Tanım
Yer Hizmetleri Teknisyeni; hava limanlarına inen uçakların uygun yerlere park ettirilmesi, havaalanındaki işaretlerin çizilmesi ve yolcuların terminale veya uçağa taşınmasıyla ilgili işleri planlayıp yürüten kişidir.
Görevler
Yer Hizmetleri Teknisyeninin başlıca görevleri şunlardır:
- Uçakların park edecekleri yerleri tespit eder.
- Uçak tiplerini ve alanda kalacakları süreyi göz önünde bulundurarak uçakların park edilmesini sağlar.
- Uçakların ikmal yerlerine götürülmesini sağlar.
- Bagajların nihai varış yerini belirler.
- Kargo ve bagajları yükler ve boşaltır.
- Yolcuların uçağa geçiş işlemlerini yapar.
- Yolcuların güvenli bir şekilde uçağa binmelerini sağlar.
- Uçağın kalkışa hazır olması için uçak iç mekânının temizlenmesini sağlar.
- Uçağın dışını yıkar ve cam buzlarını çözer.
- Uçağa yakıt ikmali gerçekleştirir.
- Charter ve kargo uçuşları için lojistik sağlar.
- Gerçekleştirilen idari görevlerin kayıtlarını tutar.
- Havaalanı finans departmanına yer hizmetleri harcamaları ve gelirleri hakkında bilgi verir.
- İlgili mevzuat ve havaalanı politikalarında gerçekleşen değişiklikleri takip eder.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar ve donanımları
- Telsiz
- Yükleme ve kayıt formları
- Temizlik malzemeleri
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Yer Hizmetleri Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- İnsan ilişkilerinde başarılı, sabırlı ve soğukkanlı olmak
- Kurallara uymak
- Esnek çalışma saatlerine uyum sağlayabilmek
- Kolay çözüme ulaşan ve çözüm odaklı olmak
- Etkili iletişim becerilerine sahip olmak
- Hızlı ve doğru karar verebilmek
- Kitle iletişim araçlarını kullanabilmek
- Yabancı dil konusunda yetenekli olmak
- Yeni bilgileri öğrenme isteğiyle gündemi takip edebilmek
- Yoğun iş temposuna ve ekip çalışmasına uyum sağlayabilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Yer Hizmetleri Teknisyenleri havaalanlarında dış mekân, iç mekân ve uçak içi alanlarda çalışabilirler.
Kargo bölümünün çalışma ortamı daha karanlıktır. Ramp hizmetleri, yani uçak içi temizlik bölümünde çalışma koşulları daha dar bir alandadır.
Eğitimin verildiği yerler
Eğitim, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Sivil Havacılık alanında yer alan Yer Hizmetleri dalında verilmekteydi.
Yeni uygulamaya göre bu isimde alan ve dal bulunmamaktadır. Eğitimle ilgili bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Meslek eğitimine giriş için belirtilen koşullar şunlardır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran derslerin tamamı 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıfta verilir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Sivil havacılık sektörü; dinamik, rekabetin yoğun olduğu ve değişimlerin sıkça yaşandığı bir sektördür. Pahalı ve kapsamlı yatırımlar gerektiren sektör dünyada ve Türkiye’de büyümeye devam ederken, sektörün eleman ihtiyacı da artmaktadır.
Rekabetin yoğunlaştığı havacılık sektöründe çabuk karar verebilen, kavramsal dönüşebilen ve aynı zamanda operasyonel düzeydeki faaliyetlere hâkim bireylere ihtiyaç duyulmaktadır. Türkiye’nin bulunduğu konum itibarıyla gelişmekte olan havacılık sektöründe yatırımlar artmakta, hızla büyüyen sektörde yetişmiş ve kalifiye elemanlara olan ihtiyaç da artmaktadır.
Yer hizmetleri teknisyenleri THY’ye bağlı hava limanları işletmelerinde görev alırlar. Ayrıca şu çalışma alanlarında iş bulabilirler:
- HAVAŞ, TGS ve ÇELEBİ yer hizmetleri işletmeleri
- Havaalanları terminal işletme şirketleri
- Havayollarına hizmet veren firmaların değişik bölümleri
- Kargo ve lojistik firmaları
- Havayolu temsilci firmaları
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere; asgari ücretin net tutarının, yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır.
Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Çalışanların kazançları, yapılan işteki başarıya ve kişinin bilgi, yetenek ve çalışma kapasitesine göre farklılık göstermektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Sivil Havacılık alanı Yer Hizmetleri dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Ustalık belgesine sahip olanlar, mesleki eğitim merkezlerinde düzenlenen İş Pedagojisi kursuna katılıp başarılı olmaları durumunda Usta Öğreticilik belgesine sahip olurlar.
İş hayatında ilerleme
Yer Hizmetleri Teknisyenleri, çalıştıkları kurumda şef gibi yönetici kademelerine yükselebilirler.
Benzer meslekler
- Kabin memuru
Ek bilgiler
Türkiye’nin bulunduğu konum itibarıyla gelişmekte olan havacılık sektöründe her geçen gün yatırımlar artmakta, hızla büyüyen sektörde yetişmiş ve kalifiye elemanlara olan ihtiyaç da artmaktadır.
Bu ihtiyacı karşılamaya yönelik olarak Milli Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Sivil Havacılık alanında Yer Hizmetleri dalında alt dal programı hazırlanarak eğitimli bireyler yetiştirilmesi amaçlanmıştır.
Aynı zamanda sivil havacılık sektörüne eleman yetiştirmek amacıyla bu alana yeteneği ve ilgisi olan bireylerin yönlendirilerek sektöre hizmet sağlayabilecek eğitimli bireyler yetiştirilmesi hedeflenmiştir.
Meslek kapsamında ayrıca şu görevler yerine getirilir:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Havalimanları Yer Hizmetleri Yönetmeliği
- Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü
- Havaalanı Yer Hizmetleri El Kitabı
- Meslek elemanları
- Eğitim kurumları
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr/
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.