Tanım
Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Teknikeri; süs bitkileri, gıda, boya, ilaç ve kozmetik endüstrisinde ekonomik değeri olan tıbbi bitkilerin yetiştirilmesi, etkin madde elde edilmesi, korunması, kültüre alınması ve özelliklerinin belirlenmesi için gerekli çalışmaları yapan kişidir.
Görevler
Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Teknikeri, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak, ziraat, kimya ve gıda mühendislerinin gözetiminde çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Her türlü tıbbi bitkinin yetiştirilmesinde, bitkilerin maruz kalabileceği hastalık ve zararlıların belirlenmesi ve bunlarla mücadele konusunda çalışmaların yürütülmesini sağlar.
- Tıbbi bitkilerin hasat işlemlerini yapar.
- Yeşil olarak toplanan bitkilerin kurutulması ve saklanması işlerinde çalışır.
- Tıbbi bitkilerden çeşitli yağların çıkarılması çalışmalarını yürütür.
- Laboratuvar ortamında etkin madde üretiminde görev alır.
- Tıbbi bitkileri öğüterek çeşitli ilaç hammaddelerini hazırlar.
- Tıbbi bitkilerden elde edilen etkin maddelerin saklanması ve korunması işlerini yapar.
- Parfüm, krem, merhem ve losyon gibi kozmetik ürünlerin yapımında görev alır.
- Tıbbi bitkilerin üretildiği sera, tarla ve depoları mikroplardan arındırmak için kimyasal maddelerle temizler.
- Çeşitli tıbbi bitkilerin satış ve pazarlamasında görev alır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Toprak, kum, perlit ve torf gibi üretim materyalleri
- Bilgisayar ve donanımları
- Çapa, tırmık, kürek ve benzeri tarım aletleri
- Traktör, pulluk ve benzeri tarım makineleri
- Yağmurlama, damlama ve salma gibi sulama araçları
- Pulverizatör ve atomizer gibi ilaçlama makineleri
- Laboratuvar malzemeleri
- Otomatik, dijital ve elle çalıştırılan laboratuvar makineleri
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Matematik ve fen bilimleri, özellikle kimya ve biyoloji ile ekonomi ve işletme konularına ilgili ve bu alanlarda başarılı olmak
- Sabırlı ve sakin olmak
- Dikkatini uzun bir süre bir noktada yoğunlaştırabilmek
- Göz ve ellerini eşgüdümle kullanabilmek
- Renkleri ayırt edebilmek
- Koku ve tat alma özellikleri gelişmiş olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Teknikerleri hem açık havada hem de laboratuvar ortamında çalışırlar. Mesleğin uygulanması sırasında zaman zaman tek başına, zaman zaman da diğer çalışanlar, meslektaşlar ve müşterilerle iş birliği içinde çalışmak ve iletişim kurmak gerekir.
Bilimsel araştırmalarda kimyasal maddeler kullanıldığından, dikkat edilmediği takdirde zehirlenme tehlikesi bulunur. Araştırma ve laboratuvar çalışması gerektiren bir meslek olması nedeniyle gece çalışmaları ve vardiyalı çalışmalar da yapılır.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı Meslek Yüksekokullarının Tıbbi ve Aromatik Bitkiler ön lisans programında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak gerekir.
Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, Tıbbi ve Aromatik Bitkiler ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Bu mesleğin eğitimi, lise eğitimi üzerine 2 yıldır. Eğitim süresince mesleki dersler ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınmaktadır.
Eğitim kapsamında verilen başlıca dersler şunlardır:
- Zirai Botanik
- Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Sistematiği
- Genel Kimya
- Çevre ve Organik Tarım
- Biyokimya
- Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Anatomisi
- Bitki Fizyolojisi
- Toprak Bilgisi ve Bitki Ekolojisi
- Herbaryum Teknikleri
- Analitik Kimya
- Boya ve Parfüm Bitkileri Değerlendirme Teknolojisi
- İlaç ve Tıbbi Bitkileri Değerlendirme Teknolojisi
- Fitoterapi ve Aromaterapi
- Bitki Besleme ve Gübreleme
- Tıbbi ve Aromatik Bitki Yetiştirme Tekniği
- Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Muhafaza ve Pazarlama
- Fitoterapi ve Tıbbi ve Aromatik Bitkiler
- Bitkiler Hastalık ve Zararlıları ile Mücadele
Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara Ön Lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma
Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Teknikerleri şu alanlarda çalışabilirler:
- Tıbbi bitki ihraç eden özel şirketler
- İlaç imal laboratuvarları
- Büyük şehirlerde ve turistik bölgelerde tıbbi bitki ve drog satışı yapılan özel işyerleri
- Güzellik salonları
Devlet sektöründe ise Tarım ve Orman Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının ilgili birimlerinde istihdam edilebilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler. Ayrıca çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrasında kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar. Özel sektörde ise çalışanların kazanç durumu işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişmektedir.
Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Tıbbi ve Aromatik Bitkiler ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Teknikerlerinin çalıştıkları işyerlerinde üretim şefi ve müdürlük gibi idari kadrolara yükselmeleri mümkündür.
Benzer meslekler
- Ziraat Teknisyeni
- Laborant
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler başlığı altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Selçuk Üniversitesi (Konya) Çumra Meslek Yüksekokulu
- Öğretim üyeleri
- Meslek Danışmanı Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.