Tanım
Rezervasyon Elemanı; konaklama işletmelerinde, otel, motel ve lokanta gibi yerlerde ve seyahat işletmelerinde uçak, tren ve otobüs rezervasyonlarını yapan kişidir. Müşterileri bilgilendirir, her türlü seyahat dokümanını düzenler ve bilgi akışını sağlar.
Görevler
Rezervasyon Elemanı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- İş öncesi hazırlık yapar.
- İlgili işletmelerle bağlantıya geçerek rezervasyonun yapılmasını sağlar.
- Rezervasyon talep formu düzenler.
- Müşteri kayıtları tutar.
- Rezervasyon teyit işlemini yapar.
- Rezervasyon iptal işlemini yapar.
- Müşterilerin istek ve ihtiyaçlarını tespit eder.
- Raporlama yapar ve raporları değerlendirir.
- Diğer departmanlarla koordineli çalışır.
- Herhangi bir değişiklikte müşteriyi bilgilendirir.
- Ödemenin şekline göre tahsilat işlemlerini yürütür.
- Rezervasyonları resepsiyona iletir.
- Bilgisayar paket programlarını kullanır.
- Yabancı müşterilerle iletişim kurar. En az bir yabancı dili iyi derecede konuşur.
- Çalıştığı bölümün yazışma, dosyalama ve arşivleme işlemlerini yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Rezervasyon formu
- Rezervasyon defteri ve fişi
- Reklam broşürleri
- Katalog
- Takvim
- Konaklama belgesi
- Kayıt fişleri
- Bilgisayar, faks ve yazıcı
- Fotokopi makinesi
- Hesap makinesi
- Fihrist
- Saat
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Rezervasyon Elemanı olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Zamanı iyi kullanabilmek
- İnsanlarla iyi iletişim kurabilmek
- Sakin, sabırlı ve nazik olmak
- Ekip çalışmasına yatkın olmak
- Sorunlara pratik çözüm üretebilmek
- Detaylara özen göstermek ve güçlü bir belleğe sahip olmak
- Dikkatli ve düzenli olmak
- Bir grubun sorumluluğunu üstlenebilecek güven ve cesarete sahip olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Rezervasyon Elemanları, konaklama ve seyahat işletmelerinin giriş bölümlerinde, müşterilerin görebileceği alanlarda görev yapar. Çoğunlukla büro ortamında oturarak çalışır ve insanlarla sürekli etkileşim hâlindedir.
Müşterilere hizmetin farklı alanlarda verilmesi, koordineli çalışmayı zorunlu kılar. Rezervasyon Elemanları; Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkilileri, müşteriler, otel personeli, seyahat acenteleri ve turist rehberleriyle iletişim hâlinde çalışır.
Hafta sonlarında, yaz tatillerinde ve mevsimlik olarak çalışabilirler. Çalışma saatleri genellikle vardiya usulündedir ve izin günleri değişkendir.
Eğitimin verildiği yerler
Yeterli sayıda başvuru olması durumunda mesleğin eğitimi, mesleki eğitim merkezlerinin Konaklama ve Seyahat Hizmetleri alanı “Rezervasyon” dalında verilir.
Bu dalda kalfalık ve ustalık eğitimleri bulunmaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak
- Eğitim seviyesine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programına katılmak
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması
- Gerektiğinde bu durumu sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirmek
- 14 yaşını doldurmuş olmak
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak
- İşverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitiminden oluşur.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde gerçekleştirilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamındaki ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi alabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Bu meslekte iyi eğitim görmüş nitelikli elemanlara duyulan gereksinim gün geçtikçe artmaktadır. İhtiyaç duyulan nitelikli eleman sayısı ile yetişen eleman sayısı arasında büyük bir açık bulunmaktadır.
Rezervasyon Elemanlarının çalışma alanları şunlardır:
- Oteller
- Konaklama merkezleri
- Misafirhaneler
- Tatil köyleri
Meslek elemanları genellikle özel sektörde daha geniş iş imkânına sahiptir. Turizmin gelişip çeşitlenmesine bağlı olarak meslek günümüzde oldukça talep gören bir hâle gelmiştir.
Turizm bölgelerinde yaz ve kış turizmine yönelik mevsimlik çalışma olanağı bulunur. Bununla birlikte iş bulma olanakları bölgesel ve mevsimsel olarak değişmektedir.
Kamu sektöründe Kültür ve Turizm Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarında da çalışma olanağı vardır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, aşağıdaki oranlardan aşağı olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30’u
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15’i
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’u
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’si
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Özel sektörde kazanç; çalışılan yere, yabancı dil bilgisine, tecrübeye ve benzeri durumlara göre değişiklik göstermektedir. Kaynak dosyada eğitim sonrası için sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri durumunda ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Kaynak dosyada iş hayatındaki ilerleme olanakları hakkında ayrıca bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
Rezervasyon Elemanına benzer meslekler şunlardır:
- Resepsiyon Memuru
- Seyahat İşletmeciliği Meslek Elemanı
- Seyahat İşletmecisi
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler başlığı altında ayrıca açıklama yer almamaktadır.
Kaynakça
- 3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu”
- Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği
- Meslek elemanları
- www.meb.gov.tr
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
