Tanım
Benzinli, dizel ve LPG ile çalışan araçların motorlarının ayar, bakım ve onarımını yapan; ayrıca karbüratörlü ve enjeksiyonlu benzinli araçların LPG ile çalışabilmesi için dönüşüm sisteminin kurulmasını, bakım ve onarımını ve arıza teşhisini yapan kişidir.
Görevler
Motorlu Araçlar LPG Sistemleri Bakım ve Onarımcısı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yapar:
- İş organizasyonu yapar.
- Sabit ve hareketli motor parçalarını tanır.
- Motorların parçalarını tanır ve parçaların görevlerini bilir.
- Motor parçalarının sökülüp takılmasında gerekli kuralları bilir ve uygular.
- Motorun çalışmasını bilir; parçaları motordan söker, kontrollerini yapar, gerekli durumlarda tamir ve onarımını yaparak yerine takar.
- Motorda arıza varsa kaynağını saptar ve onarır.
- Fabrikasyon LPG sistemli araçların bakım ve kontrollerini yapar.
- Fabrikasyon LPG sistemli araçları sızdırmazlık ve yakıt tüketimi gibi testlerden geçirir.
- Motorlu araçların LPG sistemine dönüşüm için uygun olup olmadığına karar verir.
- Uygun görülen araçların motor yapısına göre, karbüratörlü veya enjeksiyonlu sistemler için onaylanmış ve tescillenmiş proje dahilinde LPG sistemine dönüşümünü sağlar.
- Dönüşümü yapılan araçları el detektörüyle sızdırmazlık kontrolünden geçirir.
- Dönüşümü yapılan araçları bilgisayar yardımıyla tüketim testi ve benzeri testlerden geçirir.
- Yol testine çıkarılan aracın deneme sürüşü sorunsuz geçtikten sonra belirlenen periyotlarda kontrol testlerine gelmesi gerektiğini belirtir ve yakıt sisteminin dönüşümünü tamamlar.
- LPG sistemi bulunan araç motorlarının her türlü ayar, bakım ve onarımını yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Tornavida takımı
- Açık takım
- Yıldız takım
- Yarım takım
- Alyan takımı
- Rekor kesme aleti
- Matkap
- İspiral
- Ölçme aletleri
- Motor test cihazları
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Motorlu Araçlar LPG Sistemleri Bakım ve Onarımcısı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Sayısal düşünme yeteneğine sahip olmak
- Makine parçaları arasındaki ilişkiyi algılayabilmek
- El ve gözlerini eşgüdümle kullanabilmek
- Şekil ve uzay ilişkilerini algılayabilmek
- Ayrıntılara dikkat etmek
- Sabırlı ve ekip çalışmasına yatkın olmak
- Yenilik ve gelişmelere açık olmak
- Dikkatli, titiz ve tedbirli olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Motorlu Araçlar LPG Sistemleri Bakım ve Onarımcıları otomobil tamirhanelerinde ve servislerde çalışır.
Çalışma ortamının LPG sisteminden dolayı öncelikle düzenli olması gerekir. Motorların özelliklerinden dolayı gürültülü ortamlarda çalışılır. Çalışma alanlarının havalandırılabilir ve aydınlık olması gerekir. Ancak uygulamada kapalı, kirli, yağlı ve pis kokulu ortamlara da rastlanabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Yeterli müracaat olması durumunda mesleğin eğitimi, mesleki eğitim merkezlerinin Motorlu Araçlar Teknolojisi alanında Motorlu Araçlar LPG Sistemleri Bakım ve Onarımcılığı dalında verilir.
Bu kapsamda kalfalık ve ustalık eğitimleri yapılmaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak ve eğitim seviyesine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilmek
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması
- Gerektiğinde bu durumu sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirmek
- 14 yaşını doldurmuş olmak
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak
- İşverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Mesleğin seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilir. Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur.
Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark dersleri tamamlandığında meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi alınabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Avrupa Birliğinin LPG sistemleri üzerindeki politikası dikkate alındığında, dizel ve benzinli yakıtların daha fazla çevre kirliliğine sebep olması nedeniyle LPG yakıtının kullanılması teşvik edilmektedir.
LPG dönüşüm sistemleri, diğer yakıtlara oranla %35-%45 arasındaki yakıt tasarrufunu sağlaması sebebiyle ülkemizde araç kullanıcıları tarafından tercih edilmektedir.
İyi yetişmiş nitelikli eleman gereksinimi bu alanda da kendini hissettirmektedir.
Bu mesleği öğrenenler şu çalışma alanlarında görev yapabilir:
- Oto tamirhaneleri
- Servisler
Yeterli sermayeye sahip olanlar kendi adlarına işyeri açabilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki tutarlardan aşağı olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30'u
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15'i
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30'u
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50'si
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Yeterli sermayesi olanlar kendi işyerini açtığında müşteri durumuna göre kazanç elde eder.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri halinde ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
- Bağımsız işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
- Otomotiv Elektromekanikeri
- Otomotiv Mekanikeri
- Benzinli Otomotiv Mekanikeri
- Otomotiv Test ve Ayarcısı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçeriği; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
- Meslek elemanları
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği
- Mesleğin icra edildiği iş yerleri
- Çıraklık eğitimi programı kitapçığı
- “Çıraklık ve Yaygın Eğitim Faaliyetleri”, Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü, Ankara-2006
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.