Tanım
Rekreasyon Uzmanı; insanların zorunlu ihtiyaçları karşılandıktan sonra arta kalan serbest zaman içerisindeki boş zamanı değerlendirmeye yönelik etkinlikleri ve aktiviteleri yöneten ve bunlara liderlik eden kişidir.
Bu etkinlikler, her yaş grubunun sosyal, kültürel, sportif, sağlık, sanatsal ve eğitim ihtiyaçlarını karşılamaya yöneliktir. Rekreasyon Uzmanı planlama, örgütleme, yöneltme, koordinasyon ve kontrol faaliyetlerini yürütür.
Görevler
Rekreasyon Uzmanı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Yapılması planlanan etkinliklerin planlarını hazırlar.
- Etkinlik alanlarının düzenine ve kişilerin ihtiyaçlarına göre rekreasyon programı hazırlar.
- 4 yaşla 25 yaş arasındaki okul döneminde öğrencilerin sosyal, duygusal ve motor gelişimini desteklemek amacıyla faaliyetler düzenler.
- 4-6 yaş arasındaki çocuklara çeşitli eğitsel oyunlar düzenler.
- 10 yaş ve üzerindeki yaş gruplarına eğitsel oyunların yanında sportif etkinlikler düzenler.
- Ergenlik dönemindeki çocukların zararlı alışkanlıklara yönelmemesi için boş zamanlarını aktif hâle getirmeye yönelik çalışmalar yapar.
- Üniversite öğrencilerine ve personeline çeşitli spor etkinlikleri düzenler.
- Yaşlılar, hamile kadınlar, engelliler, kanser hastaları, diyabet hastaları ve fizik tedavi hastaları için gereksinimlerine uygun açık hava, salon ve su içi aktiviteleri düzenler.
- Yaşlıların yaşam kalitesini artırmak amacıyla boş zamanları değerlendiren sportif ve sanatsal etkinlikleri planlar ve uygular.
- Özel gereksinimli çocuklara yönelik rehabilitasyon amaçlı etkinlikler planlar.
- Sanayi kuruluşlarında ve belediyelerde çalışanlara ve halka yönelik yapmak istedikleri faaliyetleri araştırır ve düzenler.
- Turizm bölgelerindeki işletmelerde turistlerin dinlenmesi, hoşça vakit geçirmesi ve streslerinden uzaklaşması amacıyla faaliyetler düzenler.
- Rekreasyon etkinliklerine mümkün olduğunca fazla katılımı teşvik eder.
- Drama, müzik, kulüp organizasyonu ve el sanatları gibi etkinliklerde katılımcılara gerekli bilgiyi verir.
- Rekreasyon alanlarının temiz kullanılmasını sağlar ve bu alanları korur.
- Katılımcı sayısı ve etkinliklerde kullanılan malzemeler gibi bilgilerin kayıtlarını tutar.
- Hazırlanan programa ek olarak grubun ilgisini artırmak amacıyla özel etkinliklerle programı çeşitlendirir.
- Meydana gelen kazalarda yaralanan kişilere ilk yardımda bulunur.
- Rekreasyon etkinliklerinin gerçekleştirileceği alanları günlük olarak kontrol eder ve meydana gelebilecek kazalara yönelik önlem alır.
- Etkinlik alanlarını ilgi çekici ve eğlenceli olacak şekilde düzenler.
- Çevresindeki diğer kurumlarla paylaşımcı ilişkiler geliştirir.
- Yaratıcı ve ilgi çekici oyunlarda gerekli teknikleri göstererek bireylerin yeteneklerini ön plana çıkarmaya çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Rekreasyon Uzmanının kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Animasyon gösterileri için kullanılan özel kostüm ve kıyafetler
- Organizasyonlar için kullanılan balon ve benzeri süsler
- Takım sporları için kullanılan oyun topları, üniformalar ve gerekli diğer malzemeler
- Egzersiz programlarında kullanılan egzersiz ve oyun topları
- Yürüyüş veya koşu ayakkabıları
- Güvenlik amacıyla kullanılan kasket, dizlik ve benzeri malzemeler
- Yapılan aktivitenin gerektirdiği çeşitli araç ve gereçler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Rekreasyon Uzmanı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- İnsanlarla kolay iletişim kurabilmek
- Yeniliklere açık ve yaratıcı olmak
- İlgi çekici ve geniş bir etkinlik listesine sahip olmak
- Milletlerarası farklılıkları göz önünde bulundurmak
- Uluslararası kabul görmüş etik kuralları uygulayabilmek
- Ekip çalışmasına yatkın olmak
- Problem çözme becerisine sahip olmak
- Sosyal olmak
- Bilgi edinmeyi ve öğrenmeyi sevmek
- Azimli, sabırlı, kararlı ve istekli olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Rekreasyon Uzmanı, insanların boş zaman aktivitelerini daha verimli geçirmelerini sağlamak amacıyla çalışır. Gönüllü olarak aktivitelere katılan kişilerin istek ve ihtiyaçlarını, amaçlarını ve hedeflerini dikkate alır.
Grubun yaş, cinsiyet ve etnisite gibi özelliklerini göz önünde bulundurarak kişileri uygun etkinliklere dahil eder. Gruba amaca uygun şekilde yön verir, grup üyeleriyle iletişimini mümkün olan en yüksek düzeyde tutarak bireylerin sosyalleşmesine yardımcı olur ve etkinliklerden üst düzeyde yararlanmalarını sağlar.
Çalışma ortamları genel olarak kurumlar olup etkinlikler açık veya kapalı alanlarda gerçekleştirilebilir. Çalışma saatlerinde etkinliklerin türüne göre değişebilen özel üniforma ya da kıyafetler kullanılır.
Rekreasyon Uzmanı, çalışmalarında birinci derecede insanların duyguları ve ihtiyaçlarıyla ilgilenir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi şu eğitim kurumlarında verilmektedir:
- Turizm Fakülteleri
- Spor Bilimleri Fakülteleri
- Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulları
Eğitim, bu kurumların “Rekreasyon” veya “Rekreasyon Yönetimi” bölümlerinde verilir.
Eğitime giriş koşulları
Rekreasyon eğitimi için temel giriş koşulları şunlardır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
- Özel yetenek sınavı ile öğrenci alan beden eğitimi ve spor yüksekokulları ile spor bilimleri fakültelerinde özel yetenek sınavına girip başarılı olmak
- Herhangi bir sağlık kurumundan alınmış ve üzerinde “Spor Yapmasında ve üniversitelerin BESYO yetenek sınavlarına girmesinde bir sakınca yoktur.” ibaresi bulunan sağlık raporunu sunmak
Meslek yüksekokulları ile açıköğretim ön lisans programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan DGS’de başarılı oldukları takdirde Rekreasyon lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Birinci sınıfta ortak genel kültür dersleri verilir. İkinci sınıftan itibaren alana yönelik dersler, zorunlu ve seçmeli derslerden oluşan müfredat kapsamında yürütülür.
Eğitim süresince şu dersler verilmektedir:
- Spor Rekreasyonu
- Turizm Rekreasyonu
- Boş Zaman Sosyolojisi
- Terapatik Rekreasyon
- Ritim ve Dans
- Ticari Rekreasyon
- Antrenman Bilimi
- Egzersiz Fizyolojisi
- Beslenme
Mesleki eğitim fakültelerde teorik ve uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Rekreasyonun çok çeşitli endüstrilerle ilişkili olması, yurt dışındaki istihdam alanları dikkate alındığında istihdam olasılığını artırmaktadır. Türkiye’de ise bu durum istihdam açısından aynı avantaja dönüşmüş değildir ve mezunlar istihdam konusunda sorun yaşayabilmektedir.
Türkiye’de Rekreasyon Uzmanlarının çoğunluğu özel sektörde istihdam edilmektedir. Bölüm mezunları, özellikle gelişmiş ülkelerde yaygın iş alanlarına sahiptir.
Rekreasyon veya Rekreasyon Yönetimi bölümünü başarıyla tamamlayan mezunlar, aldıkları eğitim doğrultusunda şu alanlarda çalışabilir:
- Rekreasyon işletmeleri
- Temalı parklar
- Organizasyon şirketleri
- Alışveriş merkezleri
- Diğer turizm işletmeleri
- Animasyon ve rekreasyon faaliyetleri
Bu alanlarda orta ve üst düzey yönetici pozisyonlarında istihdam olanağı bulunabilir.
Rekreasyon veya Rekreasyon Yönetimi bölümü mezunları ayrıca şu kurum ve alanlarda çalışma olanağı bulabilir:
- Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü
- Belediyeler
- Halk Eğitim Merkezleri
- Fitness ve spor merkezleri
- Üniversiteler
- Fabrikalar
- Hastaneler
- Turizm sektörü
Rekreasyon veya Rekreasyon Yönetimi lisans programını bitirenlerden, Millî Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu iş birliği ile açılan veya açılacak Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programını ya da pedagojik formasyon eğitimi sertifika programını başarıyla tamamlayanlar, ortaöğretim kurumlarının Eğlence Hizmetleri alanında öğretmen olarak da çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanılabilir. Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanılabilir.
Eğitim sonrası
Alınan ücret; işletmenin ücret politikasına, büyüklüğüne ve çalışanın bilgi ve becerisine bağlı olarak değişmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Turizm Fakültelerinin Rekreasyon Yönetimi ve Spor Bilimleri Fakültelerinin Rekreasyon bölümlerinden mezun olan öğrenciler, gerekli şartları sağlamaları hâlinde yüksek lisans ve doktora eğitimine kayıt yaptırarak mesleki eğitimlerine devam edebilirler.
Bu süreçte belirtilen şartlar şunlardır:
- Not ortalaması
- ALES
- Yabancı Dil Sınavı
- Alan bilgisi sınavı
İş hayatında ilerleme
Mezun öğrenciler, işe başladıkları tarihten itibaren süreç içinde edindikleri bilgi ve beceriler doğrultusunda ilerleyebilirler. İşletmenin ihtiyaç duyması hâlinde üst düzey yönetici olarak istihdam edilebilirler.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslek bilgisi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- MEGEP
- ŞİMŞEK, K. Y. (2013). Alışveriş Merkezlerinde Ticari Rekreasyon ve Hizmet Kalitesi.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçerik; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından alınan bilgiler doğrultusunda oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.