Tanım
Yaşlı Bakımı Elemanı; yaşlıların bakımı için gerekli iletişim, temel sağlık ve vücut mekaniği konusunda bilgisi olan, alanıyla ilgili araç ve gereçleri yerinde ve zamanında kullanabilme becerisine sahip nitelikli kişidir.
Görevler
Yaşlı Bakımı Elemanının görevleri şunlardır:
- Yaşlının gereksinimlerini bilir.
- Bakım planı hazırlar.
- Yaşlının alışkanlıklarını ortaya çıkarır.
- Yaşlının ailesine, doktora, huzurevi ve bakımevi personeline bilgi verir.
- Bakmakla yükümlü olunan kişinin günlük bakımını yapar.
- Sağlık personelinin yazmış olduğu ilaçların alınmasını sağlar.
- Yaşlının iletişim kurmasını sağlar.
- Sağlık personelinin kontrolünde, bedensel ve psikolojik rahatsızlıklarda yardımcı olur.
- Sağlık personelinin önerdiği günlük egzersizleri yaptırır.
- Yaşlının oda düzenini sağlar.
- Yaşlıya yemek yemede yardımcı olur, gerekirse yedirir.
- Gerekli araç ve gereci kullanır ve temizliğini yapar.
- Gerekli dokümanı hazırlar ve doldurur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Tansiyon cihazı
- Şeker ölçüm cihazı
- Benzer sağlık cihazları
- Bakım ve temizlik araçları
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Yaşlı Bakımı Elemanı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Yaşlı insanlara hizmet etmeyi seven ve onlarla birlikte olmaktan hoşlanan
- Sabırlı, hoşgörülü ve güler yüzlü
- İkna kabiliyeti güçlü
- Sorumluluklarının farkında olan ve olaylar karşısında çözüm üretebilen
- Takım çalışmasına yatkın ve esnek çalışma saatlerine uyum sağlayabilen
Çalışma ortamı ve koşulları
Çalışma ortamı daha çok kapalı alanlardır. İş, sabır gerektiren ve yorucu koşullarda yapılabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi daha önce mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Hasta ve Yaşlı Hizmetleri alanının Yaşlı Bakımı dalında verilmekteydi.
Yeni uygulamaya göre bu isimde bir dal bulunmamaktadır. Eğitimle ilgili bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için aşağıdaki koşullar belirtilmiştir:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıfta verilir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma
Yaşlı bakımı henüz gelişmekte olan bir alandır. Yaşlı Bakımı Elemanı şu çalışma alanlarında görev yapabilir:
- Hastaneler
- Poliklinikler
- Huzurevleri
- Bakımevleri
- Güçsüzler yurdu
- Yaşlı dinlenme evleri
- Hastaların veya yaşlıların kendi evleri
Bakım ve huzurevlerinin giderek yaygınlaşması, evde yaşlı, hasta ve engelli bakım hizmetlerine talebin artması bu alandaki istihdam olanaklarının artacağını göstermektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe işe başlayanlar, eğitim sonrası atandıkları kurumlarda Yaşlı Bakım Elemanı olarak ilk defa atandıklarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre 12. veya 13. derecenin 1. kademesinden işe başlatılır.
Kamu kurumlarında çalışanlar 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre ücret alır. Özel kurumlarda ise genellikle asgari ücretle işe başlanır. Daha sonrasında alınan ücret deneyime, kişinin yeteneğine ve işletmenin yapısına göre farklılık gösterebilir; asgari ücretin 1-2 katı arasında değişebilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Hasta ve Yaşlı Hizmetleri alanı Yaşlı Bakımı dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri durumunda ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzlarında belirtilen programlara yerleştirilebilir.
İş hayatında ilerleme
Kaynak dosyada iş hayatında ilerlemeye ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
Yaşlı Bakımı Elemanına benzer meslekler şunlardır:
- Hasta Bakıcısı
- Engelli Bakım Elemanı
Ek bilgiler
Yaşlı Bakımı Elemanı ayrıca şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Eğitim kurumu
- 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
