Tanım
Bilişim Uzmanı; bilgisayar ve bilişim teknolojileri sektörlerinin başta yazılım olmak üzere programlama, tasarım, analiz, kodlama, ağ bağlantıları, test, bakım ve eğitim gibi alanlarında görev alabilen kişidir. Meslek, işletmecilik ve ilgili disiplinlerin kuramlarıyla desteklenir.
Görevler
Bilişim Uzmanı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak aşağıdaki görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Güncel bilgisayar ve bilişim teknolojilerini yeni uygulama alanları yaratmak için kullanır.
- Problemleri tanımlar ve kullanıcı ihtiyaçlarını belirler.
- Kullanıcı ihtiyaçlarını karşılayabilecek bilgisayar sistemleri tasarlar.
- Veri tabanı ve veri iletişiminin bilgisayar uygulamalarındaki sistemlerini tasarlayıp gerçekleştirir ve yönetir.
- İnternet'i destekleyen teknik, yapısal ve kurumsal ilişkileri ticari olarak küresel ölçekte kullanır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Bilişim Uzmanlarının kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar
- Yazılım geliştirme programları
- Bilgisayar programlama dilleri
- Yazıcı ve tarayıcı
- Hafıza kartı ve bellek
- Meslekle ilgili robot teknolojileri
- Mobil iletişim cihazları
- Ağ donanımları
- Alandaki ulusal ve uluslararası kural ve uygulamalarla ilgili çeşitli dokümanlar, kitaplar ve kalite standartları
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Bilişim Uzmanı olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olması gerekir:
- Mantık yürütme ve tasarım yeteneği
- Matematik alanına ilgi
- Ayrıntılara dikkat edebilme
- Dikkatli ve sabırlı olma
- Eleştirel ve yaratıcı düşünme becerisi
- İletişim ve ikna becerisi
- Ekip çalışmasına yatkınlık
- Girişimcilik
- Araştırmacı olma ve zamanı etkin yönetebilme
- Yeni fikirlere açık olma ve kendisini sürekli geliştirebilme
Çalışma ortamı ve koşulları
Bilişim Uzmanları genellikle iyi aydınlatılmış, ısı yalıtımlı, ergonomik ve teknolojik altyapıya sahip temiz büro ortamlarında çalışır.
Projelere bağlı olarak seyahat etmeleri gerekebilir. Çalışırken üst yönetimle, diğer çalışanlarla, işletmelerle ve müşterilerle yoğun olarak iletişim hâlindedirler.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yüksekokulların Bilgisayar Teknolojileri ve Bilişim Sistemleri bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için aşağıdaki koşulların karşılanması gerekir:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS (Yüksek Öğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
Bilgisayar Teknolojileri ve Bilişim Sistemleri eğitiminin süresi 4 yıldır.
Eğitim süresince aşağıdaki dersler gibi dersler verilmektedir:
- İktisat
- Veri Yapıları
- Sayısal Devre Tasarımı
- Nesneye Yönelik Programlama
- Yapısal Programlama
- Dosya Organizasyonu ve İşlemleri
- Bilgisayar Mimarisi
- İşletme Enformatik Sistemleri
- İnternet Programlama
- Görsel Programlama
- Veri Tabanı Yönetim Sistemleri
- Bilgisayar Güvenliği
- Yönetim Bilişim Sistemleri
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Bilişim Uzmanları çoğunlukla özel sektörde çalışmaktadır. Meslek, fikir üretimine dayalı olduğundan parasal olarak fazla sermayeye ihtiyaç duyulmamaktadır. Yeni fikirler üretebilen kişilerin kendi işlerini kurma olanakları da bulunmaktadır.
Bilgisayar Teknolojileri ve Bilişim Sistemleri lisans programını bitirenlerden, Millî Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) iş birliği ile açılan veya açılacak Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programını ya da pedagojik formasyon eğitimi sertifika programını başarıyla tamamlayanlar, Bilişim Teknolojileri Öğretmeni olarak ilköğretimde çalışabilirler.
Bilişim sektöründe çalışanlar aşağıdaki pozisyonlarda görev alabilir:
- Teknoloji müdürü
- Sistem mühendisi
- Uygulama geliştirme uzmanı
- Web tasarımcısı
- Programlama uzmanı
- İçerik geliştirme uzmanı
- Veri tabanı yöneticisi
- Analist
- Ağ yöneticisi
Eğitim süresince ve eğitim sonrası kazanç
Eğitim süresince
Yükseköğrenimleri süresince öğrenciler, Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı kredi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
İlk girişte alınacak ücret, mezun öğrencinin tercih edeceği iş koluna göre değişir. Herhangi bir devlet kurumunda görev alacak program mezunu, 657 sayılı kanunun ilgili hükümlerince düzenlenecek olan bir maaş alır.
Özel bir kurum veya kuruluşta çalışacak uzman için ücret, işyerinin büyüklüğüne ve çalışanın bilgi ve becerisine bağlı olarak işveren tarafından belirlenir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Bilişim Uzmanları, çalıştıkları işyerlerinde mesleklerindeki gelişime ve verimliliklerine paralel olarak yönetim kademelerine yükselebilirler.
Ayrıca kendi işlerini kurabilirler.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada Bilişim Uzmanlığı ile benzer olarak aşağıdaki meslekler belirtilmiştir:
- Yazılım Mühendisi
- Bilgisayar Mühendisi
- Bilgisayar Ağ İşletmeni
- Bilgisayar Programcısı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler başlığı altında ayrıca bir bilgi verilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Çeşitli üniversitelerin web siteleri
- İlgili eğitim kurumları
- http://meslek.eba.gov.tr/
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
