Tanım
Sualtı Teknolojisi Teknikeri, tüplü ve tüpsüz dalış malzemelerini giyerek sualtındaki tüm iş ve hizmetleri yapan kişidir.
Görevler
Sualtı Teknolojisi Teknikeri, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Dalış için gereken hazırlığı yapmak; alet ve malzemelerini kontrol etmek.
- Su altındaki canlı ve cansız varlık ya da cisimleri usulüne uygun olarak su üstüne çıkarmak.
- Su altında her tür bağlantı ve ayırma işlerini yapmak.
- Su altındaki her tür döşeme, montaj, kaynak ve tamirat işlerini yapmak.
- Su altı arama, tespit ve işaretleme çalışmalarını yürütmek.
- Su altı ile ilgili olarak karada yapılan çalışmalara katılmak.
- Su altı ile ilgili her tür bilimsel verileri toplamak ve yenilikleri izlemek.
- Basınç odalarında kullanılan cihazların kullanım ve bakımını yapmak.
- İlgili kuruluşlarla iletişim ve işbirliği yapmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Helle (sualtı telefonu)
- Yüksek basınç kompresörü
- Alçak basınç kompresörü
- Maske
- Palet
- Şinorker (ağızlık)
- Yaş ve kuru elbiseler
- Yüzerlik ceketi
- Regülatör
- Kurşun ağırlık
- Satıhtan ikmalli profesyonel dalış takımları
- Su altı kaynak makineleri
- Su altı kesme makineleri
- Yapılacak işin türüne göre gerekli diğer malzeme ve araç-gereçler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Sualtı Teknolojisi Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- El ve gözlerini eşgüdümle kullanabilmek.
- Soğukkanlı ve tedbirli olmak.
- Çabuk karar verebilmek.
- Sualtı dünyasına ilgi duymak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Sualtı Teknolojisi Teknikerleri çoğunlukla deniz ve okyanuslar başta olmak üzere suyun altında çalışırlar. Karada çalışanların büyük çoğunluğunu kendi işini kuranlar ile hastanelerin basınç odalarında çalışanlar oluşturur.
Su altında çalışma şartları zordur. Sürekli ıslak ve basınç altında çalıştıkları için vurgun yeme, oksijensiz kalma, şuur kaybı ve üşütmeye bağlı tehlikelerle ve kalıcı olabilecek hastalıklarla karşı karşıya kalabilirler.
Sualtında çalışanlar, suyun altında çalışan diğer sualtı teknikerleriyle sürekli iletişim ve işbirliği içinde, koordineli olarak çalışmak zorundadırlar. Aynı zamanda su üstünde, gemi ve benzeri araçlardaki mühendis, işçi ve gemi personeliyle de iletişim ve işbirliği sağlarlar.
Bu mesleğin belirgin hastalıkları arasında, halk dilinde vurgun olarak da bilinen ve ortam basıncının değişmesinden kaynaklanan dekompresyon hastalıkları ile dalış esnasındaki basıncın kulak zarlarında yarattığı farklılıklardan kaynaklanan rahatsızlıkları içeren barotravma hastalıkları yer alır.
Bu mesleği yapan insanların tamamı bir sosyal güvenlik kurumunun güvencesi altında çalışmaktadırlar.
Çalışma düzeni sektörün durumuna göre değişebilir. Otel veya tatil köyünde cankurtaranlık yapan kişi yalnızca gündüzleri çalışabilirken, kurtarma şirketinde çalışan bir sualtı teknikeri suda kaybolan veya boğulan bir kişiyi gece karanlığında da arayabilir. Batan veya batma tehlikesi bulunan bir gemiyi kurtarmak için bazen günlerce gece gündüz çalışmaları gerekebilir.
Bu meslekte tam gün, yarım gün, gece, vardiyalı ve hafta sonu çalışmasının yanı sıra yurt dışı ve yurt içi dalış şantiyelerine giderek çalışma gibi farklı çalışma şekil ve şartları bulunur.
Eğitimin verildiği yerler
Bu mesleğin eğitimi, meslek yüksekokullarının Su Altı Teknolojisi ön lisans programında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi bünyesindeki Sualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Anabilim Dalı ünitesince verilen heyet raporunu almak.
Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, Su Altı Teknolojisi ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadırlar.
Eğitim süresince öğrenciler sualtı dalış malzemelerini kendileri temin etmek zorundadırlar. Bu nedenle her öğrenci, bir defaya mahsus olmak üzere dalış eğitimi malzemelerini almak zorundadır. Ayrıca yılda bir kere şehir dışında düzenlenen uygulamalı dalış gezisinin konaklama ve ulaşım ücretlerini de öğrenci karşılamak zorundadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitimin süresi 2 yıldır. Eğitim sürecinde mesleki dersler ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınır.
Mesleki dersler arasında şunlar bulunur:
- Açık Deniz
- Petrol Platformları Endüstrisi
- Dalış Sistemleri
- Denizde Arama Kurtarma
- Gemi Yük İstifi
- Gemicilik
- Scuba Dalgıçlığı
- Su Altı Arkeolojisi
Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitimin sonunda alınan belge ve diploma
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara Ön Lisans diploması verilmektedir.
Ayrıca İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi ile işbirliği yapılarak mezuniyet esnasında öğrencilere Basınç Odası Operatörü belgesi verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Sualtı Teknolojisi Teknikerlerinin geniş çalışma alanları bulunmaktadır. Başlıca çalışma alanları şunlardır:
- Denizcilik şirketleri
- Sualtı inşaat şirketleri
- Petrol şirketleri
- Sualtı danışmanlık ve projelendirme şirketleri
- Yurt içi ve yurt dışı dalış şantiyeleri
- Tersaneler
- Özel dalgıçlık ve kurtarma şirketleri
- Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü
- Türkiye Denizcilik İşletmeleri bünyesinde basınç odası bulunan hastaneler
- Oteller
- Tatil köyleri
- Özel tur şirketleri
- Sualtı kazıları yapan arkeolojik ekipler
Sualtı Teknolojisi Teknikerleri yurt dışında da iş bulma şansına sahiptir. Özellikle denizden petrol çıkaran ülkelerde faaliyet gösteren şirketlerin daha fazla sualtı teknikerine ihtiyaç duyduğu belirtilmektedir. Uluslararası organizasyonlarla sualtı dalış turları düzenleyen yurt dışı turizm şirketleri de teknikerlerin dünyanın çeşitli ülkelerinde çalışmasını sağlayan kuruluşlar arasındadır.
Sualtı Teknolojisi Teknikerleri kendi işyerlerini de kurabilirler. Kendi işini kuranlar daha çok arama kurtarma şirketi, projelendirme ve danışmanlık şirketi ya da dalış malzemelerini pazarlayan şirketler kurmaktadır.
İşin zorluğu ile çalışma şartlarının ağır ve tehlikeli olması nedeniyle meslek az tercih edilmektedir. Bununla birlikte yurt içinden ve yurt dışından meslek elemanlarına yönelik talep bulunması ve eleman çalıştıran sektörlerin fazla olması, meslek elemanlarının kısa ve uzun vadede fazla işsizlik sorunu yaşamayacaklarının bir göstergesi olarak değerlendirilmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitimleri süresince koşulları uygun olan öğrenciler, Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisinden faydalanabilirler. Ayrıca çeşitli kurum ve kuruluşlardan burs alma olanağı da bulunabilir.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar. Özel sektörde ise kazanç durumu asgari ücretten başlayarak işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişmektedir.
Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Su Altı Teknolojisi ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Sualtı Teknolojisi Teknikeri, iş hayatındaki mesleki bilgi ve tecrübelerine göre üst görevlere yükselme olanağına sahiptir.
İstanbul Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Sualtı Teknikerliği Bölümünü bitiren öğrenciler, İstanbul Liman Başkanlığına müracaat ettikleri takdirde kendilerine Birinci Sınıf Dalgıç ehliyeti verilmektedir.
Bu bölümü bitirenlerin, Denizcilik İşletmelerince yürütülen kurslara katılarak Kaptanlık belgesi alma hakları da mevcuttur.
Benzer meslekler
- Dalgıç
- Dalgıç Eğitmeni
Ek bilgiler
İş güvenliği ve işçi sağlığı
Sualtı Teknolojisi Teknikerleri, suyun altında kaldıkları sürece her an hayati tehlike içindedirler. Bu nedenle sürekli ve yoğun bir dikkatle, işbirliği hâlinde çalışmak zorundadırlar.
Aksi hâlde hem kendi hayatlarını hem de su altındaki diğer çalışma arkadaşlarının hayatını tehlikeye atabilirler. Bu nedenle koruyucu önlemlerin alınmasından ve çalışma disiplininden asla taviz verilmemesi gereken bir mesleği icra ettiklerinin bilinci ve sorumluluğu içinde hareket etmelidirler.
Kaynakça
- İstanbul Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Sualtı bölümü öğretim görevlileri
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- Uluslararası Standard Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Hiperbarik Ana Bilim Dalı
- İstanbul Liman İşletmeleri Genel Müdürlüğü
- Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma İşletmeleri Genel Müdürlüğü
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.