Tanım
Nükleer Teknoloji ve Radyasyon Güvenliği Teknikeri; temel nükleer yapı, radyasyon kaynakları ve uygulama alanları, radyasyon zırhlama ilkeleri, radyasyonun biyolojik etkileri, radyoaktif malzemeler ve atık yönetimi, uygulamalı sağlık fiziği, reaktör teorisi ile ulusal ve uluslararası nükleer teknolojilerin endüstriyel uygulamaları alanlarında çalışan kişidir.
Görevler
Nükleer Teknoloji ve Radyasyon Güvenliği Teknikeri, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- İyonlaştırıcı radyasyon ışımalarına karşı kişilerin ve çevrenin radyasyon güvenliğini sağlamak.
- Radyasyon güvenliğinin sağlanmasını gerektiren tesis ve radyasyon kaynaklarının zararlı etkilerinden kişileri ve çevreyi korumak için alınması gereken tedbirleri ve yapılması gereken faaliyetleri belirlemek.
- Radyoaktif maddelerin ve radyasyon üreten aygıtların sağlık, eğitim ve araştırma amacıyla güvenli ve etkin kullanımını sağlamak.
- Tıbbi amaçlı iyonlaştırıcı radyasyon kaynakları ve ışımaların denetimi için gerekli bakım ve kalibrasyon işlemlerini yapmak.
- Her türlü radyoaktif atığın taşınmasını da kapsayacak şekilde işlenmesini uzmanlar denetiminde sağlamak.
- Radyoaktif maddelerin depolanmasını sağlamak.
- Radyoaktif maddelerin koşullandırılmasını sağlamak.
- Radyoaktif maddelerin teknik işlemlerinde ve bütün sürecin güvenliğinde görev almak.
- Radyasyon yayan sistem ve maddelerden toplumun daha az etkilenmesini sağlamak.
- Radyoaktif element ve maddeleri tıbbi alanda teşhis ve tedavilerde kullanılmak üzere uygun hale getirmek.
- Tıbbi alanda kullanılacak radyasyon içeren cihaz ve maddelerin kalibrasyonunu ve kontrolünü sağlamak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- TLD dozimetre
- Film dozimetresi
- Kurşun önlük
- Kurşun eşdeğerli gözlük
- Gonad koruyucu
- Cihaza uygun kalibrasyon malzemeleri
- Tiroit koruyucu
- Geiger-Muller sayacı; ortamdaki anlık radyasyon dedeksiyonu için kullanılır.
- Yarı iletken dedektör; radyoizotop tayini yapabilmek için kullanılır.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Nükleer Teknoloji ve Radyasyon Güvenliği Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Sabırlı olmak
- Dikkatli olmak
- Sorumluluk duygusu yüksek olmak
- Programlı çalışmayı sevmek
- Soğukkanlı olmayı başarabilmek
- Ekip çalışmasına yatkın olmak
- Hızlı ve doğru karar verebilmek
- Pratik çözümler üretebilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Nükleer Teknoloji ve Radyasyon Güvenliği Teknikerleri; nükleer enerji santrallerinde, araştırma kurumlarında, radyoizotop üretim merkezlerinde, devlet hastanelerinde, özel hastanelerde, kalibrasyon firmalarında, radyoaktif malzeme üreticilerinde ve radyoaktif kaynakları kullanarak hizmet veya servis sağlayan kurum ve kuruluşlarda çalışabilir.
Santrallerde çalışma ortamı kapalı ve oldukça gürültülüdür. Teknikerler, nükleer enerji mühendisleri ve işçilerle sürekli iletişim hâlindedir. Çalışma ortamlarında bütün fiziksel önlemlere rağmen radyasyona maruz kalabilirler.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, Akdeniz Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulunun Nükleer Teknoloji ve Radyasyon Güvenliği Programı ön lisans bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimini almak için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, Nükleer Teknoloji ve Radyasyon Güvenliği Programı ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 2 yıldır. Eğitim sürecinde meslek dersleri ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınır.
Eğitimde verilen başlıca dersler şunlardır:
- Genel Kimya
- Radyasyon Fiziği
- Temel Biyomekanik
- Temel Bilgi Teknolojileri
- İlk Yardım
- Nükleer Teknolojide Matematik
- Temel Elektrik
- Radyasyonun Biyolojik Etkileri
- Radyasyon Ölçüm Yöntemleri
- Radyasyon Kaynakları ve Uygulama
- Temel Elektronik
- Nükleer Enerji Teknolojileri
- Radyasyon Güvenliği Uygulamaları
- Radyasyon Zırhlama İlkeleri
- Hızlandırıcı Fiziği
- Radyolojik Acil Durum Planlama Esasları
- Sağlık Fiziği
- Ulusal ve Uluslararası Nükleer Mevzuat
- Endüstriyel Kontrol ve Motorlar
- Radyoaktif Malzemeler ve Atık Yönetimi
- Reaktör Teorisi
Eğitim sürecinde kazanılan teorik bilgi ve deneyimi pekiştirmek için staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini başarıyla tamamlayanlara Ön Lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Türkiye’de Nükleer Teknoloji ve Radyasyon Güvenliği Teknikerinin iş olanakları oldukça sınırlıdır. Ancak bu mesleğin eğitimi sınırlı sayıda kişiye verildiğinden, meslek elemanları araştırmaya yönelik kuruluşlarda görev alabilir.
Bu meslekte yabancı dil çok önemlidir. Yabancı dil bilgisi iyi olanlar daha iyi şartlarda ve daha kolay iş bulabilmektedir.
Meslek elemanları kamu kurumlarında genellikle şu kurum ve birimlerde çalışabilir:
- Türkiye Atom Enerjisi Kurumu
- Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK)
- Türk Elektrik Anonim Şirketi (TEAŞ)
- Savunma sanayisine bağlı ASELSAN
- BARUTSAN
- ROKETSAN
- Özel ve kamu hastanelerinin nükleer tıp ve radyoloji bölümleri
- Radyografi, MR ve tomografi birimleri
Bunların yanı sıra şu alanlarda da çalışma imkânı bulunur:
- Nükleer enerji santralleri
- Enerji sektörü
- Endüstriyel üretim tesisleri
- Araştırma ve geliştirme laboratuvarları
- Tıbbi laboratuvarlar
- Kalibrasyon firmaları
- Tıbbi atık merkezleri
- Radyoizotop üretim ve dağıtım merkezleri
- Radyoaktif malzeme üreticileri
- Radyoaktif kaynakları kullanarak hizmet veya servis sağlayan kurum ve kuruluşlar
- Biyomedikal cihazların üretim merkezleri
Türkiye’de bu mesleği edinenlerin bir kısmı da yurt dışında çalışmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler. Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar. Özel sektörde ise çalışanların kazanç durumu; çalışılan iş yerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir.
Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Nükleer Teknoloji ve Radyasyon Güvenliği Teknikerliği ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
Daha sonra yüksek lisans ve doktora yaparak akademik kariyer sürdürebilirler. Üniversitelerde araştırma görevlisi, yardımcı doçent, doçent ve profesör olarak görev yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Meslek elemanları, iş hayatındaki mesleki bilgi ve tecrübelerine göre üst görevlere yükselme olanağına sahiptir.
Benzer meslekler
- Radyoloji Teknikeri
- Tıbbi Görüntüleme Teknikeri
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi verilmemiştir.
Kaynakça
- Akdeniz Üniversitesi Nükleer Teknoloji ve Radyasyon Güvenliği Programı öğretim görevlileri ve öğrencileri
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup meslek mensupları, iş yerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.