Tanım
Modelist; hazır giyim sektöründe stilistin oluşturduğu tasarımları, modelhane talimatlarına göre giysi kalıplarına ve şablonlarına dönüştüren kişidir. Ölçü tabloları oluşturur, kalıpları seriler, hazırladığı kalıplar doğrultusunda numune diktirir, kullanılacak aksesuar ve kumaşı belirler.
Modelist ayrıca pastal planının hazırlanmasını ve kesim aşamasını takip eder. Tüm kontrolleri yaptıktan sonra dikim talimatı vererek ürünün seri üretime geçmesini sağlar.
Görevler
Modelist, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Ürünün tasarım özellikleri hakkında detaylı bilgi alır.
- Modelhane talimatlarını kontrol eder.
- Kullanılacak kumaşın özelliklerine uygun kalıp hazırlar.
- Hazırlanan kalıpları seriler.
- Numune hazırlar veya hazırlatır.
- Pastal planının hazırlanmasını ve kesim işlemlerini takip eder.
- Model arşivi oluşturur.
- Teknik föy hazırlar.
- Ölçü tablosu oluşturur ve kontrolünü yapar.
- Giysi şablonu oluşturur.
- Seri üretime geçilmesini sağlar.
- Mesleki gelişimine ilişkin faaliyet yürütür.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Modelistin çalışma sırasında kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Dikiş malzemeleri, mezura ve ölçü aletleri
- Çizgi taşı
- Riga takımı
- Cetvel takımı
- Pistole takımı
- Karton, deri ve kumaş makası gibi çeşitli makaslar
- Mulaj kâğıdı
- Çizim kalemleri ve kâğıtları
- Yapıştırıcı
- Kalıp çizim masası
- Bilgisayar
- Bilgisayarlı kalıp sistemi
- Bilgisayarlı kalıp sistemine uygun plotter makinesi
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Modelist olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Yaratıcı düşünme yeteneğine sahip olmak
- Yeniliğe açık ve ileri görüşlü olmak
- Sanata ve modaya ilgi duymak
- Ayrıntılara dikkat etmek ve iyi odaklanabilmek
- Gözleri ve elleri eşgüdümle kullanabilmek
- Ekip çalışmasına yatkın olmak
- Çözüm odaklı olmak
- Renk bilgisine sahip olmak
- Görsel algısı yüksek olmak
- Sorumluluk sahibi olmak
- Analitik düşünebilmek
- Hızlı karar verebilmek
- Etkili iletişim becerilerine sahip olmak
- Planlama ve organizasyon becerileri gelişmiş olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Modelistlerin oda sıcaklığında, iyi aydınlatılmış, ferah, sessiz ve ergonomik ortamlarda çalışması işin verimliliği ve kalitesi açısından önemlidir. Çalışma sırasında iş güvenliği dikkate alınmalı ve çalışanların sağlığı ön planda tutulmalıdır.
Modelistler zaman zaman üretim bölümünde de bulunabilir. Bu nedenle gürültülü, deriyle ilgili üretimlerde kokulu ve tozlu ortamlarda çalışmaları mümkündür.
Kalıp çıkarma işlemi sık sık eğilmeyi gerektirdiğinden omurga eğrilikleri ve bel rahatsızlıkları görülebilir. Bilgisayar üzerinde çalışmaları nedeniyle göz rahatsızlıkları ve sıklıkla baş ağrısı da yaşanabilir.
Çalışma süreleri esnektir. Modelistler çalışırken kalıpçılarla, makinecilerle, meslektaşlarıyla ve müşterilerle iletişim kurabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Yeterli müracaat olması halinde Modelistlik eğitimi, tüm mesleki eğitim merkezlerinde Moda Tasarım Teknolojileri alanının Modelistlik dalında verilmektedir.
Yeterli sayıda müracaat olması durumunda eğitim, yaygın ve özel eğitim kurumlarında aylık veya dönemlik kurs programları şeklinde de verilebilir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak
- Eğitim seviyesine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilecek durumda olmak
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması
- Gerektiğinde bu durumu sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirmek
- 14 yaşını doldurmuş olmak
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak
- İşverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak
Eğitimin süresi ve içeriği
Modelistlik eğitiminin süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde gerçekleştirilir. Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamındaki ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur.
Teorik bilgilerin yanında işyerinde, usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi verilir. 12. sınıfı başarıyla tamamlayanlar ise ustalık belgesi almaya hak kazanır.
Fark derslerini tamamlayanlara meslek lisesi diploması ve mesleğiyle ilgili işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Modelistler, hazır giyim ve ısmarlama giyim üzerine çalışan işletmelerde görev alabilir. Bu işletmeler arasında konfeksiyon ve deri işletmeleri de bulunur.
Çalışabilecekleri başlıca birimler şunlardır:
- Model hazırlama
- Kalıp hazırlama
- Üretim
- Pazarlama
- Kalite kontrol
- AR-GE ve ürün geliştirme
İş bulma olanakları bölgesel olarak değişir. Hazır giyim sanayisinin ve ısmarlama dikimin gelişmiş olduğu bölgelerde iş bulma olanakları daha fazladır.
Kişisel bilgi, beceri ve yeteneğe bağlı olarak meslekte işsiz kalma riski hemen hemen yoktur.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden,
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’undan,
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’sinden
aşağı olmamak üzere ücret ödenir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası kazanç
Kalfalık belgesi olan kişilerin alacakları ücret anlaşmaya bağlı olarak değişir. Kalfalık aşamasında kalfanın mesleki yeterliliği, verimli çalışması, işverenin ücret politikası ve işyerinin ekonomik durumu gibi faktörler ücretin belirlenmesinde etkili olur.
Bazı işyerlerinde ücret aylık ödenirken bazı işyerlerinde parça başı veya prim sistemiyle ödeme yapılabilir.
Mesleki eğitimini bitirenler, özel sektörde yetenekleri ve sektörün kuralları çerçevesinde asgari ücretten az olmamak üzere değişken oranlarda ücret alır. Kaynak dosyada bu miktarın asgari ücretin iki ile üç katı arasında değişebildiği belirtilmektedir.
İşinde uzmanlaşmış, kendi atölyesini kurmuş, müşterilerini memnun edebilen ve reklam ile pazarlama konusunda bilgili kişiler daha yüksek gelir elde edebilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri durumunda ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir. Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Kişisel bilgi, beceri ve yeteneğe bağlı olarak modelistler şu unvanlarla çalışabilir:
- Modelhane şefi
- Kalite kontrol şefi
- AR-GE üretim şefi
- İmalat müdürü
Benzer meslekler
- Çocuk Giyim Modelisti
- Dış Giyim Modelisti
- İç Giyim Modelisti
- Kadın Giyim Modelisti
- Erkek Giyim Modelisti
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- İlgili eğitim kurumları
- Öğretim elemanları
- Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK)
- meslek.eba.gov.tr
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
