Tanım
Tıbbi Görüntüleme Teknikleri Sağlık Teknikeri, hastanın muayenesi sonucunda hekimler tarafından istenen tetkikler için radyolojik görüntüleme yöntemlerini kullanarak hastanın vücudunun belirli kısımlarını görüntüleyen ve bu görüntüleri kullanıma hazır hale getiren kişidir.
Görevler
Tıbbi Görüntüleme Teknikeri, uzman hekimin gözetimi altında çalışır. İş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun hareket eder.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Cihazı radyolojik incelemeye hazır hale getirmek.
- Hastayı radyolojik incelemeye hazır hale getirmek.
- Radyografi çekimi yapmak.
- Seyyar cihazlarla radyografi çekmek.
- Film banyo ve baskı işlemlerini yapmak.
- Bilgisayarlı tomografi çekmek.
- Manyetik rezonans görüntüleme yapmak.
- Kemik mineral dansitometresi çekmek.
- Mamografi çekmek.
- Anjiyografi görüntülemesi yapmak.
- Nükleer tıp görüntülemesi yapmak.
- Radyoterapi simülasyon görüntülemesi yapmak.
- İmmobilizasyonu sağlamak için gerekli uygulamaları yapmak.
- Fokalize blok işlemlerini yapmak.
- Radyoterapi tedavi planını uygulamak.
- Çekim yapılan alanın düzen ve temizliğinden sorumlu olmak.
- Tetkik filmlerini hazırlamak ve rapora girecek şekilde uygun yerde muhafaza etmek.
- Tedaviyi uygulamak ve tedavi süresince hastanın durumunu kontrol etmek.
- Uygulanan radyolojik işlemler hakkında hastayı ve hasta yakınlarını bilgilendirmek.
- Kullanılan cihazların bakımını, temizliğini ve basit onarımını yapmak.
- Cihazları kullanıma hazır bulundurmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Röntgen cihazları, röntgen kartları ve plakları.
- Kurşun gözlük, kurşun paravan ve kurşun önlük.
- Banyo tankları, kurutma dolapları ve banyo solüsyonları.
- Alet dezenfeksiyon solüsyonları.
- Çeşitli kırtasiye malzemeleri ve röntgen havale kartları.
- Bilgisayarlı tomografi cihazı ve anjiyografi cihazı.
- Çeşitli filmler, film kasetleri ve film kesici.
- Enjektör ve çeşitli ilaçlar.
- Ultrason, nükleer görüntüleme, bilgisayarlı tomografi, radyodiagnostik ve röntgen cihazları.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Tıbbi Görüntüleme Teknikleri Sağlık Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Biyoloji, fizik, kimya ve insan bilimleri alanlarına ilgili olmak.
- Göz-el koordinasyonu gelişmiş olmak.
- Analitik yorumlama yapabilmek.
- Söylenen veya yazılan talimatları anlayıp uygulayabilmek.
- İletişim becerisine sahip olmak.
- Dikkatli, sorumlu ve tedbirli olmak.
- Araştırmacı olmak.
- Hızlı düşünüp karar verebilmek.
- Detaylara özen göstermek.
- Soğukkanlı olmak.
- Planlı ve organize olabilmek.
- Yeniliklere açık olmak.
- Zamanı iyi kullanabilmek.
- Titiz olmak ve temizlik kurallarına dikkat etmek.
- Sabırlı olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Tıbbi Görüntüleme Teknikleri Sağlık Teknikerleri hastanelerde veya dispanserlerde çalışır. Çalışma zamanlarının bir bölümünü karanlık odada geçirirler.
Meslek, sürekli X ışınlarıyla çalışmayı gerektirebildiğinden bazı hastalıklara ve kansere yol açabilen riskler içerebilir. Bu alanda çalışanlar ek izinlerden ve erken emeklilik haklarından yararlanır.
Bazı bölümlerde cihazların ses düzeyi yüksek olabilir. Çalışma, iyonizan radyasyon etkisinin fazla olduğu kapalı alanlarda yürütülebilir. Mesai zamanları uzmanlık alanına ve işin gerekliliklerine göre esnektir. Tam zamanlı veya yarı zamanlı çalışma düzenleri olabilir; hafta sonlarını ve tatilleri içeren değişken çalışma saatleri uygulanabilir.
Çalışma alanları temiz, düzenli, iyi aydınlatılmış ve mevzuata uygun biçimde havalandırılmış olur. İlgili kanunlar gereği hijyen koşullarına tam olarak uygun alanlarda çalışılır. İş gününün büyük bölümünde hareket halinde ve yoğun dikkat gerektiren işlemler yürütülür.
Sağlık kuruluşlarında farklı hastaların filmleri çekildiği için bulaşıcı hastalık veya enfeksiyon alma riski artabilir. Çalışanlar, sağlık durumlarını doğrudan etkileyebilecek işlemleri yürütür.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokullarının Tıbbi Görüntüleme Teknikleri bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak.
Belirtilen meslek lisesi bölümlerinden mezun olanlar, Tıbbi Görüntüleme Teknikleri ön lisans programlarına geçerken ek puan alır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitim süresi 2 yıldır. Eğitim boyunca mesleki dersler ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınır.
Mesleki dersler arasında şunlar bulunur:
- Anatomi.
- Fizyoloji.
- Temel Fizik.
- Tıbbi Biyoloji-Genetik.
- Sağlık Hizmetleri Yönetimi.
- Kontrast İlaç Farmakolojisi.
- Radyasyon Fiziği.
- Radyasyon Sağlığı ve Korunma.
- Nükleer Tıp.
- Radyolojik İnceleme Teknikleri.
- Radyolojik Temel Radyoterapi.
- Görüntüleme Fiziği.
Eğitim sürecinde staj yapmak zorunludur.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara Ön Lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Türkiye’de hemen her hastanenin Radyoloji bölümü bulunmaktadır. Bunun yanı sıra özel görüntüleme merkezlerinin sayısı da artmaktadır. Bu nedenle hastanelerde ve özel görüntüleme merkezlerinde eğitimli eleman ihtiyacı bulunmaktadır.
Kamu kurumlarının dışında özel hastaneler, poliklinikler ve tıp merkezleri program mezunları için istihdam alternatifleri oluşturur.
Mezunlar kamu kurumlarına Kamu Personeli Seçme Sınavı sonuçlarına göre Sağlık Teknikeri olarak atanabilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilir. Ayrıca çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşların sağladığı burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alır. Özel sektörde ise çalışanların kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişir.
Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Tıbbi Görüntüleme Teknikleri ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilir.
İş hayatında ilerleme
Meslek elemanı olarak işe başlayanlar, başarı durumlarına göre çalıştıkları kurum ve kuruluşlarda yönetim kademelerinde yer alabilir. Konuyla ilgili tecrübeye sahip olmak ve kendini geliştirmek, iş bulma imkânına ve iyi ücret almaya katkı sağlar.
Benzer meslekler
- Radyoloji Teknisyeni.
Ek bilgiler
Mesleğin bugünkü durumu ve geleceğine ilişkin öngörüler
Teknolojik gelişmelere paralel olarak röntgen ve bilgisayarlı görüntüleme sistemlerinde önemli gelişmeler sağlanmıştır. Kullanılan araç ve gereçlerin olumsuz etkileri bir ölçüde kontrol altına alınmış olsa da çalışma şartları meslek elemanları üzerinde hâlâ önemli sağlık sorunlarına neden olabilmektedir.
Meslek elemanları, örgün öğretim kurumlarında aldıkları meslek eğitiminin yanı sıra işbaşı ve meslek içi eğitim kurslarıyla kendilerini geliştirebilir.
Makine ve ekipmanlar büyük ölçüde ithal ürünlerden oluşmaktadır. Yerli sanayinin ürettiği ürün sayısı oldukça sınırlıdır. Kullanılan makine ve ekipmanlar Avrupa standartları düzeyinde üretilerek kullanıma sunulmaktadır.
Sağlık sektöründe hizmet veren özel hastanelerin sayısının artmasıyla bu alandaki istihdam olanaklarının da artması beklenmektedir. İyi eğitimli ve nitelikli radyoloji teknisyenlerinin istihdam problemi yaşamadığı görülmektedir.
Radyoloji alanındaki hızlı teknolojik gelişmelere paralel olarak teknikler de sürekli değişmektedir. İşlemler giderek dijital sistemlerle yapılmakta, dijital sistemlerin daha da yaygınlaşacağı ve geleneksel sistemlerin yerini alacağı öngörülmektedir.
Bu gelişmeler meslek mensuplarının yeni tekniklere uyum sağlamasını ve sürekli eğitim almasını gerektirmektedir. İyi yetişmiş elemanların ek bir eğitimden sonra radyoterapi ve tıbbi tanıtım alanlarında çalışabilecekleri düşünülmektedir.
Meslek içinde röntgen filmi, PET, MR, BT ve anjiyo gibi alanlarda branşlaşma eğilimi görülmektedir. Mesleğin yürütülebilmesi için anatomi, bilgisayar, mesleki fizik ve insan psikolojisi bilgileri giderek daha fazla önem kazanmaktadır.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu.
- Uluslararası Standard Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- Tıbbi Görüntüleme Teknikleri Standardı.
- http://akdeniz.edu.tr
- http://shmyo.uludag.edu.tr/tgort.htm
- http://web.deu.edu.tr/shmyo/index.php/tgt
- MEDAK (Meslek Danışma Komisyonu) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
