Tanım
Süs Bitkileri Yetiştirme Elemanı, ziraat mühendisinin hazırladığı plan doğrultusunda sera ve açık alanlarda uygun üretim tekniklerini kullanarak süs bitkilerinin üretimi, dikimi, bakımı, gelişiminin sağlanması ve pazarlanması işlemlerini yapan kişidir.
Üretimde tohum, çelik, aşı ve soğan gibi tekniklerden yararlanılır.
Görevler
Süs Bitkileri Yetiştirme Elemanının başlıca görevleri şunlardır:
- Ekim ve dikim hazırlığının yapılmasını sağlamak.
- Tohumdan fide ve fidan yetiştirilmesini sağlamak.
- Aşılama yöntemiyle fidan yetiştirilmesini sağlamak.
- Ayırma ve daldırma yöntemiyle fide yetiştirmek.
- Uygun koşullarda dikim yapılmasını sağlamak.
- Verimlilik için toprak analizi yapılmasını sağlamak, uygun gübreyi belirlemek ve gübrelemeyi yapmak.
- Zamanında sulama, gübreleme ve çapalama yapılmasını sağlamak.
- Hastalık ve zararlılara karşı ilaçlama yapılmasını sağlamak.
- Yabani otlarla mücadele etmek.
- Süs bitkilerinde budama yaptırarak verim ve kaliteyi artırmak.
- Sağlıksız bitkilerin imha edilmesini sağlamak.
- Gerektiğinde saksı ve toprak değişimi yapmak.
- Zamanında hasat yapılmasını sağlamak.
- Hasat edilen çiçeklerin uygun koşullarda depolanmasını sağlamak.
- Sera iklim koşullarını düzenlemek.
- Bitkilerin uygun koşullarda ambalajlanmasını ve kolilenmesini sağlayarak pazara hazır hâle getirmek.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Temizlik araç ve gereçleri
- Sera toprağı
- Sırt pompası
- Keser, pense, kerpeten, tırmık ve kürek
- Çim biçme makinesi ve çapa makinesi
- Kova ve el pompası
- Köklü bitki çeliği
- Elek
- Bitki hormonları
- Gübre tankı
- Köklendirme masası
- Polietilen sera örtüsü
- Bahçe toprağı
- Budama makası
- Aşı bıçağı
- Maske
- Saksı
- pH metre
- Higrometre
- Termometre
- Eldiven
- Koruyucu maske
- İş tulumu veya iş önlüğü
- Çizme
- Ortama uygun üniforma
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Süs bitkileri yetiştiricisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Doğayı ve bitkileri sevmek
- Sabırlı olmak
- Zamanı iyi kullanabilmek
- Planlı olmak
- Yeniliklere açık olmak
- Çevre korumaya karşı duyarlı olmak
- Bitkilere karşı alerjisi olmamak
Çalışma ortamı ve koşulları
Bahçecilik alanındaki meslek sahipleri açık alanlarda veya kapalı ve nemli ortamlarda çalışırlar.
Açık alanlarda, örneğin tarla ve bahçelerde çalışanlar genellikle her türlü iklim şartında görev yaparlar. Bu nedenle bünyelerinin açık alandaki çalışma ortamına uygun olması gerekir.
Kapalı alanlarda, örneğin büro, sera ve depolarda çalışanlar çoğunlukla sıcak ve aşırı nemli ortamlarda çalışırlar. Astım ve romatizma gibi hastalıkları olanların bu çalışma koşullarını göz önünde bulundurmaları gerekir.
Hassas ciltli ve polen alerjisi olan kişiler bazı bitkilerin neden olabileceği alerjik reaksiyonlardan etkilenebilir. Gübreleme ve özellikle ilaçlama sırasında zehirli kimyasal maddeler kullanılabildiğinden, insan sağlığını koruyucu tedbirlerin alınmasına özen gösterilmelidir.
Çalışma ortamları sıcak, soğuk, tozlu, ıslak ve çamurlu olabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, meslek yüksekokullarının Park ve Bahçe Bitkileri Bölümü Süs Bitkileri Yetiştiriciliği Programında verilmiştir. Ancak kaynak dosyada bu bölüme artık öğrenci alınmadığı belirtilmektedir.
Bu nedenle eğitim bölümündeki bilgiler, “Süs Bitkileri Yetiştiriciliği” bölümü eğitiminin verildiği dönemde yapılan araştırmalara dayanmaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşullar aranmıştır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, “Süs Bitkileri Yetiştiriciliği” ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 2 yıldır.
Programın ilk yılında tarım biliminin temel zorunlu derslerine yer verilmektedir. Bu dersler arasında Bitki Besleme ve Gübreleme, Tarımsal Meteoroloji, Bitki Fizyolojisi, Botanik ve Sera Yapım Tekniği bulunmaktadır.
İkinci yıl ise ağırlıklı olarak süs bitkileri yetiştiriciliği ve bakımıyla ilgili konulara ayrılmıştır. Bu kapsamda Kesme Çiçek, Saksı Çiçekleri, Mevsimlik Çiçek ve Dış Mekân Süs Bitkileri gibi konular ele alınmaktadır.
Program kapsamında teorik çalışmaların yanı sıra arazi ve laboratuvar çalışmalarına da ağırlık verilmektedir. Eğitim sonunda süs bitkileri yetiştiriciliği, bakımı ve pazarlanması konularında bilgili ara elemanlar yetiştirilmektedir.
Eğitim sonunda alınan belge
Mezunlar, Park ve Bahçe Bitkileri Bölümü Süs Bitkileri Yetiştiriciliği alanında “Süs Bitkileri Yetiştiricisi” ön lisans diploması alırlar.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Süs Bitkileri Yetiştirme Elemanları şu kurum ve işletmelerde iş bulabilirler:
- Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına bağlı tarım il ve ilçe müdürlükleri
- Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bağlı orman il ve ilçe müdürlükleri ve işletmeleri
- Belediyelerin park ve bahçe şube müdürlükleri
- Fide ve fidan üretimi yapan özel şirketler
- Büyük marketlerin süs bitkileri satış reyonları
- Peyzaj firmaları
Meslek sahipleri ayrıca kendi işletmelerini kurarak yetiştiricilik ve fidan üretimi yapabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresi içinde yapılan staj dönemlerinde, staj yapılan kuruluşlarda yasaların belirlediği ücret alınır. İşverenler daha fazla ücret de ödeyebilir. Bu süre içinde sigortaları yapılır.
İsteyen öğrenciler Kredi ve Yurtlar Kurumundan kredi alabilir.
Eğitim sonrası
İlk işe girişte alınan ücret genellikle asgari ücret ve üzerindedir. Ücret; işyerinin büyüklüğüne, çalışanın bilgi ve becerisine bağlı olarak artabilir ve asgari ücretin 2 katı veya daha fazlası olabilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Ön lisans eğitimini başarıyla tamamlayan adaylar, DGS’den geçerli not almaları koşuluyla lisans programlarında öğrenim görebilirler.
Meslek yüksekokulları ve açık öğretim ön lisans programı mezunlarının lisans programlarına devamları, 19.02.2002 tarihli ve 24676 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meslek Yüksekokulları ve Açık Öğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılır.
İş hayatında ilerleme
Mesleklerinde deneyim kazananlar, işyerlerinde bölüm şefi veya çavuş olarak yükselme olanağına sahiptir.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslekler şu şekilde sıralanmıştır:
- Ziraat teknikeri
- Bahçe bitkileri teknikeri
- Peyzaj uygulama ve süs bitkileri teknikeri
Ek bilgiler
Meslek kapsamında gerçekleştirilen ek görevler şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak
- Çevre koruma önlemleri almak
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygulamak
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışmak
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Öğretim görevlileri
- 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu il müdürlükleri ve hizmet merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçerik; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
