Tanım
Tarım Alet ve Makineleri Bakım-Onarımcısı; ziraat makine ve aletleri olarak kullanılan ekme, biçme, sulama ve ilaçlama araçlarında ortaya çıkan bozuklukları belirleyip onaran kişidir.
Görevler
- Makinenin şemasını okur.
- Bozulan kısmı belirler.
- Parça değiştirmek gerekiyorsa yeni parçayı sağlar.
- Bozulan kısmı onarır.
- Yeni veya onarılmış makineyi ayarlar ve dener.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Sac işleme alet ve makineleri.
- Sıcak demircilik ocağı, alet ve takımları.
- Torna, freze, vargel ve planya tezgâhı, punto kaynağı.
- Çeşitli ölçü aletleri: şerit metre, çelik cetvel, sürmeli kumpas ve mikrometre.
- Markalama aletleri: pleyt, V yatağı, gönye, mihengi, çelik uçlu pergel, nokta ve çekiç.
- Kaynak makineleri.
- Çeşitli anahtarlar.
- Teknik resim araç ve gereçleri: resim masaları, T cetveli, pergel, iletki, resim kalemleri ve silgi.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Tarım alet ve makineleri bakım-onarımcısı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Şekil ve uzay ilişkilerini görebilme yeteneği.
- El becerisi.
- El ve gözleri eşgüdümle kullanabilme.
- Dikkatli ve sabırlı olma.
Çalışma ortamı ve koşulları
Tarım alet ve makineleri bakım-onarımcıları fabrika ve atölye ortamında çalışır. Çalışma ortamı gürültülüdür.
Atölyede onarım işi yapan kişi çalışmalarında oldukça bağımsızdır ve birinci derecede aletlerle ilgilenir. Fabrikada çalışan kişi ise diğer çalışanlarla işbirliği hâlinde çalışır.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin Metal Teknolojisi alanı altında yer alan Tarım Alet ve Makineleri Bakım ve Onarımcılığı dalında verilmekteydi. Modüler program çalışması sonucunda Tarım Alet ve Makineleri Bakım ve Onarımcılığı adı altında eğitim verilmemektedir.
Dosyada yer alan bilgiler, eğitimin verildiği tarihte yapılan araştırmalardaki bilgileri kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olanlar, eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Kayıt yaptıracak öğrencilerin sağlık durumlarının ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması gerekir. Programın özelliğine göre bu durum gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirilir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak gerekir.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulunmalı ve işverenle çıraklık sözleşmesi imzalanmalıdır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Meslek derslerinde şu konulara yer verilir:
- Kullanılan makine, teçhizat, araç ve gereçlerin tanıtılması.
- Makine, teçhizat, araç ve gereçlerin tekniğe uygun kullanılması.
- Araç ve gereçlerin temizlik ve bakımlarının yapılması.
- Norm yazı yazma.
- Serbest elle ve takım kullanarak meslekle ilgili çizimlerin yapılması.
- Çizimi tamamlanmış plan ve projelerin okunması.
- İşletme bilgisi.
- İş güvenliği.
Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark dersleri tamamlandığı takdirde meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi alınabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
İstihdam durumu sektörel açıdan değerlendirildiğinde, yoğunluğun özel sektörde olduğu görülür. Meslek, kişinin kendi işini kurmasına elverişlidir. Kamu sektöründe çalışma imkânı sınırlıdır.
Tarım sektörünün ülkenin mevcut potansiyeli içinde özel bir yeri bulunmaktadır. Üretim kalitesi ve verimliliğinin artması, büyük ölçüde tarımda makine kullanımına ve bu makinelerin endüstriyel gelişmelere paralel olarak sürekli yenilenip geliştirilmesine bağlıdır.
Bu nedenle ziraat alet ve makineleri alanında altyapı oluşturacak eğitim ve öğretim görmüş insanlara ihtiyaç vardır ve olacaktır.
Tarımın ağırlıklı olduğu yörelerde iş bulma imkânı daha fazladır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
- 3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, asgari ücretin net tutarının yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden aşağı olmamak üzere ücret verilir.
- Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır.
- Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrasında ustalık seviyesine ulaşmış kişiler genellikle asgari ücretin 2-3 katı üzerinde gelir elde eder. Mesleki tecrübe, iş koşulları ve mesleki başarı durumu kişilerin pazarlık gücünü artıracağından bu hususlar gelir düzeyini de yükseltir.
Bir işverene bağlı olmaksızın kendi adına işyeri açanların gelirlerinde mevsimlere göre dalgalanma görülse de gelirleri genelde tatmin edici düzeydedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
- Bağımsız işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
- Sıcak demirci (Işıl İşlemci)
- Çelik yapılandırmacı
- Diğer makine tamircileri
- Tornacı
- Kaynakçı
- Saç işçisi
Ek bilgiler
Sorumluluk
Meslekte çalışanların başlıca sorumlulukları şunlardır:
- Verilen işi zamanında ve eksiksiz yapmak.
- Güvenlik kurallarına uymak.
- Kullanılan araç, gereç ve malzemeleri doğru ve yerinde kullanmak.
- Kullanılan araç, gereç ve malzemeleri muhafaza etmek.
- Teknolojik gelişmelere ayak uydurmak.
Görevler
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği.
- Çıraklık eğitimi program kitapçığı.
- “Çıraklık ve Yaygın Eğitim Faaliyetleri”, Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü, Ankara, 1999.
- T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Ziraat Makine ve Aletleri Yapımı ve Tamirciliği Meslek Dalı Eğitim Programı.
- İŞKUR Genel Müdürlüğü, “Türk Meslekler Sözlüğü”, Ankara, 1983, Yayın No: 173.
- MEGEP (Mesleki Eğitim ve Öğretim Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi) Modül Uygulama Kılavuzu, Ankara.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- Millî Eğitim Bakanlığı web sayfası: www.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
