Tanım
Raylı Sistemler Makine Teknikeri; tren, metro ve tramvay gibi çeken ve çekilen araçların bakım-onarım, kontrol ve arıza tespitini yapan, arızaları gideren ve bu araçları çalıştıran kişidir.
Görevler
Raylı Sistemler Makine Teknikeri, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Raylı sistem araçlarının kontrolünü, periyodik bakımını ve kalibrasyon ayarlarını yapmak.
- Araştırma, inceleme ve ölçümler yaparak arızanın kaynağını ve yerini tespit etmek.
- Çalışma esnasında gerekli güvenlik tedbirlerini almak ve bunları düzenli olarak kontrol etmek.
- Sorumluluk alanını aşan arızalarda üstlerine gerekli bilgileri vermek.
- Görev aldığı kurumda gerekli kurum içi kursu alması durumunda raylı sistemler alanındaki araçları kullanmak; makinist veya vatman olarak görev yapmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Raylı sistem araçları: Tramvay, metro treni, şehirler arasında yük ve yolcu taşımacılığında kullanılan trenler.
- Raylı sistemlerde kullanılan makinelerin test, onarım ve kontrol aletleri ve ekipmanları:
- Ommetre
- Tekerlek çapı ölçme aleti
- Galvanometre
- Flanş ölçme aleti
- Hava kaçaklarını ölçme aleti
- Ampermetre
- Mesleğe ait diğer araç ve gereçler.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Raylı Sistemler Makine Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Fizik, matematik ve teknik resim derslerine ilgili ve bu alanlarda başarılı olmak.
- Dikkatli, tedbirli ve sabırlı olmak.
- Mekanik ve yönerge izleme yeteneğine sahip olmak.
- Çabuk ve doğru karar verebilmek.
Çalışma ortamı ve koşulları
Raylı Sistemler Makine Teknikerleri, işin niteliğine göre kapalı mekânlardaki bakım atölyelerinde, demiryolu atölyelerinde ve depolarda çalışır. Mesleği icra ederken raylı sistemlerle ilgili çeken ve çekilen araçları kullanmaları da söz konusu olabilir.
Çalışmalar sırasında gösterilecek dikkatsizlik önemli kazalara ve çok büyük mali kayıplara yol açabilir. Bu nedenle birlikte çalışılan kişilerle ekip hâlinde ve koordineli çalışmak gerekir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, Meslek Yüksekokullarının Raylı Sistemler Makine Teknolojisi bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşulların taşınması gerekir:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, Raylı Sistemler Makine Teknolojisi ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitimi liseden sonra 2 yıl sürer. Eğitim süresince mesleki dersler ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınır.
Eğitimde yer alan ders ve konu başlıkları arasında şunlar bulunur:
- Temel Bilgi Teknolojisi
- Raylı Sistem Bilgisi
- Teknolojinin Bilimsel İlkeleri
- Statik Mukavemet
- Matematik
- Raylı Sistem Trafiği
- Bilgisayar Destekli Çizim
- Teknik Resim
- İş Sağlığı ve Güvenliği
- Ulaştırma Sistemleri
Eğitim sürecinde kazanılan teorik bilgi ve deneyimi pekiştirmek için staj yapmak zorunludur.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara Ön Lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Meslek elemanları kamu ve özel kuruluşlarda çalışabilirler. Bu meslek yaygın olarak ve her yerde icra edilebilen bir meslek değildir.
Farklı illerdeki tramvay, metro ve raylı sistem işletmelerinde gerekli ek eğitim alındıktan sonra iş bulma imkânı vardır. Raylı sisteme yönelik toplu taşıma uygulamalarının diğer illere de yaygınlaştırılması durumunda bu meslekte iş bulma olanağı daha da artacaktır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde çalışanların ücret ve kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Raylı Sistemler Makine Teknolojisi ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Dikey Geçiş Sınavında başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Raylı Sistemler Makine Teknikeri, iş hayatındaki mesleki bilgi ve tecrübelerine göre üst görevlere yükselme olanağına sahiptir.
Benzer meslekler
- Makine Teknisyeni
- Makine Teknikeri
- Makine Mühendisi
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler bölümünde ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Okul ders kitapları
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- Uluslararası Standard Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.