Tanım
Sıcak Mutfak Aşçısı; kendi başına ve belirli bir süre içerisinde, hijyen ve sanitasyon kurallarına uygun olarak sıcak yiyecek üretimi yapan kişidir. Bu kapsamda sıcak soslar, çorba ve konsomeler, makarna, hamur işi, et ve deniz ürünü yemekleri ile kuru baklagil ve sebze yemekleri hazırlanır.
Görevler
Sıcak Mutfak Aşçısı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Pişirilecek yemek türüne göre malzeme ihtiyacını belirlemek ve temin etmek.
- Zamanında tüketilmeyen yiyecekleri kurallara uygun olarak imha etmek.
- Sıcak soslar hazırlamak.
- Çorba ve konsome hazırlamak.
- Sebze yemekleri hazırlamak.
- Kırmızı ve beyaz et yemekleri hazırlamak.
- Kuru baklagil yemekleri hazırlamak.
- Hamur işi yemekleri hazırlamak.
- Deniz ürünleri yemekleri hazırlamak.
- Yemeklerin lezzet kontrollerini yapmak.
- Yemeklerin tabak süslemelerini yaparak servise hazır hale getirmek.
- Çalıştığı ortamın temizliğini yapmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç, ekipman ve malzemeler şunlardır:
- Her türlü mutfak araç ve gereci; kesici ve delici bıçak çeşitleri, tencere ve tava, tabak çeşitleri, mikser, kesme ve doğrama tahtaları, havan, elek, merdane ve tepsi çeşitleri.
- Fırın, gazlı ve elektrikli ocak, ızgara, fritöz, mikser, davlumbaz, mutfak robotu ve mutfak terazisi.
- İş önlüğü, kep, eldiven, temizlik bezleri, peçete ve sıvı sabun.
- Her türlü yemek malzemesi; baharatlar, et çeşitleri, balık çeşitleri, deniz ürünleri, konserve ürünleri, kuru baklagiller, makarnalar, meyveler, sebzeler, yumurta, yağ çeşitleri, tatlandırıcı aromalar ve salçalar.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Sıcak Mutfak Aşçısı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Yiyecek hazırlama konularına ilgi duymak.
- Hijyene önem vermek.
- Kişisel temizliğine, çalışma ortamı ile kullanılan araç ve malzemelerin temizliğine önem vermek.
- Tat ve koku alma duyuları ile görsel yeteneği gelişmiş olmak.
- Yaratıcı olmak.
- El becerisi gelişmiş olmak.
- Hızlı ve çabuk hareket edebilmek.
- Dikkatli ve sabırlı olmak.
- Ekip çalışmasına yatkın olmak.
- Sorumluluk duygusuna sahip olmak.
- İnsan sağlığına dikkat etmek.
Çalışma ortamı ve koşulları
Sıcak Mutfak Aşçıları mutfaklarda görev yaparlar. Çalışma ortamı sıcak ve nemlidir. İş başında aşçılık mesleğinin gerektirdiği özel kıyafetleri giyerler.
Aşçılar daha çok malzeme ve aletlerle ilgilenirler. Zaman zaman işverenle, aşçıbaşı veya aşçı yamaklarıyla ve müşterilerle iletişim kurarlar.
Çalışırken dikkatli davranılmazsa yanma ve kesik gibi tehlikelerle karşılaşılabilir. İş genellikle gündüz yapılır; ancak günlük yemek listesinin hazırlanması ve gerekli planlamanın yapılması gece çalışmayı da gerektirebilir. Turizm bölgelerinde çalışanlar için mevsimlik çalışma söz konusu olabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, halk eğitim merkezlerinde Yiyecek İçecek Hizmetleri alanındaki Aşçı kursunda verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Her yaş, eğitim, sosyal statü ve kültür düzeyindeki kişiler eğitime katılabilir. 18 yaşından küçükler velilerinin izniyle kursa katılabilir.
İlköğretim çağındaki öğrenciler, devam ettikleri okul saatleri dışındaki serbest zamanlarda istedikleri kursa devam edebilir. Yabancı uyruklular valiliğin izniyle etkinliklere katılabilir.
Belirli yaş ve eğitim seviyesi, uygulanacak programın özelliğine göre aranabilir. Bu durum Halk Eğitimi Merkezlerince duyurulmaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Halk eğitim merkezlerinde Yiyecek İçecek Hizmetleri alanında teorik ve uygulamalı olmak üzere toplam 811/2000 saat süreli eğitim programı uygulanmaktadır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini tamamlayanlara Kurs Bitirme Belgesi verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Sıcak Mutfak Aşçıları çeşitli kuruluşların mutfaklarında çalışabilirler. Başlıca çalışma alanları şunlardır:
- Okul mutfakları.
- Hastane mutfakları.
- Fabrika mutfakları.
- Ordu mutfakları.
- İşyeri mutfakları.
- Yemek fabrikası mutfakları.
- Konaklama işletmelerinin mutfakları.
- Restoran mutfakları.
- Ulaşım araçları mutfakları.
Sıcak Mutfak Aşçılığı kendi işini kurmaya elverişli bir meslektir. Meslek mensupları kendilerine ait yiyecek ve içecek satan işyeri açarak çalışabilirler.
İnsanların beslenme gereksinimleri devam ettiği sürece mesleğin gelecekte de öneminin giderek artacağı belirtilmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Kaynak dosyada eğitim süresince kazanca ilişkin bir bilgi belirtilmemiştir.
Eğitim sonrası
Kazanç; işletmenin büyüklüğüne, kişinin tecrübe ve niteliğine göre farklılık göstermektedir. Aşçıbaşılıkta ücretler yüksek miktarlarda olabilmektedir.
Yabancı dil bilen ve tecrübe sahibi olan aşçılar, büyük otellerde ve turizm bölgelerindeki tesislerde çok yüksek rakamlarla çalışabilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Kaynak dosyada mesleki eğitimde ilerlemeye ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
İş hayatında ilerleme
Sıcak Mutfak Aşçıları özellikle büyük mutfaklarda aşağıdaki alanlarda uzmanlaşabilir:
- Sos hazırlama.
- Diyet yemekleri.
- Deniz ürünleri.
- Pasta.
- Izgara.
Meslek deneyimine bağlı olarak kişi çalıştığı yerde aşçıbaşı olarak görev alabilir.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada Sıcak Mutfak Aşçılığı ile benzer olduğu belirtilen meslekler şunlardır:
- Aşçı.
- Soğuk Mutfak Aşçısı.
- Tatlıcı-Pastacı.
- Dönerci-Kebapçı.
- Izgaracı.
- Ekmekçi-Pideci.
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Halk eğitim merkezi öğretmenleri.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: meslegimhayatim.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: www.osym.gov.tr
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
