Tanım
Nalbant, atların ayaklarını arazi koşullarına karşı korumak amacıyla nal takan veya yıpranan nalı değiştiren kişidir.
Görevler
- Hayvanın tırnaklarını özel bir bıçakla keser.
- Hayvanın tırnağına göre hazırlanmış nalı hayvanın tabanına yerleştirir.
- Mıh adı verilen köşeli, iri kafalı özel çivileri nalın belirlenmiş deliklerinden çakar. Mıhların hayvanın etine değmemesine ve uçlarının tırnağın yanlarından çıkmasına dikkat eder.
- Mıhların dışarı çıkan uçlarını kerpetenle keser ve çekiçle vurarak perçinler.
- Tırnağın çevresini törpüyle düzeltir.
- Atın ayaklarını periyodik olarak kontrol eder ve hareket bozukluklarını çeşitli tekniklerle, örneğin ortopedik nallama ile düzeltir.
- Atçılık endüstrisinde çalışan personelin uyması gereken sağlık ve hijyen kurallarına uyar.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- Çekiç
- Kerpeten
- Mıh
- Özel bıçak
- Sağlık ve hijyen malzemeleri
- Dezenfektanlar
- Nal
- Nal benzeri plastik malzemeler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Nalbant olmak isteyenlerin:
- Biyolojiye ilgi duyması,
- Hayvanlara karşı ilgili olması,
- Hayvanlarla iyi iletişim kurma becerisine sahip olması gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Nalbant; gübre, yem ve hayvan kokusunun bulunduğu haralarda, çiftliklerde ve aşım istasyonlarında çalışır. Çalışırken diğer meslektaşlarıyla veya çalışanlarla yardımlaşır. Birinci derecede atlarla ilgilenir.
Eğitimin verildiği yerler
Meslek eğitimi geçmişte meslek yüksekokullarının Nalbantlık bölümünde verilmiştir. Ancak bu bölümün adı Atçılık ve Antrönörlüğü olarak değiştiği için Nalbantlık adıyla artık öğrenci alınmamaktadır.
Bu nedenle meslek eğitimiyle ilgili bilgiler, Nalbantlık bölümü eğitiminin verildiği dönemde yapılan araştırmalara dayanmaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak,
- ÖSYS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak gerekir.
Meslek liselerinin ÖSYS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, Nalbantlık ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitim süresi ve içeriği
Eğitim süresi ön lisans düzeyinde iki yıldır.
Eğitim süresince, mesleğin gerektirdiği nitelikler göz önünde bulundurularak teorik ve uygulamaya yönelik bilgiler verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara Nalbant ön lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Türkiye’de en eski mesleklerden biri olan ve yakın tarihe kadar önemli meslek grupları arasında yer alan nalbantlık, motorlu araçların yaygınlaşmasıyla birlikte hızlı bir süreç içinde özelliğini yitirmiş ve teknolojiye yenik düşerek tarihe karışacağı düşünülmüştür.
Genellikle baba mesleği olarak sürdürülen, uzun ve pratik eğitim gerektiren, ince bir ustalık isteyen nalbantlık mesleğini öğrenen kişi sayısı günümüzde yok denecek kadar azalmıştır.
Türkiye’de at yarışlarının önem kazanması, binicilik, pansiyon harası ve rehabilitasyon merkezi tesislerinin artması; ayrıca mesleği bilenlerin azalması ve yaşlanması nedeniyle yarış atları için hâlen yurtdışından nalbant getirilmeye başlanmıştır. Sektörde ihtiyaç ortaya çıkmasıyla birlikte çeşitli kuruluşların girişimiyle nalbantlık üniversite programına alınmıştır.
Atçılık; istihdam, Anadolu köylüsünün üretimlerinde talep ve milli hasılat açısından önemli bir kaynak ve ciddi bir endüstridir. Ülkede yapılan tesisler, haralar ve portföydeki atlar dünya sıralamasında önemli bir yer bulmuştur. 1990 yılından itibaren hızlı bir gelişme yaşanmıştır.
Türkiye’de yarış yerindeki at ve damızlık kısraklarla haradaki tay ve aygır sayısı 2004 yılında ortalama 16.750 olarak belirtilmiştir.
Nalbantlar başlıca şu yerlerde çalışır:
- Hipodrom tesisleri
- Haralar
- At çiftlikleri
- Aşım istasyonları
- Binicilik tesisleri
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Yüksek Öğretim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğünün sağladığı yüksek öğrenim ve harç kredisi ile diğer kurum ve kuruluşların sağladığı kredi ve burs olanaklarından yararlanabilirler.
Eğitim sonrası
Nalbantın kazancı çalıştığı işyerinin özelliğine göre değişir. Usta bir nalbant, özellikle yarış atı nalbantçısı, oldukça iyi ücret alabilir.
İşin ustalık ve incelik gerektirmesi nedeniyle bazı haralar ve çiftlikler kalacak yer temin edebilir. At sahipleri özel at bakıcıları ve nalbantları istihdam edebilir; ücretin yanı sıra primler verebilir.
Çiftlik ve haralarda nalbantlar kadrolu olarak istihdam edilebilir ve asgari ücretin iki katı ile sigorta gibi özlük haklarıyla çalıştırılabilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Nalbant ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı'nda (DGS) başarılı oldukları takdirde ÖSYS kılavuzunda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Nalbantlar, iş hayatındaki mesleki bilgi ve tecrübelerine göre üst görevlere yükselme olanağına sahiptir.
Benzer meslekler
- Hayvan Yetiştiriciliği ve Sağlığı Teknikeri
- Laborant ve Veteriner Sağlık Teknikeri
- Veteriner Hekim
Ek bilgiler
Nalbantın görevleri arasında aşağıdakiler de bulunur:
- İş organizasyonu yapmak
- Çevre koruma önlemleri almak
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygulamak
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışmak
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: mbs.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: www.osym.gov.tr
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.