Tanım
Seracılık ve Süs Bitkileri Teknikeri; sebze ve süs bitkilerinin, kontrollü yetişme koşullarının sağlanabildiği sera denilen özel tesislerde, çevre koşullarının uygun olmadığı mevsimlerde yetiştirilmesini, büyümesini ve gelişmesini sağlayan kişidir.
Meslek elemanı ayrıca bu ürünlerin muhafazası, ambalajlanması, taşınması ve pazara sunulması çalışmalarını yürütür.
Görevler
Seracılık ve Süs Bitkileri Teknikeri;
- Mühendis tarafından hazırlanan üretim programının uygulanmasında mühendis ile birlikte çalışır.
- Çalıştığı yerde mühendis yoksa üretim programını kendisi hazırlar.
- Üretim için gerekli malzemenin temin edilmesini sağlar.
- Üretim için gerekli sera içi ve sera dışı şartların oluşumunu sağlar.
- Seranın yapımı, ışıklandırılması, havalandırılması ile ısı ve nem derecelerinin ayarlanması çalışmalarını yürütür.
- Hastalık ve zararlılarla mücadele eder.
- Ekim ve dikim hazırlığı yapar.
- Gübreleme programını hazırlar.
- Tohum, çelik, aşı, ayırma, daldırma ve bölme gibi üretim yöntemlerini kullanarak fide ve fidan üretir.
- Dikim yapar.
- Fide ve fidanın gelişmesini sağlar.
- Hasat yapar.
- Üretim programına göre iş gücünü sağlar.
- İşçilere işi öğretir ve işin kontrollü bir şekilde yürütülmesini takip eder.
- Yetiştirilen ürünlerin pazarlanmasını sağlar.
- Sera ve bahçelerde sebze üreticilerine danışmanlık yapar.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bahçe toprağı, kum, gübre, torf, kompost, perlit, vermikülit, pomza, kokos ve tüf
- Tohum, fide, fidan, soğan ve yumru
- Çapa, kürek, kazma, bel, testere, bahçe makası ve budama makası
- Hortum, tırpan, tırmık, ip, el arabası, çapa makinesi ve bahçe traktörü
- Kova, kutu ve sepet
- Zirai ilaçlar ve hormonlar
- Ambalajlama malzemeleri ve termometre
- Kaya yünü, iş tulumu, çizme, aşı bıçağı ve aşı macunu
- Eldiven ve maske
- Damla sulama sistemi ve gübre tankı
- Köklendirme masası, saksı, kasa ve viyol
- Polietilen fide torbası ve polietilen sera örtüsü
- Gölgeleme perdesi ve ampul
- Sıvıölçer, tuzluluk ölçer ve asitlik ölçer
- Hava ve toprak nemi ölçer
- Büyüteç
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Seracılık ve Süs Bitkileri Teknikeri olmak isteyenlerin;
- Fen bilimlerine, özellikle biyolojiye ilgili ve bu alanda başarılı,
- Araştırma ve gözlem yeteneği gelişmiş,
- El becerisi olan,
- Bitki yetiştirmekten ve açık havada çalışmaktan hoşlanan,
- Dikkatli, sabırlı ve sorumluluk sahibi,
- Risk alabilen ve tedbirli
kimseler olmaları gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Seracılık ve Süs Bitkileri Teknikerleri üretim alanlarında çalışırken çamurlu, tozlu ve rüzgârlı ortamlarda bulunabilir. Genellikle ayakta çalışırlar.
Çalışma çoğunlukla toprak üzerinde, cam veya naylonla örtülü seralarda yürütülür. Mevsime ve yetiştirilen bahçe ile süs bitkilerinin türüne göre bazen açık arazilerde de çalışabilirler.
Çalışırken birinci derecede bitkilerle ilgilenirler. Ziraat mühendisleri, meslektaşları ve müşterilerle sürekli iletişim hâlindedirler.
Eğitimin verildiği yerler
Meslek eğitimi, meslek yüksekokullarının “Seracılık ve Süs Bitkileri Yetiştiriciliği” bölümünde verilmekteydi. Bölüm adının “Süs Bitkileri Yetiştiriciliği” olarak değiştirilmesi nedeniyle “Seracılık ve Süs Bitkileri Yetiştiriciliği” adıyla artık öğrenci alınmamaktadır.
Bu nedenle meslek bilgi dosyasının eğitim bölümündeki bilgiler, “Seracılık ve Süs Bitkileri Yetiştiriciliği” bölümü eğitiminin verildiği dönemde yapılan araştırmaya ait bilgileri kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için;
- Lise veya dengi okul mezunu olmak,
- ÖSYS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
gerekir.
Meslek liselerinin ÖSYS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, “Seracılık ve Süs Bitkileri Yetiştiriciliği” ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadırlar.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 2 yıldır.
Eğitim süresince, mesleğin gerektirdiği nitelikler göz önünde bulundurularak teorik ve uygulamaya yönelik bilgiler verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara Seracılık ve Süs Bitkileri ön lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Ülkemizde son yıllarda ekim alanlarının büyümesinin yanında üretimde kullanılan tekniklerde de gelişmeler sağlanmıştır. Özellikle Marmara, Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri ile yeraltı sıcak su kaynaklarının bulunduğu yöreler, seralarda sebze ve süs bitkileri yetiştiriciliği için gelecek vadeden alanlar olarak belirtilmektedir.
Ülkemiz ikliminin uygun olmasına rağmen henüz yeterince tanınmadığı için yetiştirilmeyen bazı süs bitkileri ile tropikal sebze veya meyvelerin seralarda deneme üretimine yabancılarla iş birliği içinde başlanacağı belirtilmektedir. Bu durumun istihdam olanaklarını genişletmesi beklenmektedir.
Sebze ve meyvelerin insan beslenmesindeki önemi anlaşıldıkça, insanların yılın her gününde çeşitli meyvelerden yararlanma isteği artmaktadır. Bu nedenle üretim mevsimi dışında yetiştiriciliğe imkân veren seracılık tarımı önem kazanmaktadır.
Nüfusun hızlı artışına karşılık mevcut alanların değişmemesi, tarım alanlarının sanayi kuruluşları, turizm ve yerleşim konutları için kullanılması sonucu azalması ve miras yoluyla küçülmesi, birim alandan alınan verimin artırılmasını zorunlu kılmaktadır. Bu durum, günümüz tüketimine hizmet veren seracılığın gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır.
İhracattaki gelişmeler ve gelir seviyesinin artması, ülkemizde taze sebze talebinin ve süs bitkileri üretiminin artmasına yol açmaktadır. Seracılık teknolojisinin gelişmesi, talebin tüm yıla yayılması, süper ve hipermarket çeşitlerinin oluşması ve seracılığın açıkta yetiştiriciliğe göre daha kârlı olması da seracılığın gelişmesine katkı sağlamaktadır.
“Seracılık ve Süs Bitkileri Yetiştiriciliği” programı mezunları, sera kurma imkânları varsa kendi işletmelerinde çalışabilir. Bunun yanında özel kişi ve firmaların aşağıdaki ürünleri üreten işletmelerinde görev alabilirler:
- Fide
- Fidan
- Sebze
- Saksılı süs bitkileri
- Kesme çiçek
- Dış mekân süs bitkileri
Üretim alanı dışında da çeşitli kurum ve işletmelerde çalışma imkânı bulunmaktadır. Mezunların çalışabileceği başlıca yerler şunlardır:
- Tarım Bakanlığına bağlı il müdürlükleri
- Araştırma enstitüleri
- Belediyelerin park ve bahçelerden sorumlu birimleri
- Tohum firmaları
- Zirai ilaç bayileri
- Gübre imalatı ve satışı yapan firmalar
- Sulama ekipmanlarını imal eden, projelendiren ve kuran firmalar
- Peyzaj ve çevre düzenlemesi yapan işletmeler
- Fide firmaları
Fide firmalarında fide sevkiyat sorumlusu olarak da çalışma imkânı bulunabilir.
Mezun olan teknikerler okulda aldıkları eğitimin yanı sıra kendilerini bu konuda yetiştirirlerse özel sektörde kolaylıkla ve yüksek ücretli iş bulabilecekleri belirtilmektedir. İmkânları varsa kendi işyerlerini de kurabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Mesleki eğitim süresince herhangi bir kazanç söz konusu değildir. İsteyen öğrenciler Kredi ve Yurtlar Kurumunca verilen öğrenim kredisinden yararlanabilir ve kurumun yurtlarında barınma ihtiyaçlarını karşılayabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu kurum ve kuruluşlarında 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre aylık alırlar. Ücretler kıdeme göre ve yıllık belirlenen oranlarda artış göstermektedir.
Özel sektörde ise asgari ücretten az olmamak üzere işverenle yapılan anlaşma veya sözleşmelere göre değişik miktarda ücret alabilirler.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Seracılık ve Süs Bitkileri Yetiştiriciliği ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı’nda (DGS) başarılı oldukları takdirde ÖSYS kılavuzunda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Çalıştıkları yerlerde tecrübeleri ve ilgileri doğrultusunda özellikle süs bitkileri ya da bahçe bitkileri alanına ağırlık vererek bir uzmanlık kazanabilirler.
Bunun yanı sıra çalıştıkları iş yerinde gösterdikleri performansa ve edindikleri bilgi ve becerilere bağlı olarak yönetim kademelerinde de görev alabilirler.
Benzer meslekler
- Bitkisel Üretim Teknikeri
- Bitki Koruma Teknikeri
- Bahçe Ziraatı Teknikeri
Ek bilgiler
Seracılık ve Süs Bitkileri Teknikeri;
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Uludağ Üniversitesi Yenişehir İbrahim Orhan Meslek Yüksekokulu
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi almak için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.