Tanım
Turist rehberi; yerli ve yabancı turistleri Türkiye'nin görülmeye değer yerlerine götüren, bu yörelerin tarihi, kültürel, doğal ve diğer özellikleri hakkında ayrıntılı bilgi veren ve turistlerin sorunlarının çözümüne yardımcı olan kişidir.
Görevler
Turist rehberi iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Yabancı turistlerin yurda girişleri sırasında ve Türk turistlerin yurt dışı gezilerinde vize, pasaport ve gümrük gibi işlemlerde yardımcı olur.
- Turistlerin sağlık belgeleri, kambiyo ve döviz işlemleri, kredi kartları ve haberleşme gibi geziyle ilgili işlemlerine yardım eder.
- Hastalık, yaralanma ve ölüm gibi sağlık sorunlarının çözümünde ilgili yerlerle bağlantı kurar.
- Turistleri gezi programında yer alan müzelere, tarihi binalara, antik kentlere ve doğal güzelliği olan yerlere götürür; bu yerlerin özelliklerini tanıtır.
- Turistleri ülkeye özgü yemek, halkoyunları ve müzik gibi kültür ürünlerini tanıyabilecekleri yerlere götürür.
- Gezi sırasında ihtiyaç duyulduğunda ilk yardım yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Turist rehberlerinin kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Haritalar (bölgesel, genel)
- Turistik ve tarihi yerleri tanıtıcı broşür, dergi ve kartpostallar
- Sözlük, kalem, not defteri ve hesap makinesi
- Megafon, mikrofon ve diğer iletişim araçları
- İlk yardım malzemeleri
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Turist rehberlerinin şu özelliklere sahip olması gerekmektedir:
- Yabancı dile ilgili ve yetenekli olmak
- Gezmeyi sevmek
- Değişiklikten hoşlanmak
- İnsanlarla kolay iletişim kurabilmek
- Enerjik ve dakik olmak
- Bir grubun sorumluluğunu üstlenebilecek güven ve cesarete sahip olmak
- Düzgün ve anlaşılır bir diksiyona sahip olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Turist rehberleri otel, motel, müze, restoran ve tapınak gibi kapalı ortamlarda çalışırlar. Bunun yanında ören yerleri, sit alanları, antik yerleşim merkezleri ve dağlık bölgeler gibi açık hava ortamlarında da görev yaparlar.
Meslek genellikle seyahat etmeyi gerektirir. Çalışma zamanı belli olmayabilir. Turist rehberleri tam zamanlı, yarı zamanlı, gece, hafta sonu veya mevsimlik çalışabilirler.
Çalışma ortamı çok değişkendir. Yazın çok sıcak, kışın çok soğuk; gürültü, toz, nem ve koku bulunan ortamlarda çalışmaları mümkündür.
Meslek iş birliği halinde çalışmayı gerektirir. Turist rehberleri yerli ve yabancı turistlerle, otel, motel ve restoran personeliyle, tur operatörleriyle, enformasyon memurlarıyla ve çeşitli meslek elemanlarıyla iletişim kurarlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi çeşitli üniversitelere bağlı fakülte ve yüksekokulların turizm rehberliği bölümlerinde verilmektedir.
Eğitim, çeşitli üniversitelerde ön lisans düzeyinde bulunan turist rehberliği bölümlerinde de verilmektedir.
Ayrıca meslek, “Turist Rehberliği” kursları ile de edinilebilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Üniversitelerdeki eğitim için aşağıdaki koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Kurs yoluyla meslek edinmek isteyenlerin en az lisans düzeyinde mezun olması gerekir. Ayrıca birliklerin ve Türkiye Seyahat Acentaları Birliğinin ortak önerileri ve Bakanlığın onayıyla, Bakanlığın gözetimi ve denetimi altında birlikler tarafından düzenlenen ülkesel veya bölgesel turist rehberliği sertifika programının başarıyla tamamlanması gerekmektedir.
Sertifika programının süresi ülkesel sertifika programlarında en az yedi yüz ders saati, bölgesel sertifika programlarında ise bölge başına en az yüz elli ders saatidir.
Turizm veya turist rehberliği eğitimini bitirenlerin ya da kurslara katılanların şu koşulları da yerine getirmesi gerekir:
- Birliklerin ve Türkiye Seyahat Acentaları Birliğinin ortak önerileri ve Bakanlığın onayı ile belirlenen yabancı dillerden birinde, Bakanlığın gözetim ve denetimi altında yapılan veya konusunda uzmanlaşmış kamu kurum ya da kuruluşlarına yaptırılan yabancı dil sınavında başarılı olmak veya yönetmelikle belirlenen yabancı dil yeterlik belgelerinden birine sahip olmak
- Birlikler tarafından Bakanlığın gözetim ve denetimi altında düzenlenen uygulama gezisini tamamlamak ve gezi sonunda yapılan sınavda başarılı olmak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin lisans düzeyindeki eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim süresince şu dersler verilmektedir:
- Turist Rehberliği ve Mesleki Etik
- Yunan ve Roma Mitolojisi
- Arkeoloji
- Konaklama İşletmeleri Yönetimi
- Genel İşletme
- Temel Sağlık ve İlk Yardım Bilgisi
- Kültürel Miras
- Anadolu Halk Kültürü
Meslekle ilgili seyahat acentelerinde, havayolu işletmelerinde, kapalı veya açık müzelerde, ören yerlerinin rehberlik hizmeti verilen bölümlerinde ve turizm işletmesi belgeli 4 ve 5 yıldızlı oteller gibi yerlerde staj yapılması zorunludur.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Kültür ve Turizm Bakanlığının açtığı sınav sonucunda başarılı olanlar “Turist Rehberliği” sertifikası alırlar.
Çalışma alanları ve iş bulma
Turist rehberleri şu alanlarda iş bulabilirler:
- Kültür ve Turizm Bakanlığı ve bağlı birimleri
- Özel turizm şirketleri
- Seyahat acenteleri
Turist rehberleri kendi alanlarıyla ilgili işyeri açabilir veya bağımsız çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Öğrencilerin yaz tatillerinde turistik yerlerde çalışarak gelir elde etme imkânları bulunmaktadır.
Eğitim sonrası
Kültür ve Turizm İl Müdürlükleri, Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği ve turist rehberliği ile ilgili meslek kuruluşları her yıl haziran ayı sonuna kadar rehber taban ve tavan ücretleri konusunda teklif hazırlayarak Kültür ve Turizm Bakanlığına bildirirler.
Bakanlık teklifi değerlendirerek bir yıl sonraki ocak ayından itibaren uygulanacak rehber taban ve tavan ücretini temmuz ayı sonuna kadar saptayarak ilgili kuruluşlara duyurur.
Ücretler transfer, yarım gün tur, gece turu, tam gün turu ve yurt dışı turları gibi tur türlerine göre ve yevmiye olarak belirlenir.
Rehber olarak verilen hizmetin seviyesi, tecrübe, hizmetin yapıldığı yer, mevsim ve iklim şartları, yorucu programlar ve özel beceri isteyen rehberlik gibi durumlara göre ücretler değişmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Turist rehberleri 2 yıl bölge çapında turist rehberi olarak çalıştıktan sonra ülke çapında turist rehberliği kurslarının bitirme sınavlarına katılabilirler. Başarılı oldukları takdirde “Ülke Çapında Turist Rehberliği” yapabilirler.
Herhangi bir dilde Turist Rehberliği Kimlik Kartına sahip olan ve ikinci bir dilde de rehberlik yapmak isteyen kişiler, rehberlik kursları sonucunda uygulanan yabancı dil sınavına katılırlar. Sınavda başarılı olunması durumunda öğrenilen yabancı dil rehberlik kimlik kartına işlenir ve ikinci bir dilde rehberlik yapma hakkı elde edilir.
Benzer meslekler
- Tur Operatörü
- Enformasyon Memuru
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- http://www.kultur.gov.tr
- Meslek Elemanları
- 22 Haziran 2012 Tarihli Resmî Gazete, Sayı: 28331, Turist Rehberliği Meslek Kanunu (Kanun No: 6326)
- 23 Şubat 2013 Tarihli Resmî Gazete, Sayı: 28568, Turist Rehberliği Meslek Yönetmeliği
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği (TÜRSAB)
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) Üyesi Kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.