Tanım
Perfüzyonist; kalp ve/veya büyük damarlarda yapılacak müdahalelerde ilgili uzman tabiplerin gözetiminde kalp-akciğer makinesini kullanarak beden dışı kan dolaşımını yöneten kişidir. Transplantasyon, yani organ nakli ameliyatlarında organın uygun şekilde saklanması ve nakledilmesi için cihazları hazırlar ve çalıştırır.
Görevler
Perfüzyonist, iş süreçlerini iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun şekilde yürütür.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Ameliyat öncesi perfüzyonla ilgili hazırlığı yapmak.
- Kalp-akciğer makinesi gibi tıbbi destek cihazlarını yönetmek.
- Ekstrakorporeal, yani vücut dışı dolaşım fonksiyonlarının sağlanması için gerekli malzeme ve tekniğe hekimle görüşerek karar vermek.
- Kardiyopulmoner bypass ve vücut dışı dolaşım sırasında hastanın fizyolojik parametrelerini, kan gazlarını, kan biyokimyası sonuçlarını ve pıhtılaşmayı (antikoagülasyonu) takip etmek.
- Gerekli girişimlerde bulunmak ve ilgili kayıtları tutmak.
- Kardiyopleji uygulaması gibi miyokardın korunmasıyla ilgili işlemleri yapmak.
- Gerektiğinde donör doku ve organların korunmasına yardımcı olmak.
- Hemofiltrasyon-ultrafiltrasyon ve aferez uygulamalarını yapmak.
- Vücut sıcaklığı regülasyonunu yapmak.
- Ekstrakorporeal dolaşım ekipmanı üzerinden kan ve kan ürünleri transfüzyonunu gerçekleştirmek.
- Uzman hekimlerin gerekli gördüğü ilaç ve tıbbi ajanların uygulanmasını yapmak.
- İzole organ ve ekstremite perfüzyonunun yapılmasını sağlamak.
- Vücut dışı dolaşım desteğinde olan hastanın transportuna eşlik etmek.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Perfüzyonistlerin kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Kalp-akciğer makinesi.
- Vücut dışı oksijen desteği sağlayan makineler.
- Ortama uygun üniforma.
- Eldiven.
- Koruyucu maske.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Perfüzyonist olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Görsel hafızasının kuvvetli ve dikkatinin yoğun olması.
- Sayılarla işlem yapabilmesi, matematik kavramlarla düşünebilmesi ve problem çözme yeteneğine sahip olması.
- El-göz eşgüdümünün bulunması.
- Fen bilimlerine ve yabancı dile ilgi duyması.
- İşbirliği yapmayı sevmesi.
- Sorumluluk sahibi, sakin, sabırlı ve tedbirli olması.
- Stres altında çalışabilmesi.
- Birden fazla işi aynı anda yapabilmesi.
- Hijyen kurallarına önem vermesi.
- Rutin işlerde uzun süre çalışabilmesi.
Çalışma ortamı ve koşulları
Perfüzyonistlerin çalışma ortamı ameliyathanelerdir ve bu ortamlar soğuktur. Gece ve gündüz ameliyat yapıldığı için perfüzyonistler, çalıştıkları kurumun özelliğine göre dönüşümlü olarak gece ve/veya gündüz çalışırlar.
Ameliyathane ortamında görev yaptıkları için çalışırken özel giysi, eldiven ve dezenfektan kullanmaları gerekir.
Eğitimin verildiği yerler
Perfüzyonistlik eğitimi, üniversitelerin “Perfüzyon” lisans programında verilmektedir.
Eğitimde giriş koşulları
Perfüzyon lisans programının eğitimine başlayabilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS (Yüksek Öğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
Meslek yüksekokulları ile açıköğretim ön lisans programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde Perfüzyon lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Perfüzyonistlik eğitiminin süresi 4 yıldır. Genellikle ilk üç yıl teorik derslerin yanında seçmeli dersler okutulur. Dördüncü sınıfta ise staj uygulaması bulunur.
Eğitimde verilen dersler arasında şunlar yer alır:
- Tıbbi Terminoloji.
- İngilizce Dil Becerileri.
- Sistematik anatomi.
- Türk Devrim Tarihi.
- Türk Dili.
- Kardiyopulmoner Baypas.
- Perfüzyon Cihazları.
- Solunum ve Dolaşım Fizyolojisi.
- Sterilizasyon ve Cerrahi Asepsi.
- Kalp Hastalıkları.
- Temel EKG.
- Biyofizik.
- Farmakoloji.
- Hematoloji.
- Biyomedikal Enstrümantasyon.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Perfüzyon mezunları üniversite, kamu ve özel kuruluşlara ait hastanelerin aşağıdaki bölümlerinde çalışabilirler:
- Ameliyathane.
- Yoğun bakım.
- Diyaliz.
Perfüzyonistler kalp damar cerrahisi bulunan merkezlerde çalışırlar. Kaynak dosyada, kalp damar hastalıklarının ve cerrahi merkezlerin artması göz önünde bulundurularak perfüzyonist ihtiyacının da aynı oranda artacağının öngörüldüğü belirtilmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler. Ayrıca çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
İş yerinin büyüklüğüne ve kişinin yetkinliğine göre kazanç miktarı değişmektedir. Kaynak dosyada kazancın asgari ücretin iki katı veya daha fazlası olabileceği belirtilmiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Perfüzyon mezunları yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Perfüzyonistler mesleki bilgi ve becerilerini hizmet içi eğitim, seminer ve kongre gibi olanaklarla geliştirebilirler. Uzmanlaştıkları alanlara göre iş bulma olanakları artmaktadır.
Benzer meslekler
- Perfüzyon Teknikeri.
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçerik; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Öğretim üyeleri.
- https://www.perfuzyon.org.tr
- Sağlık Bakanlığı Personeli İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik, 22 Mayıs 2014 tarihli Resmî Gazete.
- Bilgi Üniversitesi Perfüzyon Ders Programı.
- Hastaneler.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Perfüzyonistlik mesleği ve eğitimi hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı: https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.