazılım geliştirme platformları
- Güvenlik ve koruma yazılımları
- Temel girdi ve çıktı birimleri; klavye, fare ve pointer
- İşletim sistemleri ve ofis yazılımları
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Bulut Bilişim Uzmanı olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Analitik ve eleştirel düşünebilmek
- Sonuç ve çözüm odaklı çalışabilmek
- Hızlı ve etkili karar verebilmek
- Ekip çalışmasına yatkın olmak
- Etkili iletişim kurma becerisine sahip olmak
- Hareketli çalışma koşullarına uyum sağlayabilmek
- İnovasyon becerileri ve vizyona sahip olmak
- Sistem mimarisi becerilerine sahip olmak
- Zamanı etkin kullanabilmek
- Acil ve stresli durumlarda soğukkanlı ve sakin kalabilmek
- Karmaşık problemleri çözebilmek
- Yabancı dil yeteneğine sahip olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Bulut Bilişim Uzmanları ofis ortamında veya ofis dışı kapalı ortamlarda çalışırlar. Çalışma alanları iyi aydınlatılmış, havalandırılmış, termal konfor koşullarına ve uygun gürültü düzeyine sahip, ofis ergonomisine uygun şekilde hazırlanmış ortamlardır.
İşlerini tam zamanlı, hibrit çalışma düzeninde veya zaman zaman seyahat gerektiren çalışma koşullarında gerçekleştirirler. Ekip ve takım üyeleri, yöneticiler ve müşterilerle yüz yüze, telefonla, görüntülü görüşme uygulamaları ve e-posta yoluyla iletişim kurarlar.
Oturur vücut duruşunda ve ekran karşısında çalıştıkları için vücut postür bozuklukları, sırt ve boyun ağrılarının önüne geçebilmek amacıyla ortopedik ofis koltuklarına ve ekran koruyuculara ihtiyaç duyabilirler.
Eğitimin verildiği yerler
Türkiye’de Bulut Bilişim Uzmanı mesleği için doğrudan eğitim veren bir bölüm henüz bulunmamaktadır. Mesleğin eğitimi, üniversitelerin 4 yıllık eğitim veren aşağıdaki bölümlerinde seçmeli ders olarak verilmektedir:
- Bilgisayar Mühendisliği
- Yazılım Mühendisliği
- Elektrik Elektronik Mühendisliği
- Bilişim Sistemi Mühendisliği
Bunun yanında aşağıdaki eğitim ve sertifika olanaklarından yararlanılabilir:
- MEB onaylı sertifika programları
- Üniversiteler ve İŞKUR işbirliğiyle Nitelikli Bilişim Uzmanı Yetiştirme Projesi kapsamında düzenlenen Bulut Bilişim Uzmanlığı kursları
- Microsoft ve Amazon gibi popüler bulut satıcılarının düzenlediği sertifika ve eğitim programları
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine giriş koşulları, üniversite eğitimi ve kurslar bakımından farklılık gösterir.
Üniversite eğitimi için
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Kurslara katılım için
Eğitim akademilerinin düzenlediği kurslara katılmak için bir ön koşul bulunmayabilir. Üniversiteler ve İŞKUR işbirliğiyle Nitelikli Bilişim Uzmanı Yetiştirme Projesi kapsamında düzenlenen kurslarda ise aşağıdaki mezuniyet koşulları aranır:
- Bilişim Teknolojileri alanında lisans veya ön lisans mezunu olmak
- Diğer lisans bölümlerinin sayısal alanlarından mezun olmak
Bu sayısal alanlar arasında fizik, kimya, biyoloji, matematik, istatistik, uçak teknolojisi ve mühendislik bölümleri sayılmaktadır.
Kurumsal Kaynak Planlaması ve Veri Analizi mesleği kapsamında ise Siyasal Bilgiler Fakültesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Toplum Bilimleri Fakültesi gibi fakültelerde muhasebe veya finansman derslerinin verildiği lisans bölümlerinden mezun olmak gerekmektedir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Üniversite eğitiminin süresi 4 yıldır. Eğitim süresince meslek dersleri ağırlıklı olmak üzere aşağıdaki dersler alınır:
- Bilişim ve İletişim Teknolojileri
- Programlama
- Veri Tabanı Yönetim Sistemleri
- Bilgisayar Ağları ve İnternet
- Bilişim Sistemleri Analiz, Tasarım ve Modelleme
- Veri Madenciliği
- Veri Görselleştirme
- Bulut Bilişim Sistemleri
- Web Teknolojileri
- Bilişim Sistemleri Altyapı ve Teknolojileri
- Fizik
- Matematik
- Olasılık ve İstatistik
Nitelikli Bilişim Uzmanı Yetiştirme Projesi kapsamında düzenlenen mesleki eğitimler, Millî Eğitim Bakanlığı veya üniversite tarafından onaylanan eğitim programları çerçevesinde en fazla 160 fiilî gün olarak düzenlenir.
Bu eğitimlerde aşağıdaki meslek konuları işlenir:
- Ağ Temelleri
- Fiziksel Ağ Bileşenleri
- Ağlar Arası Bağlantı
- Ağlarda Yönlendirme
- Güvenlik Duvarları
- Sanallaştırmaya Giriş
- Özelleşmiş Sanallaştırma Sistemleri
- Bulut Bilişim Sistemleri
- Virtual Local Area Networks (VLAN)
- Etherchannel (LAG - Link Aggregation Group)
- STP (Spanning Tree Protocol)
- Erişim Listeleri (ACL - Access Control List)
- NAT (Network Address Translation)
- DHCP
- QoS (Quality of Services)
- Classification
- Traffic Shaping
- VPN (Virtual Private Network)
- Client-Server Mimarisi ve Universal Windows Platform
- Linux için Temeller
- Microsoft Azure ve Amazon Web Services bulut altyapısı
Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu yoktur.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini üniversitede bitirenlere “Lisans” diploması verilir.
Meslek eğitimini düzenlenen kurslarda bitirenlere MEB veya üniversite onaylı “Kurs Bitirme Sertifikası” verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Bulut Bilişim Uzmanları, kamu ve özel sektördeki şirketler dahil olmak üzere bilgisayarlı veri tabanlarını kullanan herhangi bir şirkette veya kuruluşta çalışma imkânına sahiptir.
Her türden, boyuttan ve sektörden kurum; bulutu aşağıdaki alanlarda kullanabilir:
- Veri yedekleme
- Olağanüstü durum kurtarma
- E-posta
- Sanal masaüstleri
- Yazılım geliştirme
- Test etme
- Büyük veri analizi
- Müşterilere dönük web uygulamaları
Sağlık hizmetleri şirketleri bulutu hastalar için daha kişiselleştirilmiş tedaviler geliştirmek amacıyla kullanır. Finansal hizmet şirketleri bulut teknolojisinden gerçek zamanlı dolandırıcılık algılama ve önleme çalışmalarında yararlanır. Bilgisayar oyunu geliştiricileri ise bulut üzerinden dünya çapında milyonlarca oyuncuya çevrimiçi oyunlar sunabilir.
Bulut Bilişim Uzmanları bilişim, eğitim, telekomünikasyon, finans-ekonomi ve hizmet sektörleri gibi pek çok kurum ve kuruluşta görev alabilirler. Metropoller, teknoparklar ve teknokentler daha fazla iş imkânı barındırır.
Kişisel bilgi, beceri ve yeteneğe bağlı olarak meslekte işsiz kalma riski hemen hemen yoktur. Bağımsız çalışma imkânı da bulunmaktadır. İşsizlik durumunda bilgi ve becerilerine göre Yazılım Geliştiricisi, Büyük Veri, Bulut Bilişim ve Nesnelerin İnterneti alanlarında iş bulabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
- Öğrenciler eğitimleri süresince Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
- Çeşitli resmî ve özel kurum veya kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
- Üniversiteler ve İŞKUR işbirliğiyle Nitelikli Bilişim Uzmanı Yetiştirme Projesi kapsamında düzenlenen Bulut Bilişim Uzmanlığı kurslarında katılımcılara kursiyer cep harçlığı ödenmektedir.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre ücret alırlar.
Özel sektörde deneyimsiz çalışanların kazancı asgari ücretin biraz üstünde başlayabilir. Kazanç; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre iki asgari ücret ila beş asgari ücret arasında değişebilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklar aracılığıyla ek bilgi ve beceri kazanılabilir. Bu çalışmalar mesleki nitelik artışına katkı sağlar.
İş hayatında ilerleme
Bulut Bilişim Uzmanları, bilgisayarlı veri tabanlarını kullanan kamu ve özel sektör şirketlerinde veya kuruluşlarında çalışabilirler. Çalıştıkları kurumlarda deneyim ve başarılarına göre IT departmanında veya diğer birimlerde kıdemli uzman ya da yönetici pozisyonlarında görev alabilirler.
Bireysel çalışma imkânı da bulunmaktadır.
Benzer meslekler
- Bulut Mimarı
- Yazılım Geliştiricisi
- Bulut Güvenliği Mühendisi
- Bulut Ağ Mühendisi
- Yazılım Mühendisi
- Bulut Yazılım Mühendisi
- Büyük Veri Mühendisi
- Veri Tabanı Yöneticisi
Ek bilgiler
MYK tarafından akredite edilen kurum veya kuruluş olması halinde “Bulut Bilişim Analisti (Seviye 5)” sınavını başarıyla tamamlayanlara “Mesleki Yeterlilik Belgesi” verilmektedir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Öğretim elemanları
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- O*NET (Amerika'nın kullandığı Mesleki Bilgi Ağı Sistemi)
- ESCO (AB’nin kullandığı Avrupa Beceriler, Yetkinlikler, Yeterlilikler ve Meslekler Sınıflandırması Sistemi)
- https://www.onetonline.org/
- https://ec.europa.eu/esco/portal/home
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.