Tanım
Metalurji Teknisyeni, topraktan çıkarılan maden filizlerinin (cevherlerinin) işlenmesi, hammaddeye ve mamul maddeye dönüştürülmesi aşamalarında metalurji mühendisi ve teknikerine yardım eden kişidir.
Görevler
- Metalurji mühendislerinin yönetim ve denetimi altında cevherden metal ve malzeme üretimi aşamalarında çalışır.
- Metal ve alaşımların fiziki özelliklerini araştırır.
- Teknolojik amaçlara uygun olarak geliştirilen yeni alaşımların imalat ve işlenmesi aşamalarında çalışır.
- Çeşitli madenlerin döküm işlemlerini yapar. Bu işlemler dökme demir, çelik döküm, alüminyum döküm ve bakır dökümü kapsar.
- Maden ergitme ocaklarını çalıştırır.
- Kalıp malzemelerini hazırlar.
- Ergitilmiş madeni kalıplara dökerek döküm işlemini tamamlar.
- İş temizleme makinelerinde dökümü tamamlanan malzemeleri temizler.
- Hadde tezgâhlarını kullanır.
- Hadde yüklerini hesaplar; sıcak ve soğuk haddeyi bilir.
- Ergitme ocaklarının bakım ve onarımını yapar.
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- Ergitme ocakları
- Isıl işlem makineleri
- pH metre cihazı
- Basınçlı döküm makineleri
- Savurma döküm makineleri
- Hassas elektronik terazi
- Sertlik ölçme cihazı
- Metal mikroskobu
- Madenler; demir-çelik, demir olmayan malzemeler, alüminyum, bakır, kurşun ve alaşımları
- Metal dışı malzemeler; seramik, camlar ve plastikler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Metalurji Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Kimya ve fiziğe ilgili ve bu alanlarda başarılı olmak
- Kimyasal maddelere karşı alerjisi olmamak
- Aşırı sıcak, kirli, tozlu, kokulu ve gürültülü ortamlarda çalışabilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Metalurji Teknisyenlerinin çalışma ortamı aşırı sıcak, kirli, tozlu, kokulu ve gürültülüdür. Kişi çalışırken metalurji mühendisleriyle, meslektaşlarıyla ve çalıştığı yerdeki diğer elemanlarla iletişim hâlindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi daha önceki yıllarda meslek liselerinin Metalurji bölümünde verilmiştir. Yeni uygulamaya göre bu isimde bir dal bulunmamaktadır. Eğitimle ilgili bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan ya da dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıfta verilir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Metalurji Teknisyenleri şu işyerlerinde çalışabilir:
- Entegre demir-çelik fabrikaları
- Çelikhaneler
- Alüminyum ve çinko gibi malzemelerin üretildiği fabrikalar
- Metallerden oluşturulan çeşitli alaşımların dökümünün yapıldığı dökümhaneler
- Metal dışı malzeme üreten endüstri işletmeleri
- Isıl işlem tesisleri
- Madeni eşya imalatı yapılan fabrikalar
- Makine imalatı yapılan fabrikalar
- Taşıt araçları imalatı yapılan fabrikalar
Seramik, cam, plastik ve benzer malzemelerin üretimi ve kullanımı yaygınlaştıkça kamu ve özel sektöre ait işyerlerinde bu elemanlara duyulan ihtiyacın daha da artacağı belirtilmektedir.
Seydişehir’de alüminyum tesislerinin, Aliağa’da demir-çelik fabrikalarının ve demir-çelik dökümü yapan endüstri kuruluşlarının fazla olması nedeniyle iş olanakları bu yörelerde daha fazladır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, işletmelerce asgari ücretin net tutarının %15 veya %30’undan az olmamak üzere ücret verilir.
- Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır.
- Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrası kazanç işletmelerin ücret politikalarına göre değişir. Genellikle ilk işe girişte asgari ücret verilir; kıdeme, tecrübeye ve verimlilik derecesine göre artış kaydedilir.
Döküm, hadde ve demir-çelik sektöründe daha dolgun ücret politikası izlenmektedir. İşletmelerin diğer sosyal yardımları ortalama geliri yükseltmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Metalurji bölümünden mezun olanlar, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan alabilirler.
Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
İş hayatında ilerleme
Mezuniyet sonrasında endüstri işletmelerinde çalışmaya başlayanlar, yeterli kıdem, başarı ve verimliliklerine göre ustabaşı olabilirler.
Benzer meslekler
- Kimya teknisyeni
- Dökümcü
- Haddeci
- Metalürji Malzeme Teknikeri
Ek bilgiler
İnsanlığın refahı, ülkelerin kalkınmışlığı ve endüstrileşmesi metallerin kullanım oranına doğrudan bağlıdır. Ülkeler; demir-çelik, alüminyum, bakır ve benzeri metallerin üretimiyle sanayileşmişlik göstergelerini belirler.
Sanayileşmek ve bir endüstri ülkesi olabilmek, bu konularda üretim bilgisi gerektirir. Bu nedenle tabiatta bulunan maden filizlerinin çıkarılması, işlenmesi ve biçimlendirilmesiyle ilgili hammadde elde etme ihtiyacı ortaya çıkmaktadır.
Elde edilen mamulün mekanik, fiziksel ve kimyasal özelliklerinin artırılması ve tüm kalite kontrol işlemlerinin yapılması gerekir. Bununla birlikte metal dışı olarak adlandırılan refrakterler, seramikler, plastikler ve camlar gibi malzemelerin kullanımı da gün geçtikçe artmaktadır. Bu malzemelerin ülke gereksinimini karşılayacak düzeyde elde edilmesi gerekir.
Bütün bu gereksinimler günümüzde yeni bir bilimin doğmasına neden olmuştur. Bunun adı metalürjidir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
- www.megep.meb.gov.tr adresli web sayfası
- Türkiye İş Kurumu Türk Meslekler Sözlüğü
- Aliağa Çok Programlı Meslek Lisesi Metalürji Bölümü Müfredat Programı-İZMİR
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
