Tanım
Tıbbi Laboratuvar Teknisyeni/ Laboratuvar Teknisyeni, sağlık kurumları bünyesindeki çeşitli laboratuvarlarda hastanın durumu ile ilgili olarak hekimin gerekli gördüğü tıbbi analizleri yapan teknik elemandır.
Görevler
- Deneyler, analiz ve testler için gerekli olan mikroorganizma kültürlerini yetiştirir.
- Boya ve sabitleştirme gibi teknikleri kullanarak salgı sıvıları, hücre, doku ve vücut organlarından örnek hazırlar.
- Analiz için çözelti ve kültür ortamları hazırlar.
- Laboratuvar araç ve gereçlerini kullanarak istenilen deney, test ve analizleri yapar.
- İşlem sırasındaki gözlemlerini formlara kaydeder.
- Deney, test ve analiz bulgularını rapor eder.
- Laboratuvar araç ve gereçlerini temizler, dezenfekte eder ve bakımını yapar.
- Laboratuvar uzmanlarının ve tıp adamlarının araştırma çalışmalarına yardımcı olur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Cam ve porselen malzemeler
- Deney tüpü
- Pipet
- Buret
- Desikatör
- Huni
- Mezür
- Erlent
- Balon
- Joje
- Baget
Cihazlar
- Mikroskop
- Santrifüj
- Yarı otomatize sistemler
- Otoanalizörler
- Elektronik terazi
- Kan sayım cihazı
Kimyasal maddeler ve diğer ekipman
- Bakır sülfat
- Çinko sülfat
- Bilgisayar
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Tıbbi Laboratuvar Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Biyoloji ve kimya konularına ilgili olmak
- Dikkatini uzun bir süre bir noktaya yoğunlaştırabilmek
- Sabırlı olmak
- Rutin işler yapmaktan sıkılmamak
- Sorumluluk sahibi olmak
- Başkaları ile iyi iletişim kurabilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Tıbbi Laboratuvar Teknisyenleri sağlık kuruluşlarının laboratuvarlarında görev yaparlar. Çalışma ortamı temiz ve ilaç kokuludur; ortamda kimyevi madde ve ilaç kokusu bulunabilir.
Görev genellikle oturarak yapılır. Tıbbi Laboratuvar Teknisyeni birinci derece maddelerle, örneğin kan ve idrarla, ayrıca laboratuvar aletleriyle ilgilenir. Bununla birlikte hasta ve hasta sahipleri ile de iyi ilişkiler kurmak durumundadır.
Meslek, zaman zaman tek başına, zaman zaman da işbirliği halinde çalışmayı gerektirir. Dikkat edilmediği takdirde mikrop bulaşma ihtimali yüksektir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi sağlık meslek liseleri ile Anadolu sağlık meslek liselerinin “Laboratuvar” bölümünde verilmiştir. Daha sonraki yıllarda eğitim, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Tıbbi Laboratuvar Alanı Tıbbi Laboratuvar dalında verilmiştir.
Yapılan yeni düzenleme ile bu alan ve dala 2014-2015 eğitim öğretim yılından itibaren öğrenci alınmamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıfta verilir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Tıbbi Laboratuvar Teknisyenleri şu kurum ve işletmelerde çalışabilir:
- Hastaneler
- Tıp fakülteleri
- Özel tahlil laboratuvarları
- Diğer sağlık kuruluşlarının araştırma merkezleri
- Hıfzıssıhha enstitüleri
- Gıda sanayii işletmeleri
Mesleğin faaliyet alanı insan sağlığı olduğundan önemi gittikçe artmaktadır. Meslekle ilgili araştırma merkezleri devamlı çoğalmaktadır.
Gelecekte meslekte görülebilecek değişiklikler
Meslekte kullanılan araç ve gereçlerde değişiklikler olmaktadır. Bu alanda birçok ölçüm bilgisayar ile yapılmaya başlanmıştır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, asgari ücretin net tutarının:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası kazanç
Mesleki eğitimini bitiren Tıbbi Laboratuvar Teknisyenleri kamu sektöründe çalışmaları halinde 12. derecenin 3. kademesine denk düşen aylık ile göreve başlamaktadırlar.
Özel sağlık kuruluşlarında çalışmaları durumunda ise asgari ücretin 2-4 katı civarında ücret almaktadırlar.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Tıbbi Laboratuvar alanı, Tıbbi Laboratuvar Teknisyenliği dalından mezun olanlara; alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzlarında belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Mesleki eğitimde öğrencilere temel bilgiler verilir. Daha sonra isteyenler şu bölümlerden birinde uzmanlaşabilir:
- Hematoloji
- Biyokimya
- Mikrobiyoloji
- Parazitoloji
- Gıda kimyası ve kontrolü
İş hayatında ilerleme
İşyerinde teknisyen olarak belli bir süre çalışanlar idari yönden bölüm sorumlusu olabilirler.
Ek bilgiler
Tıbbi Laboratuvar Teknisyenleri mesleki görevlerinin yanı sıra şu faaliyetleri de yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- 3308 Sayılı Meslek Eğitim Kanunu
- Millî Eğitim Bakanlığı web sayfası: www.meb.gov.tr
- www.megep.gov.tr adresli web sitesi
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
