Tanım
Tekne ve Yat Yapımcısı -Ahşap Yat ve Tekne Yapımcısı; yat ve tekne gibi araçlar ile bu araçlarda bulunan hareketli ve sabit mobilyaları aldığı siparişe göre tasarlayan, şablon ve kalıp hazırlayarak kullanılacak malzemeleri seçen, projeye göre imal ve tamir eden, bakımını yapan kişidir.
Görevler
İş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yapar:
- İş organizasyonu yapar.
- Müşterinin isteğine göre tekne ve yat tasarlar, maliyet hesabı yapar.
- Tasarlanan işler için araç ve gereç listesini hazırlar, sipariş verir ve satın alır.
- Sağlanan malzemeyi uygun şekilde yerleştirir.
- Yapılacak işlemleri gösteren resim veya çizimleri okur, yorumlar ve ağaç üzerine çizim yapar.
- Projeye göre omurgayı ve iskeleti hazırlar.
- Hazırladığı omurga ve iskeletin montajını yapar.
- Kaplama öncesi işleri yapar, dış kaplama yapar ve güverte kaplar.
- Kaplamanın izolasyonunu yapar.
- Donanımların imalatını ve montajını yapar.
- İmal ettiği ürünün kalite kontrolünü yapar.
- Tekne ve yatların ahşap kısımlarının tamir ve bakımını yapar.
- Değiştirilecek parçayı tümüyle veya kısmen söker, onarır ya da onarılamayacak parçaları yenisiyle değiştirir.
- Çıkabilecek problemleri önlemek için araçların periyodik bakımını yapar.
- Tekne ve yat gibi deniz araçları ile parçalarının satışını yapar.
- Kullanılan makine, araç ve gereçlerin hizmete hazır halde tutulmasını ve iş bitiminde bakımının yapılmasını sağlar.
- Gerekirse basit arızaları onarır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Ağaç, suntalam, sunta, MDF ve benzeri malzemeler
- Testereler ve testere makineleri
- Çekiç, tokmak, kerpeten, tornavida ve benzeri el aletleri
- Zımpara makineleri ve zincirli delik delme makineleri
- Planya makinesi, kalınlık makinesi, freze makineleri ve matkaplar
- Rendeleme aletleri; rendeler, düztabanlar ve planyalar
- Eğe, törpü, sistre ve oyma kalemleri
- Tutkal, çivi, zımpara, vida ve gereçler
- Boya, vernik ve cila
- İş tezgâhı, koruyucu gözlük ve toz emiciler
- Ölçme ve ölçü aletleri; metreler, çelik cetveller, kumpaslar ve komparatörler
- Teknik resim araç ve gereçleri
- Lokma takımları ve kompresörler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Ahşap yat ve tekne yapımcısı olmak isteyenlerin:
- Şekilleri doğru biçimde algılayabilen
- Parçalar arasındaki ilişkiyi görebilen
- Tasarım ve çizim yeteneğine sahip
- El becerisi olan
- El-göz eşgüdümü bulunan
- Makinelerle ve aletlerle çalışmaktan hoşlanan
- Ayrıntılara dikkat edebilen
- Sabırlı ve dikkatli
kişiler olmaları gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Ahşap yat ve tekne yapımcıları atölyelerde çalışır. Genellikle güç pozisyonlarda ve ayakta çalışarak ağaçların taşınması ve kaldırılması gibi faaliyetlerde bulunurlar. Çalışma ortamı gürültülü, kokulu ve tozlu olabilir.
Bu mesleği yürütenler daha çok alet, makine ve malzemelerle ilgilenirler. Birlikte görev yaptıkları kişilerle ve müşterilerle iletişim kurarlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda başvuru olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde Gemi Yapımı alanı “Yat İnşa” dalında verilir. Bu kapsamda kalfalık ve ustalık eğitimi yapılmaktadır.
Ayrıca mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının aynı alan ve meslek dalında da bu mesleğin eğitimi verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için şu koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak
- Eğitim seviyesine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilecek durumda olmak
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması
- Programın özelliğine göre gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporu sunmak
- 14 yaşını doldurmuş olmak
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak
- İşverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde gerçekleştirilir. Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur.
Teorik olarak verilen bilgilerin yanında işyerinde, usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışmalar da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi alabilirler.
Çalışma alanları ve iş bulma
Üç tarafı denizlerle çevrili ülkemizin turizm, balıkçılık ve taşımacılık alanlarında ihtiyaçları giderek artmaktadır. Bu ihtiyaçların karşılanmasında ahşap yat ve tekne yapımının ekonomiye katkısı önem taşır.
Bu meslek elemanları:
- Fabrikalarda
- Atölyelerde
- Tersanelerde
çalışırlar. Kendi işyerlerini de açabilirler.
Bu mesleğe sahip kişiler, deniz kıyısı olan şehirlerdeki işyerlerinde iş bulabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’undan
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12’nci sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’sinden
aşağı olmamak üzere ücret ödenir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir. Kaynak dosyada asgari ücretle asgari ücretin 3 katına kadar kazanç sağlandığı belirtilmiştir.
Kendi işyerini açanların ise oldukça yüksek gelir elde etmeleri mümkündür.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Meslek elemanları bağımsız işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
- Mobilya İmalatçısı
- Ahşap Doğrama İmalatçısı
- Ahşap Üst Yüzey İşlemcisi
- Mobilya Döşeme İmalatçısı
- Ahşap Süslemeci
- Ahşap İskelet İmalatçısı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ayrıca ek bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- 3308 Sayılı Kanun
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği
- Meslek elemanları
- Mesleki Eğitim Merkezi Meslek Dersi Öğretmenleri
- “Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü” Ağaç İşleri Alanı, Ahşap Yat ve Tekne Yapımı ve Mobilya İskeletçiliği Dalları Kalfalık Çerçeve Öğretim Programı Kitapçığı, Ankara/2006
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.