Tanım
Örme Üretim Teknolojisi Teknisyeni; çeşitli iplerle örgü makinelerini kullanarak düz, yuvarlak ve çözgülü örgü yapan, bilgisayar programlarıyla desen çizerek model geliştiren, kalıp hazırlayarak tekstil yüzeyi elde eden ve makinenin basit bakım ve onarımını yapan kişidir.
Görevler
İş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Talep edilen işe göre planlama yapar.
- Örgü ipliklerini hazırlar.
- Örgü çeşidine göre makineyi ayarlar.
- Makinede örme işlemini gerçekleştirir.
- Örülen kumaşta hataları kontrol eder.
- Makinenin temizliğini, basit bakımını ve onarımını yapar.
- Örme kumaşın örgüsünü analiz eder.
- Örme kumaşı analiz eder.
- Örme kumaşın desen programını hazırlar.
- Örme makinesinden kumaşın numunesini alır; örnek numune kumaş üzerinden kontrolleri ve gerekli düzeltmeleri yapar.
- Yeni numune parçayı, örnek orijinal parçanın aynısı örülene kadar işlemi tekrarlar.
- Örgü kumaşın kalite kontrolünü yapar.
- Mesleğiyle ilgili gelişmeleri takip eder.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bobin aktarma makineleri
- Bilgisayar
- İplik sevk miktarını ölçen elektronik, dijital aparatlar
- Çeşitli el anahtarları: allen, sentil, ay anahtarı, tornavida, cımbız ve tığ
- Düz ve yuvarlak örme makineleri
- Çözgülü örme makineleri: raschel, trikot ve kroşet
- Cotton makineleri
- Pamuk, triko ve penye ipliği gibi tek veya çok katlı iplikler
- Çeşitli kumaşlar
- Furnisör
- Çorap makinesi
- Tansiyometre, kompretör ve lûp (büyüteç)
- Kayıtlar için yapıştırıcı veya elektrik ısısıyla yapıştırma aleti
- Makas
- Gramaj aleti
- Cetvel
- Anahtar takımı
- Bobin
- Fırça
- Hava tabancası
- İğne değiştirme pensesi
- İğne kancası
- Kişisel koruyucu donanım: kulaklık, maske, bone ve benzeri
- Kumaş kontrol makinesi
- Kumaş taşıma el arabası
- Rulo
- Tahar aparatı
- Temizlik araçları
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Örme Üretim Teknolojisi Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- El ve gözlerini eş güdümlü olarak kullanabilmek
- Matematiğe ilgi duymak
- El ve parmak becerisi gelişmiş olmak
- Dikkatli, sabırlı, sakin ve tedbirli olmak
- Mekanik yeteneğe sahip olmak
- Miktar, uzunluk ve ağırlık konusunda tahmin edebilme gücünün yüksek olması
- Şekil ve renk algısına sahip olmak
- Ekip içinde çalışma becerisi göstermek
- Tasarım ve çizim yeteneğine sahip olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Örme Üretim Teknolojisi Teknisyenleri tekstil fabrikalarında ve örme atölyelerinde çalışır. Bu iş yerleri belirli nem ve sıcaklık değerlerinin bulunduğu, tozlu, kalabalık ve gürültülü ortamlardır. Çalışanlar çoğunlukla hareket hâlinde ve ayakta, makine başında görev yapar.
Bilgisayarda desen hazırlama ve planlama bölümleri daha sessiz ve temizdir. İşletmelerde tam gün, vardiyalı ve hafta sonu çalışma söz konusu olabilir.
Çalışırken öncelikle malzeme ve makinelerle ilgilenirler. Çalışma ortamında meslektaşlarıyla, iplikçilerle, müşterilerle, iş yerinde çalışan idari personelle, tekstil teknikerleriyle ve mühendislerle iletişim kurarlar.
Belirli nem ve sıcaklık değerlerinin bulunduğu kapalı fabrika ortamlarında, çalışma süresi boyunca çoğunlukla hareket hâlinde, el ve göz koordinasyonu ile ayakta çalışırlar.
Makinelerden kaynaklanan gürültü ve titreşim ile ipliğin hammaddesinden kaynaklanan tozdan etkilenme riski vardır. Bunlara bağlı olarak işitme kaybı ve solunum yolu rahatsızlıklarına yakalanma riski bulunur.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Tekstil Teknolojisi alanı, Örme Üretim Teknolojisi dalında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşulların taşınması gerekir:
- Ortaokul eğitimini tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci yıl sonunda dalını veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda dal veya meslek seçimi yapılırken bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyleri yüksek olanlar akademik destek dersleri içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilmektedir.
Eğitim sonunda alınan belge
Mesleki eğitimi bitirenlere meslek lisesi diploması verilmektedir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi ve Europass sertifika veya diploma eki verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Son yıllarda modaya da bağlı triko giyim, çorap ve örgü aksesuarları üreten işletmelerde çalışma olanakları bölgesel olarak artış göstermiştir. Bu aksesuarlar arasında şapka, atkı ve eldiven gibi ürünler yer alır.
Örme Üretim Teknolojisi Teknisyenleri şu alanlarda çalışabilir:
- Düz örme yapan fabrikalar
- Çözgülü örme yapan fabrikalar
- Yuvarlak örme yapan fabrikalar
- Tasarım ve desen atölyeleri
- Örme hazır giyim fabrikalarının model hazırlama bölümleri
- Örme hazır giyim fabrikalarının seri üretim bölümleri
- Örme hazır giyim fabrikalarının kalite kontrol bölümleri
Ayrıca kendi iş yerlerini açarak bağımsız çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrasında kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, meslek elemanının deneyimine, çalışma kapasitesine, beceri ve yeteneklerini geliştirmesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Tekstil Teknolojisi alanı Örme Üretim Teknolojisi dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilmektedir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin ve Turizm Fakültelerinin mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları (M.T.O.K.) mezunlarına ayrılan kontenjanları tercih edildiğinde öncelikli olarak yerleştirme yapılmaktadır.
Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan, tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıracak kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklar aracılığıyla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Eğitimini tamamlayarak iş hayatındaki gerekli yeterlilikleri kazanan meslek elemanları, çalıştıkları kuruluş ve işletmelerde örme operatörü, ustabaşı ve şef olarak kademelerinde yükselebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan, tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıracak kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklarla niteliklerini artırarak kariyerlerinde ilerleme sağlayabilirler.
Benzer meslekler
- Endüstriyel Düz Örme Teknisyeni
- Örme Operatörü
- Dokuma Operatörü
Ek bilgiler
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Meslek lisesi öğretmenleri
- 3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu”
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlıdır. Meslek mensupları, iş yerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.