Tanım
Sağlık Bakım Teknisyeni; sağlık profesyonellerine yardımcı olarak çalışan, hastaların günlük yaşam aktivitelerini yerine getirmesine, beslenme programının uygulanmasına ve kişisel bakımına destek olan kişidir. Ayrıca hastaların sağlık hizmetlerine ulaşımına yardımcı olur ve refakat eder.
Görevler
Sağlık Bakım Teknisyeni görevlerini iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak yerine getirir.
- Hastaları tetkik ve tedavi için hazırlar.
- Çalıştığı üniteyi kullanıma hazır hale getirir.
- Sağlık profesyonelinin uygun gördüğü durumda hastanın yürümesine ve hareket etmesine yardım eder.
- Sağlık profesyoneli tarafından uygun görülen beslenme ve egzersiz programının hastaya uygulanmasına yardım eder.
- Kullanılan malzemelerin hazırlanmasına, temizliğine, dezenfeksiyonuna ve uygun şekilde saklanmasına yardım eder.
- Alınan kan, doku veya diğer örneklerin laboratuvara naklini gerçekleştirir.
- Hastaların başka bir kliniğe ya da birime transferine yardım eder ve refakat eder.
- Klinik laboratuvar çalışmalarında sağlık profesyoneline yardım eder.
- Yeni doğan ünitesinin hazırlanmasına, yeni doğanın değerlendirilmesine, yeni doğan ve çocuk sağlığının korunması ve geliştirilmesine yönelik çalışmalarda ebe veya hemşireye yardım eder.
- Enfeksiyon hastalıklarından korunmak için enfeksiyon etkenlerini ve bulaşma yollarını ayırt ederek enfeksiyon kontrol önlemlerini alır.
- İlgilendiği hastanın genel durumunda bir değişiklik fark ettiğinde sağlık profesyonellerine bildirir.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Temizlik araç ve gereçleri
- Eldiven ve koruyucu maske
- Ortama uygun üniforma
- Sedye
- Tansiyon aleti
- Ateş ölçer
- EKG aleti
- Monitör
- Oksijen tüpü ve oksijen çadırı
- Enjektör
- İlaçlar
- Solüsyon ve tüp
- Beden bakımında kullanılan havlu ve benzeri malzemeler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Sağlık Bakım Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Yardımsever, güler yüzlü ve hoşgörülü olmak
- Dikkatli, temiz ve düzenli olmak
- Sorumluluk duygusunun yüksek olması
- Programlı çalışmayı sevmek
- Etkili iletişim kurma becerisine sahip olmak
- Ekip çalışmasına yatkın olmak
- Hızlı ve doğru karar verebilmek
- Pratik ve hareketli çalışma temposuna uyum sağlayabilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Sağlık Bakım Teknisyenleri, hastaların sağlık hizmetlerine ulaşmalarına yardımcı olur ve onlara refakat eder. Çalışma ortamları sağlık kurumlarıdır ve genellikle kapalıdır.
Çalışılan kurumun özelliğine göre dönüşümlü olarak gece ve gündüz, yalnızca gece veya gündüz ya da vardiyalı çalışabilirler. Çalışma saatlerinde özel kıyafetler giyerler.
Evde bakım hizmetlerinde gece veya gündüz çalışabilir ya da 24 saatlik bakım yaparak çalıştıkları evde kalabilirler. Mesleğin hastalık riski nedeniyle hepatit aşısı olmaları ve çalışırken özel giysi, eldiven ve dezenfektan kullanmaları gerekir.
Ayrıca saçların toplu, el ve tırnakların bakımlı olması, takı takılmaması, ayakkabıların kaymayacak nitelikte olması ve erkeklerin tıraşlı olması gerekmektedir. Sağlık Bakım Teknisyenleri yalnızca bakım verdikleri kişilerle değil, bu kişilerin yakınları ve diğer sağlık personeliyle de iletişim kurar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Sağlık Hizmetleri alanı Sağlık Bakım Teknisyenliği dalında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Sağlık Bakım Teknisyenliği eğitimine giriş için:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Milli Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
gerekmektedir.
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci, yıl sonunda dal veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda dal veya meslek seçimi yapılırken bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olanlar, akademik destek derslerini içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilmektedir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini tamamlayanlara Meslek Lisesi diploması verilmektedir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Meslek lisesini bitiren mezunlar Sağlık Bakım Teknisyeni olarak kamu ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarında, yataklı ve yataksız sağlık kuruluşlarında görev yapabilirler.
Başlıca çalışma alanları şunlardır:
- Devlet hastaneleri
- Özel hastaneler
- Doğum evleri
- Üniversite hastaneleri
- Huzurevleri
- Belediyeler
- Sosyal hizmetlere bağlı kuruluşlar
- Özel ambulans servisleri
- Özel tıp merkezlerinin acil servis ve yoğun bakım alanları
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre ücret alırlar.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretin biraz üstünde başlayan kazanç durumu; çalışılan kuruma, kişinin tecrübesine, çalışma kapasitesine ve hasta veya yaşlı kişinin ihtiyaçlarına göre değişebilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Sağlık Hizmetleri alanının Sağlık Bakım Teknisyenliği dalından mezun olanlar, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan almaktadır.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin, Turizm Fakültelerinin ve mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları mezunlarına ayrılan kontenjanların tercih edilmesi halinde öncelikli olarak yerleştirme yapılmaktadır.
Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan, tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıracak kurs, seminer ve hizmet içi eğitim olanakları aracılığıyla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Kaynak dosyada iş hayatında ilerleme konusunda ayrıca bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
- Hemşire Yardımcısı
- Hasta Bakıcısı
- Çocuk Bakıcısı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler bölümünde ayrıca bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Eğitim kurumları
- http://meslek.eba.gov.tr/
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek ve eğitim hakkında ayrıntılı bilgi için:
- İlgili eğitim kurumlarına
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- Türkiye İş Kurumu web sayfasına: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesine: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi web sitesine: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezlerine
başvurulabilir.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
