Tanım
Ortopedik Protez ve Ortez Sağlık Teknikeri; el, ayak ve benzeri organların kaybı durumunda bu organların işlevlerini kısmen de olsa yerine getirecek yapay organların, yani protezlerin, yapımında çalışan kişidir.
Ayrıca herhangi bir nedenle desteklenmesi, korunması ve düzeltilmesi gereken vücut kısımlarına uygulanan yardımcı cihazlar olan ortezleri de hazırlar.
Görevler
Ortopedik Protez ve Ortez Sağlık Teknikeri, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
Her zaman doktor reçetesine göre görev yapar ve protez veya ortezi doktorun isteği doğrultusunda hazırlar. Bu nedenle öncelikle reçeteyi ve hazırlanan raporları inceler.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Takılacak protezin; ayak, diz üstü, diz altı, el veya el bileği için alçı ölçüsünü almak.
- Ölçüye göre kesik kısım için plastik dökmek.
- Dökülen plastiğin iç kısmındaki boşluğu doldurmak ve yeni modilaj yapmak.
- Protez takılacak organın, örneğin el veya ayağın kalan kısmını dökümü yapılan plastiğin içine yerleştirmek.
- Protezin ayarını yapmak ve sabitleyerek işi tamamlamak.
- Kısa ve uzun yürüme cihazları, tabanlık ve tıbbi korse gibi ortezlerin ölçüsünü almak ve yapımını tamamlamak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Protezde kullanılan malzemeler ve yapay organlar.
- Ortez malzemeleri.
- Kaynak makineleri.
- Torna taşlama ve frezeleme tezgâhları.
- Matkap makineleri.
- Havya ve havya matkapları.
- Torna kalemleri.
- Pimler, kamalar ve rayba çeşitleri.
- Ölçme ve kontrol aletleri; kumpaslar ve mikrometreler.
- Markalama aletleri.
- Paftalar, raspa ve testere.
- Tutkal, oksijen ve asetilen.
- Alçılar ve sargılar.
- Zımpara taşları, eğeler ve vidalar.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Ortopedik Protez ve Ortez Sağlık Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Şekil ve uzay ilişkilerini algılama yeteneğine sahip olmak.
- Titiz ve dikkatli olmak.
- Gözleri ve elleri eşgüdümlü kullanabilmek.
- Estetik görüşe sahip olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Ortopedik Protez ve Ortez Sağlık Teknikerleri, hastanelerin rehabilitasyon birimlerine bağlı atölyelerde çalışırlar.
Çalışma ortamı alçı ve alçı tozları ile kirlenmiş olabilir. Bu meslekte çalışacak kişilerin toz ve kimyasal maddelere karşı alerjilerinin olmaması gerekir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokullarının “Ortopedik Protez ve Ortez” bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak.
Belirtilen meslek lisesi bölümlerinden mezun olanlar, “Ortopedik Protez ve Ortez” ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadırlar.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleki eğitim süresi 2 yıldır. Eğitim süresince mesleki dersler ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınır.
Eğitimde yer alan başlıca dersler şunlardır:
- Proteze Giriş.
- Malzeme Bilgisi.
- Anatomiye Giriş.
- Fizyolojiye Giriş.
- Sağlık Bilimlerinde Deontoloji ve Etik.
- Genel Fiziğe Giriş.
- Orteze Giriş.
- Temel Biyomekanik.
- Kinesiyolojiye Giriş.
- Protez Teknolojileri.
- Ortez Teknolojileri.
- Spinal Ortezler.
Ayrıca staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini başarıyla tamamlayanlara “Ön Lisans” diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Ortopedik Protez ve Ortez bölümünün kadrosu hastanelerde Sağlık Teknikeri olarak bulunmaktadır.
Bu konuda faaliyet gösteren özel işyerlerinde de yetişmiş elemana ihtiyaç vardır. Meslek elemanlarının kendi işyerlerini açma şansı da bulunmaktadır.
Sürekli gelişen ve teknolojik gelişmeyle kendini yenileyen bir dal olduğundan, bu alandaki eleman ihtiyacı giderek artmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü tarafından verilen öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde çalışanların kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir.
Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Ortopedik Protez ve Ortez ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı’nda (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Ortopedik Protez ve Ortez Sağlık Teknikeri, iş hayatındaki mesleki bilgi ve tecrübelerine göre üst görevlere yükselme olanağına sahiptir.
Benzer meslekler
- Diş Protez Teknikeri.
- Podolog.
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu.
- Üniversiteler, Yüksek Öğretim Programları ve Meslekler Rehberi, Prof. Dr. Yıldız Kuzgun, 2000.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Meslek ve eğitim seçenekleri hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.