Tanım
Paramedik/Ambulans ve Acil Bakım/İlk ve Acil Yardım Sağlık Teknikeri; kaza ve yangın gibi felaketlerde yaralananlarla, kalp krizi, felç ve solunum yetersizliği gibi nedenlerle birdenbire hastalanan kişilere gerektiğinde bulundukları yerde ilk tedavilerini yapan ve onları güvenli şekilde hastanelerin acil servislerine getiren kişidir.
Görevler
İlk ve acil yardım sağlık teknikeri, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Hastanın durumunu ve çevresini inceler, yakınlarından bilgi alarak sorunu belirler.
- Hastanın durumuna göre ilk yardım tekniklerini uygular.
- Hastanın güvenli biçimde ambulansa yerleştirilmesi için gerektiğinde polis veya itfaiyenin yardımını sağlar ve gerekli işlemleri yapar.
- Yolda hastaya acil bakım hizmeti verir.
- Hastayı bir sağlık kuruluşuna teslim eder ve sağlık kuruluşundaki ilgililere hastanın durumu hakkında bilgi verir.
- Hastanelerin acil servis bölümünde ilk yardım görevi yapar.
- Gerektiğinde ambulans sürücülüğü de yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç ve malzemeler
Meslekte kullanılan başlıca araç ve malzemeler şunlardır:
- Ambulans
- Ambulans içindeki her türlü sağlık ekipmanı
Mesleğin gerektirdiği özellikler
İlk ve acil yardım teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Fen bilimlerine, özellikle biyolojiye ilgi duymak ve bu alanda başarılı olmak
- Çabuk ve doğru karar verebilmek
- El becerisine sahip olmak
- Dikkatli ve soğukkanlı olmak
- Sorumluluk duygusu güçlü olmak
- Başkalarıyla iyi iletişim kurabilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
İlk ve acil yardım teknikerinin çalışma ortamı çok çeşitlidir. Kaza ve yangın yerlerine gittiklerinde tehlikeyle karşılaşabilirler.
Görev sırasında polis, jandarma ve itfaiye gibi ekiplerin mensuplarıyla, hasta yakınlarıyla ve diğer sağlık personeliyle iletişim hâlindedirler.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokullarının İlk ve Acil Yardım bölümünde verilmektedir.
Meslek eğitimi daha önce meslek yüksekokullarının Ambulans ve Acil Bakım Teknikerliği bölümünde verilirken, YÖK kararıyla bu bölümün adı İlk ve Acil Yardım olarak değiştirilmiştir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, İlk ve Acil Yardım ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
İlk ve acil yardım teknikerliği eğitimi ön lisans düzeyinde iki yıldır.
Eğitim süresince mesleki dersler ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınır. Mesleki dersler arasında şunlar yer alır:
- Acil Hasta Bakımı
- Resüsitasyon
- Acil Sağlık Hizmetleri
- Anatomiye Giriş
- Fizyolojiye Giriş
- Travma
- İlk ve Acil Yardım
- Farmakoloji
- Sağlık Terminolojisi ve Kavramları
Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini başarıyla tamamlayanlara Ön Lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Ambulans ve acil bakım/ilk ve acil yardım teknikerleri şu çalışma alanlarında görev yapabilir:
- Üniversite hastaneleri
- Devlet hastaneleri
- Özel sağlık kuruluşlarının ambulans servisleri
- İşyeri acil yardım üniteleri
Mesleki eğitimin az sayıda üniversitede verilmesi ve öğrenci kontenjanlarının düşük olması nedeniyle mezun olan öğrenciler iş bulma konusunda fazla zorlanmamaktadır.
Kazalar sonrasında ilk yardım, kurtarma ve taşıma hizmetlerindeki yetersizlik nedeniyle meydana gelen can kaybı ve sakatlıklar dikkate alındığında İlk ve Acil Yardım Teknikerliği mesleğinin önemi daha iyi anlaşılmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde çalışanların kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
İlk ve Acil Yardım ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı’nda (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Meslek mensupları, iş hayatındaki mesleki bilgi ve tecrübelerine göre üst görevlere yükselme olanağına sahiptir.
Benzer meslekler
- Hemşire
- Sağlık Memuru
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Meslek Yüksekokulu Ambulans ve Acil Bakım Teknikerliği programı öğretim görevlileri
- Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Tanıtım Kitapçığı
- Ege Üniversitesi Atatürk Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu öğretim görevlileri
- Üniversiteler, Yüksek Öğretim Programları ve Meslekler Rehberi (Prof. Dr. Yıldız Kuzgun)
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek ve eğitim hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
