Tanım
Tütün Tarımı ve İşleme Teknolojisi Tekniker; kalite tütün üretiminde tohumdan sigaraya ve diğer tütün mamullerinin üretimine kadar olan süreçlerde, ara meslek elemanı olarak çalışan teknik elemandır.
Görevler
Tütün Tarımı ve İşleme Teknolojisi Teknikerinin görevleri şunlardır:
- Tohumluk üretimi, fidelerin tesisi, tarla döneminde bakım işlemleri, hastalık ve zararlıların kontrolü, tütünlerin işlenmesi, depolama, pazarlama, harmanlama ve fabrikasyon işlemlerinde görev alır.
- Kaliteli tohumluk üretiminde öncelikli etkenlerden biri olan, ekim yapılacak alandaki toprak şartlarının uygunluğu için toprak analizi yaptırılmasını sağlar.
- Analiz sonuçları hakkında ilgili tekniker veya mühendise sonuç bilgilerini iletir.
- Toprağın ihtiyacı doğrultusunda uygun müdahalelerin yapılmasını sağlar.
- Türk tütünleri ve iri kıyım tütünlerin yetiştiriciliğinde sahip olduğu agronomik bilgileri kullanır.
- Tütün çeşitlerine ait tohumların yetiştirilmesini sağlar.
- Fidelik ve tarla dönemi uygulamalarını yürütür.
- Amaca uygun tütün menşelerinin istenilen kalitede üretimini sağlar.
- Bakım ve işleme alanları ile fabrikasyon ve harmancılıkta ara eleman olarak yer alır.
- Coğrafi bölge yapısı ve iklim koşullarına uygun olarak tohumluk üretimi ve seçimi yapar.
- Üreticiyle bilgisini paylaşır ve bu konuda destek olur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Tütün tarımında kullanılan ekim, dikim, dizim ve bakım ekipmanları.
- Tütün bakımında ve işlemesinde kullanılan ekipman ve aletler.
- Mesleğe ait diğer araç ve gereçler.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Tütün Tarımı ve İşleme Teknolojisi Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Açık ve kapalı alanlarda çalışabilmek.
- Sabırlı ve dikkatli olmak.
- Üreticiyi bilinçlendirmek gerektiğinden anlatımı düzgün ve ikna kabiliyeti yüksek olmak.
- Rutin işleri yapmaktan sıkılmamak.
- Mevsimsel çalışma koşullarına uyum gösterebilmek.
- Ekip çalışmasına uygun olmak.
- El ve gözü eşgüdümle kullanabilmek.
Çalışma ortamı ve koşulları
Tütün Tarımı ve İşleme Teknolojisi Teknikerlerinin çalışma ortamı genellikle tozlu, sıcak, soğuk ve kokulu olabilir. Çalışmalar açık veya kapalı alanlarda yürütülebilir.
Meslek elemanı, çalışmalarını ilgili mühendisin gözetim ve denetimi altında yürütür. Meslektaşları, tütün eksperleri ve diğer çalışan yardımcı personelle iletişim hâlindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi meslek yüksekokulunun “Tütün Tarımı ve İşleme Teknolojisi” bölümünde verilmekteyken, bu bölüm adıyla artık öğrenci alınmamaktadır.
Bu nedenle meslek eğitimiyle ilgili bilgiler, “Tütün Tarımı ve İşleme Teknolojisi” bölümü eğitiminin verildiği zamandaki araştırılan bilgileri kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- ÖSYS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek liselerinin ÖSYS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak.
Meslek liselerinin ÖSYS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, “Tütün Tarımı ve İşleme Teknolojisi” ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 2 yıldır.
Eğitim süresince mesleki dersler ağırlıklı olarak verilmektedir. Ayrıca 30 iş günü staj uygulaması zorunludur.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara “Tütün Tarımı ve İşleme Teknolojisi” ön lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Tütün Tarımı ve İşleme Teknolojisi Teknikerleri şu alanlarda görev alabilir:
- Tohumluk üretimi.
- Fidelik çalışmaları.
- Tarla döneminde bakım işlemleri.
- Hastalık ve zararlıların kontrolü.
- Tütün işlenmesi.
- Depolama.
- Pazarlama.
- Harmanlama.
- Fabrikasyon işleri.
Ayrıca sigara ve yaprak tütün fabrikalarında ve özel şirketlerde çalışabilirler. Ege ve Karadeniz bölgelerinde iş bulma olasılığı daha fazladır.
Gelecekte iş bulma durumu, Türk tütüncülüğünün potansiyeline bağlı olarak değişiklik gösterebilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Mesleki eğitim süresince isteyen öğrenciler, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun sağladığı öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden faydalanabilirler.
Vakıfların, kamu ve özel kurum ve kuruluşların sağladığı burslardan yararlanabilirler.
Meslek eğitimini veren üniversite, resmî veya özel kurum ve kuruluşlarla bağlantı kurarak öğrencilerin staj yapmalarını sağlayabilir.
Staj süresince öğrenciler, iş yerlerinin belirleyeceği miktarlarda ücret alabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa tabidir. Teknik hizmetler sınıfında 10. derecenin 2. kademesi ile göreve başlarlar. Maaşları her yıl bütçe kanununa göre belirlenmektedir.
Özel sektörde çalışanların ücretleri anlaşmaya göre belirlenmekte olup çalışılan sektöre ve meslekteki deneyimlerine göre değişiklik göstermektedir.
Kısmen, büyük üretim sahasında yaprak tütün üretimi yapan ve kendi işyerinde çalışanların kazançları sektördeki gelişmelere ve kişinin başarısına bağlı olarak değişiklik gösterebilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Tütün Tarımı ve İşleme Teknolojisi ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı’nda (DGS) başarılı oldukları takdirde ÖSYS kılavuzunda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Tütün Tarımı ve İşleme Teknolojisi Teknikeri, başarılı olduğu takdirde işyerinin büyüklüğüne göre bulunduğu yerin sorumlusu, şefi ve benzeri düzeylerde görevlendirilebilir.
Benzer meslekler
- Tütün Eksperi
- Tarım Teknikeri
- Ziraat Mühendisi
- Çay Eksperi
- Fındık Eksperi
Ek bilgiler
Tütün Tarımı ve İşleme Teknolojisi Teknikeri:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Ondokuz Mayıs Üniversitesi Bafra Meslek Yüksekokulu.
- Celal Bayar Üniversitesi Tütün Eksperliği Yüksekokulu.
- Tütün Eksperleri Derneği.
- TAPDK.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.