Tanım
Aile Ekonomisi ve Beslenme Öğretmeni, çalıştığı eğitim kurumu ya da kuruluşunda öğrencilere veya yetişkinlere aile ekonomisi ve beslenme ile ilgili eğitim veren kişidir.
Görevler
Aile ekonomisi ve beslenme konusu ile ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışların, hangi yaş düzeyindeki öğrenci gruplarına ve hangi yöntemlerle kazandırılacağı, MEB tarafından onaylanan öğretim programları ve ilgili mevzuatta belirtilmiştir.
Aile Ekonomisi ve Beslenme Öğretmeni bu program çerçevesinde:
- Eğitiminden sorumlu olduğu grubun düzeyine uygun bir çalışma planı yapar.
- Sorumlu olduğu atölye, laboratuvar, işlik ve benzeri yerleri eğitime hazır durumda bulundurur.
- Öğrencilere alanı ile ilgili bilgi ve beceri kazandırır.
- Eğitici kol çalışmalarında görev alarak öğrencilerin yeteneklerini geliştirici etkinlikler düzenler.
- Öğrencilerin başarılarını değerlendirir ve başarıyı artırıcı önlemler alır.
- Öğrencilerin gelişimlerini izler ve sorunlarının çözümüne yardımcı olur.
- Alanı ile ilgili gelişmeleri izler ve bunların öğretim programlarına yansıtılması için ilgililere önerilerde bulunur.
- Öğretmenler Kurulu toplantısına katılır.
- Öğrencileri belirli dönemlerde yazılı ve sözlü sınava tabi tutar ve değerlendirir.
- Sınav notlarını not defterine işler, not fişleri düzenler ve öğrencilerin çalışma performansını izler.
- Devamla ilgili kayıtları ve diğer rapor ve kayıtları idarecilere ve velilere sunar.
- Gıdaların işlenmesi ve saklanması ile ilgili gelişmeleri ve piyasaya sürülen yeni ürünleri takip eder.
- Tüketicilerin korunmasına ve eğitimine yönelik araştırma ve eğitim görevi yapar.
- Ev araçlarının, yiyeceklerin ve giyeceklerin seçilmesi, satın alınması ve kullanılması hakkında önerilerde bulunur.
- Ailede kaynakları kullanma ve bütçe yapma bilgisi verir.
- Bireyin fiziksel, sosyal, duygusal ve kültürel gelişimine yardım ederek ev, aile ve çalışma yaşamını dengeler.
- Birey ve ailelerin refahını destekleyecek bilgi ve becerileri öğreterek yaşam standartlarını yükseltir.
- Aile bireylerinin zaman, para, araç-gereç ve enerji gibi kaynakları ekonomik şekilde kullanarak üretime katkıda bulunmalarını sağlar.
- Özellikle kadının bireysel gelişimini destekleyerek toplumdaki rolünü geliştirir.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Görsel araçlar; televizyon, video, tepegöz, sinema filmi, slayt ve bilgisayar.
- El becerilerine yönelik örnek ürünler ile yapım araç ve gereçleri.
- Dikiş makinesi.
- Laboratuvar aletleri ve kimyasal katkı maddeleri.
- Mutfak araç ve gereçleri; ocak, fırın ve buzdolabı.
- Alanı ile ilgili mesleki yayınlar.
- Yıllık ve günlük çalışma planları.
- Not defteri, ders defteri ve yoklama fişi.
- Öğrenci iş takip formu.
- Ders kitapları, yardımcı kitaplar, iş ve işlem yaprakları.
- Meslek alanı ile ilgili çeşitli teknik yayınlar.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Aile Ekonomisi ve Beslenme Öğretmeni olmak isteyenlerin:
- Sosyal bilimlere ve fen bilimlerine ilgi duyması,
- İnceleme ve araştırmaya meraklı olması,
- Ayrıntılara dikkat etmesi,
- İnsanlarla iyi iletişim kurabilmesi,
- Hoşgörülü ve sabırlı olması,
- Ekip çalışmasına yatkın olması,
- Düşüncelerini başkalarına açık bir şekilde aktarabilmesi,
- İyi bir öğrenme ortamı sağlayabilmesi,
- Dikkatli olması ve işine özen göstermesi,
- Öğrencilerin duygu ve düşüncelerini anlayabilmesi,
- Mesleğinin sorunları ile ilgilenmesi ve çözüm yolları bulmaya çalışması,
- Kendini geliştirmeye istekli olması gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Aile Ekonomisi ve Beslenme Öğretmeni sınıfta ve atölyede çalışır. Çalışma ortamı hijyenik ve hareketlidir.
Yakıcı maddeler ve kesici aletlerle çalışıldığından dikkatsizlik durumunda tehlikeyle karşılaşılabilir. İşin durumuna göre tam ve yarım gün çalışırlar. Okullarda belirli günlerde nöbet tutarlar.
Çalışırken öğretmenler, veliler, okul idarecileri ve öğrencilerle iletişimde bulunurlar.
Eğitimin verildiği yerler
Bu mesleğin eğitimi geçmişte üniversitelerin Mesleki Eğitim Fakültelerindeki Aile Ekonomisi ve Beslenme Öğretmenliği bölümlerinde verilmiştir. Ancak bu bölüme artık öğrenci alınmamaktadır.
Kaynak dosyadaki eğitime ilişkin bilgiler, Aile Ekonomisi ve Beslenme Öğretmenliği eğitiminin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak,
- ÖSYS Kılavuzunda belirtilen şartları taşımak gerekir.
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Eğitim süresince mesleki dersler ağırlıklı olarak verilir.
- Fakülte son sınıfta öğrenciler bir yarıyıl Öğretmenlik Uygulaması yapar.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarı ile tamamlayanlara Aile Ekonomisi ve Beslenme Öğretmeni lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Mezunlar, Talim Terbiye Kurulunun ilgili kararı gereği:
- İlköğretim okullarına İş Eğitimi (Ev Ekonomisi) öğretmeni,
- Kız Meslek Liselerine Besin/Gıda Teknolojisi, Ev Yönetimi ve Beslenme öğretmeni olarak atanabilirler.
Kendi branşları dışında aylık karşılığı okutabilecekleri dersler arasında şunlar yer alır:
- Kurum Beslenmesi,
- Mutfak Hizmetleri,
- Kat Hizmetleri,
- Servis Hizmetleri,
- Pastacılık bölüm alan ve dallarının ortak alan, teorik ve uygulamalı meslek dersleri,
- Kafeterya İşletmeciliği,
- Turizm ve Otelcilik,
- Yat Kaptanlığı,
- Mutfak,
- Yaşlı Hizmetleri,
- Diğer alanların beslenme alanına ilişkin teorik ve uygulamalı meslek dersleri,
- Alanın veya dalın teorik ve uygulamalı diğer meslek dersleri.
Ayrıca:
- Halk Eğitim Merkezlerinde yönetici ve kurs öğretmeni olarak görev yapabilirler.
- Yemek fabrikası, restoran, kuru temizleme atölyesi, catering, temizlik şirketi, dekoratif eşya dizaynı ve pazarlama işlerinde kendi işyerlerini açabilirler.
- Televizyon, radyo ve gazete gibi medya kuruluşlarında branşları doğrultusunda programcı ve yönetici olarak görev alabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince kazanç olmamakla birlikte öğrenciler, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğünün verdiği yurt hizmetleri, öğrenci kredisi ve harç imkânlarından yararlanabilirler. Ayrıca çeşitli kurum ve kuruluşların burslarından yararlanabilirler.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrasında Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda görev alanlar 9. derecenin 1. kademesinden göreve başlarlar.
Aile Ekonomisi ve Beslenme Öğretmenleri ek ders ücreti alabildikleri gibi, görev yaptıkları okul bünyesinde döner sermaye işletmesi faaliyetleri kapsamında sipariş işler yaparak aylık gelirlerini artırma imkânına da sahiptirler.
Ayrıca her yıl tüm öğretmenlere öğretim yılı başında eğitim öğretim tazminatı adı altında bir ödeme yapılmaktadır. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Üniversitelerde eğitim sonrasında akademik personel olarak uzman, doktor, yardımcı doçent, doçent ve profesör unvanları alınabilir.
İş hayatında ilerleme
- MEB tarafından yapılan müfettişlik sınavlarında başarılı olunması durumunda müfettiş olarak çalışabilirler.
- Milli Eğitim Bakanlığınca açılan sınava girerek başarı gösterenler Uzman Öğretmen veya Başöğretmen olabilirler.
- Milli Eğitim Bakanlığında meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan, tecrübe ile ek bilgi ve beceri kazandıran seminerler ve hizmet içi eğitim faaliyetleri bulunmaktadır.
- Milli Eğitim Bakanlığınca yapılan sınavda başarılı oldukları takdirde Eğitim Yöneticiliği yapabilirler.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslekler şu şekilde sıralanmıştır:
- Ev Ekonomisti,
- Diyetisyen,
- Aile Bilimleri ve Tüketici Öğretmeni,
- Ev Ekonomisi Öğretmeni.
Ek bilgiler
Aile Ekonomisi ve Beslenme Öğretmeni:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Selçuk Üniversitesi (Konya) Mesleki Eğitim Fakültesi Aile Ekonomisi ve Beslenme Öğretmenliği bölümü.
- Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Türk Meslekler Sözlüğü, Ankara.
- 80 sayılı MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı: http://ttkb.meb.gov.tr/www/80-sayili-karar/icerik/19
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için:
- İlgili eğitim kurumlarına,
- Türkiye İş Kurumu web sayfasına: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemine: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığına: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüklerine veya Hizmet Merkezlerine başvurulabilir.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.