Tanım
Tıbbi laboratuvar ve hasta dışı uygulama cihazlarına ilişkin kurulum şartlarını kontrol eden; yetkisi dahilinde montaj, ilk çalıştırma, bakım, arıza tespiti, onarım ve kalibrasyon ile ayar işlemlerini kendi başına ve/veya teknik destek ekibiyle belirli bir süre içinde ve ihtiyaç duyulan her zamanda yapan kişidir.
Görevler
Tıbbi Laboratuvar ve Hasta Dışı Uygulama Cihazları Teknisyeni, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yürütür:
- Temel elektrik-elektromekanik kontrolleri gerçekleştirir.
- Biyomedikal sistemlerle ilgili temel ölçümleri yapar.
- Tıbbi teknoloji organizasyonlarını yapar.
- Tıbbi laboratuvar ve hasta dışı uygulama cihazlarının kurulum şartlarını kontrol eder.
- Bu cihazların yetkisi dahilindeki arızalarını tespit eder ve giderir.
- Laboratuvar ve sterilizasyon ortamlarında kullanılan temel laboratuvar ve destek cihazları ile hasta dışı uygulama cihazlarının kurulum ve montajını yapar.
- Cihazların periyodik bakımlarını yapar.
- Cihazların kalibrasyon ve ayarlarını kontrol eder.
- Cihazların bilgisayar ve ilgili çevre birimleriyle bağlantılarını yapar.
- Hastane veri ağı bağlantılarını kontrol eder ve tanımlamalarını yapar.
- Cihazların yetkisi dahilindeki arızalarını tespit eder ve giderir.
- Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütür.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Mikroskop
- Mikser ve manyetik karıştırıcılar
- Laboratuvar cihazları
- Su banyosu (benmari)
- Su distile cihazları
- Santrifüj
- Kan sayım cihazları
- Kan gazları analiz cihazları
- Sterilizatörler
- Spektrofotometre
- Koagülometre
- Kan saklama dolapları
- Oto analizörler
- Yukarıda belirtilen cihazlara ilişkin gerekli araç ve gereçler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Tıbbi Laboratuvar ve Hasta Dışı Uygulama Cihazları Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Hızlı çözüm üretebilmek
- Sentez ve analiz becerisi gelişmiş olmak
- Dikkatli, tedbirli ve titiz olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Tıbbi laboratuvar ve hasta dışı uygulama cihazları teknik servis elemanları genellikle cihazların bulunduğu laboratuvarlarda veya cihaz odalarında çalışırlar. Bunun yanında hastane içindeki teknik servis birimlerinde ya da firma atölyelerinde de görev yapabilirler.
Çalışma ortamları ve özellikle çalışma saatleri, bu alanın diğer mesleklerine göre daha düzenlidir. Çalışılan cihazlara ve ortamlara özgü riskli durumlara karşı daima uygun donanımla hazır olmaları gerekir.
Çalışırken mühendisler, teknikerler, operatörler, sağlık personeli, müşteriler ve diğer çalışanlarla iletişim halindedirler.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Biyomedikal Cihaz Teknolojileri alanındaki “Tıbbi Laboratuvar ve Hasta Dışı Uygulama Cihazları” dalında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Meslek eğitimine giriş için aşağıdaki koşullar aranır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan/dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim içeriği ve uygulama süreci şu şekildedir:
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir.
- Öğrenci, 9. sınıfın sonunda dalını veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda dal veya meslek seçimi yapılırken bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olan öğrenciler, akademik destek derslerini içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
- Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere Meslek Lisesi diploması verilir.
Ayrıca, 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Tıbbi Laboratuvar ve Hasta Dışı Uygulama Cihazları Teknisyenleri şu kurum ve işletmelerde iş bulabilirler:
- Biyomedikal cihaz üretim firmaları
- Biyomedikal cihaz ithalatçıları
- Biyomedikal teknik servis firmaları
- Kalibrasyon laboratuvarları
- Kamu hastanelerinin tıbbi cihaz teknik servisleri
- Özel hastanelerin tıbbi cihaz teknik servisleri
- Laboratuvar merkezleri
- Görüntüleme merkezleri
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
İlk işe girişte aylık kazanç asgari ücret civarında olmaktadır. İşyerinin büyüklüğüne ve çalışanın bilgi ve becerisine bağlı olarak ücret artmaktadır. Bağımsız çalışanlarda ücret aralığı geniştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Biyomedikal Cihaz Teknolojileri alanındaki “Tıbbi Laboratuvar ve Hasta Dışı Uygulama Cihazları” dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri halinde ek puan verilmektedir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin, Turizm Fakültelerinin ve mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları mezunlarına ayrılan kontenjanların tercih edilmesi halinde öncelikli olarak yerleştirme yapılmaktadır.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan, tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıran kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklarla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Tıbbi Laboratuvar ve Hasta Dışı Uygulama Cihazları Teknisyenlerinin sektörde çalıştıkları kurumlarda gösterdikleri başarı oranında yükselme şansı vardır. Ayrıca kendi işyerlerini açabilirler.
Benzer meslekler
- Tıbbi Görüntüleme Sistemleri Teknisyeni
- Yaşam Destek ve Tedavi Cihazları Teknisyeni
- Fizyolojik Sinyal İzleme Teşhis ve Kayıt Cihazları Teknisyeni
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Eğitim kurumları
- http://meslek.eba.gov.tr/
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-0
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi almak için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.