Tanım
Tifdruk Baskı Operatörü; hazırlanmış tifdruk baskı silindirlerini makineye bağlayan, baskıyla ilgili ayarları ve baskı çıkış ayarlarını yapan, baskı sürecini kontrol eden kişidir. Baskı bitiminde makinenin periyodik temizlik ve bakımını yapar; tifdruk baskı araç, gereç ve ekipmanlarını kullanır.
Görevler
Tifdruk Baskı Operatörü, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
- İş organizasyonu yapar.
- Çalıştığı makineyle ilgili iş akışı planını yapar.
- Baskıya hazırlık yapar.
- Baskı taşıyıcı malzemenin baskı çıkış ayarlarını yapar.
- Baskıyla ilgili ayarları yapar.
- Baskı süresince kontroller yapar.
- Baskı bitiminde makineyi temizler.
- İşbaşı eğitimine ilişkin faaliyetlere katılır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Tifdruk baskı makinesi
- Baskı silindiri
- Lüp (baskı kontrol merceği)
- Barkod okuyucu
- Spektrofotometre
- Pantone kataloğu (uluslararası standart renkler)
- Çeşitli renkte mürekkepler
- Baskı kontrol masası
- Çeşitli ebatta ve cinste baskı materyalleri
- Fortkap (DIN-4)
- Kronometre
- Cetvel
- Korona kalemi
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Tifdruk Baskı Operatörü olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- El ve gözlerini eş güdümlü kullanabilmek
- Renkler ve şekiller arasındaki ilişkileri algılayabilmek
- Dikkatli ve sorumlu olmak
- Makine ve malzemeyle çalışmaktan hoşlanmak
- Bir işi planlayabilmek ve uygulamaya koyabilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Tifdruk Baskı Operatörleri matbaaların tifdruk baskı üretim kısımlarında çalışır. Üretim sırasında baskıyı sürekli takip etmek ve hatalara müdahale etmek için baskı makinesinin yanında bulunurlar.
Üretim aşamasında kullanılan yardımcı malzemeler ve mürekkepler, baskı bölümlerinde kokulara neden olabilir. Meslek mensupları ayrıca malzeme satıcıları ve müşterilerle görüşmelerde bulunur.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin Matbaa Teknolojisi alanı “Tifdruk” dalında verilir. Bu kapsamda kalfalık ve ustalık eğitimleri düzenlenmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak. Bu kişiler, eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması. Programın özelliğine göre bu durum gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirilir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak ve işverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde gerçekleştirilir. Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur.
Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi verilir. 12. sınıfı başarıyla tamamlayanlar ise ustalık belgesi alır.
Öğrenciler fark derslerini tamamladıkları takdirde meslek lisesi diploması ve meslekleriyle ilgili işyeri açma belgesi alabilirler.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Dünyada basım sektörü oldukça hızlı gelişmekte ve bu gelişme alanın her safhasında etkisini göstermektedir. Türkiye de bu gelişmelerden etkilenmiş ve ortaya çıkan yeni teknolojiler kısa zamanda uygulanmaya başlanmıştır.
Matbaa alanı hızla gelişen ve değişen bir sektördür. Teknolojideki hızlı gelişim ve değişime paralel olarak matbaa alanı da gelişmekte, geçmişten beri kullanılan yöntemler daha verimli hâle gelmektedir. Sektördeki gelişmeleri yakından takip etmek, uluslararası rekabete ve pazarlara açılan sektör için önem taşımaktadır.
Uluslararası rekabet içinde bulunan sektörde, eğitimli ve kalifiye eleman ihtiyacı rekabet şartları nedeniyle giderek artmaktadır. Bilginin gelecek kuşaklara aktarılması, çoğaltılması ve yayılması matbaacılığın bulunmasıyla mümkün olmuştur.
Kitaplar, dergiler, gazeteler, broşürler, afişler ve ambalajlar matbaacılık alanının ürettiği ürünler arasındadır. Bilgisayar ve bilgi teknolojileri alanındaki hızlı gelişim matbaacılık sektörünü de olumlu yönde etkilemiştir. Bilgisayar ve otomatik matbaa makinelerini kullanabilen nitelikli iş gücüne duyulan gereksinim her geçen gün artmaktadır.
Matbaacılık; tasarım, baskı öncesi, baskı ve baskı sonrası bölümlerinden oluşur. Bilgisayar ve iletişim teknolojileri bu bölümlerin tamamında yoğun olarak kullanılır. İnsanların kültürel ihtiyacı olan kitap, dergi ve gazete gibi basılı ürünlerin oluşturulması ile imalat ve üretim sektörünün ihtiyaç duyduğu ambalajların üretilmesi ve baskısının yapılması matbaacılığın çalışma alanlarıdır.
Matbaa alanında tifdruk baskı dalından mezun olanlar:
- Kamuya ait tifdruk matbaalarında çalışabilir.
- Özel sektöre ait tifdruk matbaalarında çalışabilir.
- Kendi işyerlerini açabilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki sınırlar doğrultusunda ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30’undan
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15’inden
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’undan
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12’nci sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’sinden
Bu ücretler belirtilen tutarlardan aşağı olamaz.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası kazanç
İlk işe girişte genellikle asgari ücretle başlanır. Ücret, işyerinin büyüklüğüne ve çalışanın bilgi ve becerisine bağlı olarak artabilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri durumunda ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler. Ayrıca çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve becerilerini artırabilirler.
İş hayatında ilerleme
Tifdruk Baskı Operatörleri çalıştıkları işyerinde ustabaşı veya şef olabilirler.
Benzer meslekler
- Serigrafi ve Tampon Baskı Operatörü
- Flekso Baskı Operatörü
- Ofset Baskı Operatörü
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu bölüm için ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
- Milli Eğitim Bakanlığı MEGEP projesine ait yayın ve dokümanlar
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: meslegimhayatim.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: www.osym.gov.tr
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
