Tanım
Tarla Bitkileri Yetiştiricisi; tarla bitkileri üretimi için tarım alet ve makineleriyle toprak hazırlığı ve ekim yapar. Tahıllar, yemeklik tane baklagiller, endüstri bitkileri, çayır-mera yem bitkileri, tıbbi ve aromatik bitkileri yetiştirir; bunların bitki sağlığı, sulama, gübreleme ve çapalama gibi bakım işlerini yürütür. Ayrıca hasat, harman ve depolama işlemlerini yapar.
Görevler
Tarla Bitkileri Yetiştiricisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yapar:
- İş organizasyonu yapar.
- Bitkisel üretimle uğraşan tarımsal işletmelerde tarla bitkileri yetiştiriciliği üretim sistemlerini uygular.
- Çiftçileri tarım arazisini ekime hazırlama, bitki bakımı, ürünün tekniğine uygun olarak hasadı, harmanı ve depolanması gibi konularda eğitir.
- Ekim yapılacak arazinin seçimini yapar.
- Ekim için toprak işlemesi ve tohum yatağı hazırlığı yapar.
- Yetiştiriciliği yapılacak bitkinin yöreye uygun tohumluğunu seçer.
- Endüstri bitkileri, tıbbi ve aromatik bitkiler, çayır-mera ve yem bitkileri, yemeklik tane baklagiller ve tahılların yetiştirilmesinde görev alır.
- Hastalık ve zararlılarla mücadele konusunda gerekli önlemleri alır.
- Hasat, harman ve depolama yapar.
- Toplanan tarım ürünlerinin sınıflandırılması ve pazarlanması için en uygun yöntemleri belirler.
- Doğal kaynakları ve iklim verilerini tarımda değerlendirir.
- Toprak yapısı, bitki besleme, ekoloji ve peyzaj konularındaki güncel bilgi ve uygulamalara hâkim olur.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Traktör
- Pulluk
- Dipkazan
- Tırmık
- Kültivatör
- Pülverizatör
- Hasat makinesi
- Tohumluk
- Gübre dağıtıcısı
- Kimyasal gübreler
- Tarım ilaçları (insektisit, herbisit)
- Ölçme ve kontrol aletleri
- Biçer-döver
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Tarla Bitkileri Yetiştiricisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Mekanik yeteneğe sahip olmak
- Teknik bilimlere ve fen bilimlerine ilgi duymak
- Toprağı ve bitkiyi sevmek, bitkisel üretime ilgi duymak
- Tarımsal alanda bilimsel ve teknik araştırmalar yapabilmek
- Sorunlara çağdaş çözümler üretebilmek
- Uluslararası ölçütlere uygun hizmet verebilmek
- Çevreyi ve doğayı korumayı ilke edinmek
- İletişim becerileri güçlü olmak
- Açık havada çalışmaktan hoşlanmak
- Ekip çalışmasına yatkın olmak
- Seyahat engeli olmamak ve araç kullanabilmek
- Girişimci olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Meslek elemanları çalışmalarını hem kapalı mekânlarda hem de açık arazi şartlarında yürütürler. Meslek, zorlu arazi şartlarına dayanıklılık ve iş aletlerini ustaca kullanma becerisi gerektirir.
Tarla Bitkileri Yetiştiricisi, görevini diğer teknisyenler, ziraat mühendisleri ve çiftçilerle etkileşim içinde ve eş güdümlü olarak yürütür.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde verilir. Eğitim, Tarım alanının “Tarla Bitkileri Yetiştiriciliği” dalında kalfalık ve ustalık eğitimleri şeklindedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için şu koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak
- Eğitim seviyesine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programına alınabilecek durumda olmak
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması
- Gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla bu durumu belgelendirmek
- 14 yaşını doldurmuş olmak
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak
- İşverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilir. Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamındaki ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur.
Teorik olarak verilen bilgilerin yanında işyerinde, usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi verilir. 12. sınıfı başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve meslekleriyle ilgili işyeri açma belgesi alabilirler.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Tarla Bitkileri Yetiştiricileri şu kurum ve işletmelerde çalışabilir:
- Tarım ve Orman Bakanlığının merkez ve taşra teşkilatları
- Toprak Mahsulleri Ofisi
- Tarımsal araştırma enstitüleri
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
- Kültür ve Turizm Bakanlığı
- Belediyelerin imar, fen işleri, park ve bahçeler birimleri
- Meslekle ilgili araştırma enstitüleri
- Tarla bitkileri tohumculuğu yapan şirketler
- Zirai ilaç, gübre ve tohumluk bayileri
- Fide üretim yerleri
- Seralar
- Hayvan yetiştiriciliği işletmeleri, özellikle yem bitkileri üretimi yapılan işletmeler
Ayrıca bilgi ve deneyimlerini kendi özel bahçe ve tarlalarında da uygulayabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki oranlardan az olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30’u
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15’i
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’u
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12’nci sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’si
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
İşe ilk başlandığında asgari ücret üzerinden kazanç elde edilir. İşyerinin büyüklüğüne, çalışanın deneyimine, işteki pozisyonuna ve çalışılan yerin durumuna bağlı olarak bu ücret artabilir.
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alır.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Kaynak dosyada iş hayatında ilerlemeye ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
- Ziraat Teknisyeni
- Tarım Teknisyeni
- Ziraat Laborantı
- Bahçe Bitkileri Teknisyeni
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler bölümüne ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- İlgili eğitim kurumları
- İlgili bölüm eğitimcileri
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.