Tanım
Uçak Gövde Motor Teknisyeni(Uçak Bakım Teknisyeni), uçakların ve diğer hava araçlarının gövde yapısı, güç sistemleri, motor ve motor sistemlerini kapsayan mekanik ve elektrik sistemleriyle ilgili revizyon ve hat bakım işlemlerini yapan kişidir.
Meslek mensubu, bakım çıkış sertifikası düzenler.
Görevler
Uçak Gövde Motor Teknisyeni, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yürütür:
- Uçakların ve diğer hava araçlarının bakım ve onarım kataloglarını okur, iş ve işlemleri takip eder.
- Uçakların ve diğer hava araçlarının gövde, kuyruk ve kanat kısımlarının kontrol, bakım ve onarım işlemlerini talimatlara uygun olarak yapar.
- Uçakların ve diğer hava araçlarındaki güç sistemlerinin kontrol, bakım, onarım ve test işlemlerini talimatlara uygun olarak gerçekleştirir.
- Hava araçlarındaki hidrolik, pnomatik, iniş takımı ve oksijen gibi sistemlerin kontrol, bakım, onarım ve test işlemlerini talimatlara uygun olarak yapar.
- Hava araçlarının motor ve motor sistemlerinin kontrol, bakım, onarım ve test işlemlerini talimatlara uygun olarak gerçekleştirir.
- Hat bakım esnasında basit işlem gerektiren uçak gövde, motor ve motor sistemlerindeki üniteleri söker ve takar.
- Arızalı parçaların tamir edilerek tekrar kullanıma sunulması veya değiştirilmesi işlemlerini yapar.
- Lisanslı ve lisans onaylı personel için bakım çıkış belgesi, sertifika veya bakım onarım kartı düzenler.
- Tasarım çalışmaları yürütülen havacılık platformunda yapılacak modifikasyonlara yönelik standartlara uygun dokümantasyon çalışmaları yapar.
- Testler için gerekli ekipmanları temin eder.
- Yer ve uçuş testlerine katılır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Perçin makineleri
- Kesme aletleri
- Şekillendirme aletleri
- Mekanik ve elektronik ölçüm aletleri
- Motor test üniteleri, bremze ve benzeri ekipmanlar
- Yüzey düzgünlük ölçüm aletleri
- Çeşitli el aletleri ve avadanlıklar
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Uçak Gövde Motor Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Fiziğe ve özellikle mekanik konulara ilgili ve bu alanlarda başarılı olmak
- Şekil ilişkilerini algılayabilmek
- Göz ve ellerini eşgüdümle kullanabilmek
- Sorumlu ve dikkatli olmak
- Kurallara uymak
- Başkalarıyla iş birliği içinde çalışabilmek
- Yenilikleri takip edebilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Uçak Gövde Motor Teknisyenleri kamu veya özel sektöre ait sivil uçak bakım merkezlerinde, havaalanlarında, Askerî Hava İkmal Merkezlerinde, hangarlarda ve atölyelerde çalışır.
Çalışma ortamı genellikle kirli, kokulu ve gürültülüdür. Avrupa Havacılık Emniyet Ajansı tarafından iş kazaları ve iş sağlığı açısından tehlike oluşturan çalışma ortamlarında maksimum emniyet için gerekli tedbirler, ilgili bakım kuruluşu tarafından alınır.
Teknisyenler Uçak Mühendislerinin sorumluluğunda görev yapar. İşlerini yürütürken daha çok alet ve makinelerle ilgilenirler.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Uçak Bakımı alanı “Uçak Gövde-Motor” dalında verilir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için gereken koşullar şunlardır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci yıl sonunda dalını veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda dal veya meslek seçimi yapılır. Bu seçimde bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olan öğrenciler, akademik destek dersleri içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere Meslek Lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Uçak Gövde Motor Teknisyenleri şu alanlarda çalışabilir:
- Özel hava yolları
- Hava limanları
- Uçak fabrikaları
- Uçak bakım ve onarım atölyeleri
- Türk Hava Yolları
- Askerî kuruluşlar
- Uçak ve hava araçlarının üretim, montaj, bakım ve onarımının yapıldığı fabrikalar
- Sivil ve askerî amaçlı hava taşımacılığı sektörleri
Uçak bakım teknisyenliği gelişmekte olan bir meslektir. İş imkânı geniş olmakla birlikte teknoloji sürekli geliştiğinden, Uçak Gövde Motor Teknisyenlerinin yeni teknolojileri izlemesi ve bilgilerini tazelemek amacıyla seminer, kurs ve eğitimleri takip etmesi gerekir.
İstanbul Sabiha Gökçen Havaalanı’nın 2008 yılında Uluslararası Havacılık Bakım Onarım Merkezi (HABOM) olması ve sivil havacılıktaki gelişmeler, bu alandaki istihdam olanaklarını artırmıştır. Bununla beraber özel havacılık şirketleri kendi bakım merkezlerini ülkenin çeşitli şehirlerinde kurmayı planlamaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre ücret alır.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretin biraz üstünde başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Uçak Bakım alanı “Uçak Gövde-Motor” dalından mezun olanlar, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan alabilir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin, Turizm Fakültelerinin ve mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları (M.T.O.K.) mezunlarına ayrılan kontenjanlar tercih edildiğinde öncelikli olarak yerleştirme yapılır.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir.
Meslekte uzmanlaşmayı ve yükselmeyi sağlayan; tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıracak kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklarla mesleki nitelik artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Uçak Bakımı alanından mezun olan öğrenciler; Türkiye’de tescil edilmiş sivil uçaklarla, Türk hava sahasında bulunan ve Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) üyesi başka bir devlete ait olan sivil uçak, helikopter ve planörler üzerinde müstakil olarak periyodik bakım, küçük tamir, revizyon ve uçuşa elverişlilik kontrolü yapabilmek için uçak bakım merkezlerinde iki yıl uygulamalı eğitim aldıktan ve 21 yaşını doldurduktan sonra meslek elemanı sertifika sınavına girmeye hak kazanır.
Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Dairesi “Uçak Bakım Teknisyeni Lisans Talimatı”na göre A Kategori Uçak Bakım Teknisyeni lisansları ilgili Bakanlıkça, belgeler ise Ulaştırma Bakanlığının yetkili kıldığı müesseselerce verilir.
Uçak Bakım alanında meslek eğitimini tamamlayarak Uçak Bakımı sektöründe çalışanların kariyerinde yükselmesi ve gelişen teknolojiyi takip edebilmesi için Avrupa Sivil Havacılık Otoritesine (Joint Aviation Authorities-JAA) göre iki yılda bir güncelleme eğitimleri zorunludur.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslekler olarak şu meslekler belirtilmiştir:
- Motor Teknisyeni ve Teknikeri
- Uçak Elektroniği Teknisyeni
- Makine Teknisyeni
- Otomotiv Teknikeri
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgi bulunmamaktadır.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Bölüm eğiticileri
- 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- MEB Mesleki ve Teknik Eğitim Alanları Tanıtım Modülü, Eylül 2005
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.