Tanım
Pamuk Eksperi ve İplikçilik Teknikeri, satın alınacak veya ihraç edilecek pamuğu kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine göre denetleyen, kalitesini belirleyen ve kalitelerine göre sınıflandıran kişidir.
Görevler
- Pamuk balyalarından usulüne uygun olarak numune alır.
- Alınan numuneleri renk ayrımı, yabancı madde olup olmadığı ve çırçırlama durumu gibi yönlerden sınıflandırır.
- Pamuğun özelliklerini belirler. Bu özellikler arasında incelik, olgunluk, kıvrım sayısı, elastikiyet, boya tutma ve nem derecesi kabiliyeti yer alır.
- İncelediği pamuk hakkında ekspertiz raporu hazırlar.
- Dış ülkelere satılacak pamukların bekletildiği süre içerisinde ve nakilleri sırasında özelliklerini kaybedip kaybetmediğini inceler.
- Pamuğun ambalajları ile resmî marka ve işaretlerinin bozulup bozulmadığını kontrol eder.
- İhracatçı tarafından beyan edilen hususların balyalar üzerinde gösterilen resmî marka ve işaretlere uygun olup olmadığına bakar.
- Uygun olanlara ihraç kontrol belgesi verir.
- Uygun olmayanların durumunu tutanakla tespit eder, mal sahibine bilgi verir ve gereğinin yapılması için durumu üst makamlara iletir.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- Mikroner cihazı
- Fibrograf cihazı
- Damgalama malzemeleri
- Resmî mühür ve kaşeler
- Makas, pense, çekiç, tornavida, çakı ve benzeri araçlar
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Pamuk Eksperi ve İplikçilik Teknikeri olmak isteyenlerin;
- Tarımsal ve endüstriyel üretim faaliyetlerinden hoşlanması,
- Temel bilimlerin yanında sosyoloji, ekonomi ve psikoloji gibi sosyal bilimlere ilgi duyması,
- Düşüncelerini başkalarına etkili bir şekilde aktarabilmesi,
- Başkaları ile olumlu ilişkiler kurabilmesi,
- Dikkatli ve sorumlu olması gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Pamuk Eksperi ve İplikçilik Teknikerleri pamuk depolarında, pamuk işleyen fabrika ve atölyelerde görev yaparlar.
Çalışma ortamı kapalı ve loş olabilir; havada pamuk lifleri bulunabilir. Meslek elemanı çalışırken mal sahipleri, bulunduğu ortamdaki diğer işçiler ve meslektaşlarıyla iletişim hâlindedir.
Görevi gereği pamuk balyalarının ve çırçır atölyelerinin bulunduğu yerlere gitmesi gerektiğinden zaman zaman seyahat edebilir.
Eğitimin verildiği yerler
Meslek eğitimi, üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının Pamuk Eksperliği ve İplikçilik bölümünde verilmekteydi.
Bölüm adının Tekstil Teknolojisi olarak değiştirilmesi nedeniyle Pamuk Eksperliği ve İplikçilik adıyla artık öğrenci alınmamaktadır. Bu nedenle meslek bilgi dosyasında yer alan eğitim bilgileri, Pamuk Eksperliği ve İplikçilik bölümü eğitiminin verildiği dönemdeki araştırma bilgilerini kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için;
- Lise veya dengi okul mezunu olmak,
- ÖSYS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak gerekir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Programın eğitim süresi 2 yıldır.
Eğitim süresince, mesleğin gerektirdiği nitelikler göz önünde bulundurularak teorik ve uygulamaya yönelik bilgiler verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitim sonunda mezun olanlara Pamuk Eksperliği ve İplikçilik Ön Lisans Diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Pamuk Eksperi ve İplikçilik Teknikerleri;
- Çırçırlama ve prese işletmelerinde,
- Pamuklu dokuma sanayiinde,
- Pamuk depolarında,
- Pamuk ihracatı ve ithalatı yapan işletmelerde çalışabilirler.
Pamuk üretimi, tüketimi ve ihracatının artması pamuk eksperlerine olan ihtiyacı giderek artırmaktadır. Pamuk ve pamuktan elde edilen ürünlerin kaliteli olması ve dış pazarlarda satılabilmesi için kontrol mekanizmasının iyi çalıştırılması gerekmektedir.
Bu nedenle nitelik ve nicelik olarak daha fazla pamuk eksperine ihtiyaç duyulacağı belirtilmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince öğrenciler, Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğünün sağladığı kredi imkânlarından yararlanabilirler.
Eğitim sonrası
Pamuk Eksperi ve İplikçilik Teknikerleri özel sektörde çalıştıklarında ücretler, firmanın büyüklüğü ve ekonomik gücü de göz önünde bulundurularak karşılıklı anlaşmayla belirlenir. Özel sektörde ortalama ücret asgari ücretin 3-4 katı oranındadır.
Kamu sektöründe pazarlık söz konusu olmayıp belirlenen katsayı üzerinden ücret alırlar.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Pamuk Eksperliği ve İplikçilik ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı’nda (DGS) başarılı oldukları takdirde ÖSYS kılavuzunda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Pamuk Eksperi ve İplikçilik Teknikerleri, zaman içerisinde eğitim seviyeleri ve mesleki tecrübelerine dayalı olarak;
- Baş eksper,
- Müdür yardımcısı,
- Müdür
olarak meslekte ilerleyebilirler.
Benzer meslekler
- Tütün eksperi
- Çay eksperi
- Fındık eksperi
Ek bilgiler
Pamuk Eksperi ve İplikçilik Teknikeri;
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Üniversiteler Yüksek Eğitim Kurumları ve Meslekler Rehberi (Prof. Dr. Yıldız Kuzgun), ÖSYM Yayınları, Ankara, 2000
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.