Tanım
Zihin Engelliler Sınıf Öğretmeni, çalıştığı eğitim kurumunda zihinsel engelli öğrencilere çeşitli bilgi, beceri ve tutumları kazandırmak üzere eğitim veren kişidir.
Görevler
Zihin Engelliler Sınıf Öğretmeninin, zihinsel engelli öğrencilere hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışları hangi yöntemlerle kazandıracağı, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından onaylanan öğretim programlarında, yani müfredat programında belirlenmiştir.
Zihin Engelliler Sınıf Öğretmeni bu program çerçevesinde şu görevleri yerine getirir:
- Çocuğa bağımsızlık kazandırmak ve onu hayata hazırlamak için eğitim ve öğretim yöntemlerini sabırla, şefkatle ve özellikle çocuğun kişisel özelliklerini ve yeteneklerini dikkate alarak uygular.
- Eğitim ve öğretiminden sorumlu olduğu çocukların davranışlarını gözlemler.
- Öğrencilerin yeteneklerini geliştirici etkinlikler düzenler.
- Yemekhanede, bahçede, spor faaliyetlerinde ve boş zamanları değerlendirme sırasında çocuklarla birlikte olur.
- Çocuklara iyi alışkanlıklar kazandırmak ve kötü davranışlara karşı önleyici tedbirler almak için rehberlik yapar.
- Nöbetçi olduğu günlerde okulda düzen ve disiplini sağlamak üzere görev yapar.
- Öğrenci velileriyle yakın ilişki kurar ve eğitim sürecini iş birliği içinde yürütür.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Yıllık müfredat programı, günlük çalışma planları, ünite ve plan defterleri.
- Bireyleştirilmiş eğitim programları.
- Not defteri ve yoklama defteri.
- Okul araç ve gereçleri.
- Grup oyun araçları.
- Bilişsel ve fiziksel becerileri geliştirmeye yönelik araç ve gereçler.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Zihin Engelliler Sınıf Öğretmeninin hem alanıyla hem de öğretmenlik mesleğiyle ilgili niteliklere sahip olması gerekir.
Zihin Engelliler Öğretmeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları beklenir:
- Sözel yeteneği gelişmiş olmak.
- Sosyal bilimlere ve özellikle psikolojiye ilgi duymak.
- Zihinsel engelli insanlara yardım etmeyi sevmek.
- Düşüncelerini başkalarına açık bir biçimde aktarabilmek.
- İyi bir öğrenme ortamı sağlayabilmek.
- Dikkatli olmak ve işine özen göstermek.
- İnsanlarla iyi iletişim kurabilmek.
- Hoşgörülü ve sabırlı olmak.
- Öğrencilerin duygu ve düşüncelerini anlayabilmek.
- Kendini geliştirmeye istekli ve yaratıcı olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Zihin Engelliler Öğretmeni, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda bireysel ve grupla eğitim yapabilecek şekilde düzenlenmiş sınıf ortamında çalışır.
Çalışma ortamı, çocukların özelliklerine göre gürültülü olabilir. Öğretmenler uzun süre ayakta kalabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yükseköğretim kurumlarının Eğitim Fakültesinde “Zihin Engelliler Öğretmenliği” bölümünde verilmekteyken bu bölümün adı Özel Eğitim Öğretmenliği olarak değiştirilmiştir.
Kaynak dosyada yer alan eğitimle ilgili bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşulların karşılanması gerekir:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- ÖSYS Kılavuzunda belirtilen şartları taşımak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim süresince mesleki dersler ağırlıklı olarak verilir. Bunun yanında seçmeli ve uygulamalı dersler alınır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara “Zihin Engelliler Öğretmenliği” lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma
Zihin Engelliler Sınıf Öğretmenleri aşağıdaki eğitim ve özel eğitim uygulamalarında görev yapabilir:
- Zihin Engelliler İlköğretim Okullarının 1-8. sınıf dersleri.
- Eğitim ve Uygulama Okullarının 1-8. sınıf dersleri.
- İlköğretim Okullarının Zihin Engelliler Özel Eğitim Sınıfı dersleri.
- İş Okulu dersleri.
- Gezerek özel eğitim uygulamaları.
- Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinin özel eğitim alan uygulamaları.
- Otistik Çocuklar Eğitim Merkezlerinin 1-8. sınıf dersleri.
- Otistik Çocuklar İş Eğitim Merkezlerinin dersleri.
- Görme ve işitme engelliler alanına ait dersler.
- Erken Çocukluk ve Okul Öncesi Özel Eğitim Merkezi uygulamaları. Bu uygulamalarda okul öncesi veya anasınıfı öğretmeni ya da çocuk gelişimi ve eğitimcisiyle birlikte görev yapar.
- Özel Eğitim Okulları bünyesinde okul öncesi eğitim verilen sınıflardaki eğitim uygulamaları. Bu uygulamalarda okul öncesi veya anasınıfı öğretmeni ya da çocuk gelişimi ve eğitimcisiyle birlikte görev yapar.
- Birden fazla yetersizliği olan ve yetersizliklerinden biri zihinsel olan öğrenciler için açılan özel eğitim sınıflarının 1-8. sınıf dersleri. Bu sınıflarda ilköğretim okulu programından farklı bir özel eğitim programı uygulanır.
Ayrıca rehberlik araştırma merkezlerinde ve Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumu rehabilitasyon merkezlerinde istihdam edilebilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Bu programı ilk beş tercihinde gösteren ve programa yerleştirilen adaylardan belli koşulları taşıyanlara Millî Eğitim Bakanlığınca burs sağlanır.
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Kurumunca verilen öğrenci kredisinden ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının sağladığı kredi ve burs olanaklarından da yararlanabilirler. Bu konudaki duyuru, her yıl yayımlanan öğrenci seçme sınavı kılavuzunda yapılır. Ayrıca kurumun yurt hizmetlerinden yararlanılabilir.
Eğitim sonrası
Eğitim sonunda “Öğretmen” olarak atananlar, 657 sayılı Devlet Memurları Yasası’na göre 9. derecenin 1. kademesinden aylıkla göreve başlatılır.
Bu öğretmenler yan ödeme ve ek ders ücreti gibi olanaklardan da yararlanır. Her yıl okullar açılmadan önce tüm öğretmenlere eğitim-öğretim tazminatı adı altında bir ödeme yapılır.
Zihin Engelliler Sınıf Öğretmenleri, ek ders ücretini diğer sınıf öğretmenlerinden % 25 daha fazla alır.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Zihin Engelliler Sınıf Öğretmenleri, üniversitelerde lisansüstü eğitim aldıktan sonra araştırma görevlisi, doçent ve profesör unvanlarını alabilirler.
İş hayatında ilerleme
Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslek okullarında görev alanlar yöneticilik yapabilir. Bu yöneticilik görevleri arasında müdür ve müdür yardımcılığı bulunur.
Meslek elemanları, Millî Eğitim Bakanlığınca yapılan müfettişlik sınavlarında başarılı oldukları takdirde müfettişlik yapabilirler.
Ayrıca yapılan sınavda başarılı olmaları durumunda başöğretmen veya uzman öğretmen olabilirler.
Benzer meslekler
- İşitme Engelliler Öğretmeni.
- Görme Engelliler Öğretmeni.
Ek bilgiler
Zihin Engelliler Sınıf Öğretmeni mesleği kapsamında şu görev ve faaliyetler de yerine getirilir:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- 9 sayılı T.C. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı, Şubat 2014.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- MEDAK (Meslek Danışma Komisyonu) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
