Tanım
Sosyal Destek Hizmetleri Elemanı; kişi ve ailelerin, sosyal yardım kurumlarında bulunan yaşlı, çocuk, genç ve engellilere yönelik maddi ve manevi sorunların ve ihtiyaçların giderilmesine yardımcı olan kişidir.
Bu meslek çalışanı, kişilerin kendilerinden, çevre şartlarından veya kontrolleri dışında oluşan sorunlarının çözülmesine, oluşması muhtemel sorunların önlenmesine destek olur. Bireysel hizmet ve bakımların yanı sıra kurumsal işlemleri de yürütür ve takip eder.
Görevler
Sosyal Destek Hizmetleri Elemanı, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak:
- Çocuk ve gençlerin kötü alışkanlıklardan korunmasına yardımcı olur.
- Çocuk ve gençleri aktivitelere yönlendirir ve bu aktivitelere katılmalarına rehberlik eder.
- Yaşlılara, çocuklara, gençlere ve engellilere yönelik bakım hizmetlerini yürütür.
- Yaşlılara, çocuklara, gençlere ve engellilere yönelik kurumsal işlemleri takip eder.
- Kadınlara yönelik şiddetle mücadele konusunda koruyucu ve önleyici faaliyetlere ilişkin kurumsal işlemleri takip eder.
- Üstleri ile yazılı ve sözlü iletişimi yürütür.
- Temel düzey ilk yardım hizmetlerini yürütür.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar, telefon ve faks gibi büro malzemeleri ve cihazları
- Kırtasiye malzemeleri
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Sosyal Destek Hizmetleri Elemanı olmak isteyenlerin:
- İnsanlarla sağlıklı ve etkili iletişim kurabilen,
- İkna yeteneği olan,
- Kişisel ve toplumsal sorunlara karşı duyarlı,
- Planlama ve uygulama yeteneğine sahip,
- Kendisini ve çevresini geliştirmeye istekli,
- Liderlik özelliklerine sahip,
- Sorunlara çözüm odaklı,
- Sabırlı,
- Kişisel temizlik ve hijyen kurallarını bilen ve bu kuralları uygulayabilen
kişiler olmaları gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Çalışma ortamı, çalışılan yere göre farklılık gösterir ve genellikle büro tarzı kapalı ortamlardan oluşur. İşin gerektirdiği durumlarda birey ve grupların özelliklerine ve aktivite programlarına göre açık ortamlarda da çalışılabilir.
Sosyal Destek Hizmetleri Elemanları, sosyal gruplarla devamlı iletişim hâlinde bulunur.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Aile ve Tüketici Hizmetleri alanındaki Sosyal Destek Hizmetleri dalında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için:
- İlköğretim okulu mezunu olmak,
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
gerekmektedir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir.
- Öğrenci, 9. sınıfın sonunda dal veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda dal veya meslek seçimi yapılırken bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olanlar akademik destek derslerini içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilmektedir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini tamamlayanlara meslek lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerde bağımsız işyeri açma belgesi de verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Sosyal Destek Hizmetleri Elemanları aşağıdaki kurum ve kuruluşlarda çalışabilir:
- Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü
- Kamu ve özel kuruluşlara bağlı hastaneler
- Oteller ve tatil köyleri
- Yatılı okullar
- Huzurevleri
- Misafirhaneler
- Öğrenci yurtları
- Kamu kurum ve kuruluşlarının bünyesindeki rehabilitasyon merkezleri
- Yaşlı, hasta ve engelli bireylere hizmet veren kurum ve kuruluşlar
- Ev ve aile hizmetleri ile sosyal hizmetlere yönelik kurum ve kuruluşlar
- Üniversiteler
- Yerel yönetimlerin sosyal destek hizmetleri birimleri
- Sivil toplum kuruluşlarının sosyal destek hizmetleri birimleri
- Çocuk ve yaşlı bakımevleri
- Toplu yaşanılan sosyal tesisler
- Sağlık turizmine yönelik hizmet veren kurumlar
- Ulusal ve uluslararası yardım kuruluşlarının bakım merkezleri
- Kamu ve özel kuruluşların bünyesindeki ilgili birimler
Mezunların uluslararası kuruluşlarda çalışabilmeleri için yabancı dil bilmeleri gereklidir. Yerel düzeyde çalışılan kurumlarda ise yabancı dil gerekmemektedir.
Artan nüfusla birlikte yaşam standartları yükselmekte, buna bağlı olarak hizmet ve sağlık sektörü gelişmektedir. İnsan ilişkilerinin önemi artarken iletişim de karmaşıklaşmaktadır. Bu gelişmeler çerçevesinde meslek mensuplarına duyulan ihtiyacın artarak devam edeceği belirtilmektedir.
Hizmet ve sağlık sektörünün gelişmiş olduğu yerlerde iş bulma oranı daha yüksektir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, eğitim süresince:
- Asgari ücretin net tutarının, yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden aşağı olmamak üzere ücret verilir.
- Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır.
- Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre ücret alır.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. Kaynak dosyada meslek için sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Aile ve Tüketici Hizmetleri alanının Sosyal Destek Hizmetleri dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilmektedir.
Mezunlar, Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin, Turizm Fakültelerinin ve mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları mezunlarına ayrılan kontenjanları tercih etmeleri hâlinde öncelikli olarak yerleştirilmektedir.
Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan, tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıran kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklarla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
İş hayatındaki ilerleme, eğitim seviyesinin yükseltilmesine bağlı olarak değişiklik göstermektedir.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslekler olarak şu meslekler belirtilmiştir:
- Halkla İlişkiler ve Tanıtım Elemanı
- Yaşlı Hasta Bakıcısı
- İş Sağlığı ve Güvenliği Teknikeri
- Çevre Hizmetleri Elemanı
- Tüketici Hizmetleri Elemanı
- Ev ve Aile Hizmetleri Elemanı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgi bulunmamaktadır.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
- Türk Meslekler Sözlüğü
- http://ktogm.meb.gov.tr
- www.meb.gov.tr
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için:
- İlgili eğitim kurumlarına,
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/ adresine,
- Türkiye İş Kurumu web sayfasına: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesine: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi web sitesine: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezlerine
başvurulabilir.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.