Tanım
Mantar Teknikeri, mantar türlerinin üretimi, saklanması, denetimi ve pazarlamasında çalışan kişidir.
Görevler
Mantar Teknikeri, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Bitkisel üretim alanında çalışan ziraat mühendisleri tarafından hazırlanan üretim planını uygulamaya koyar.
- Mantar üretiminde gerekli olan kompost hazırlama işlerini yapar. Bu işlem; sap, saman ve gübrenin karıştırılarak yığının oluşturulması, ıslatılması ve aktarılmasını kapsar.
- Üretim odalarında sıcaklık, nem ve havalandırmayı kontrol eder.
- Mantar üretimini çeşitli aşamalarında denetler.
- Üretim sırasında karşılaşılan hastalık ve zararlılara karşı gerekli mücadele ve bakımın yapılmasını sağlar.
- Üretim sırasında kompost yüzeyine örtü toprağının serilmesi, tırmıklama, sulama ve hasat işlerini yapar.
- Hasat edilen mantarın paketlenmesi işlerine yardımcı olur.
- Mantarın pazarlanması için gerekli çalışmaları yapar.
- Mantar konservesi yapımında görev alabilir.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Mantar Teknikerlerinin kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Klima
- Termometre
- Hidrometre
- İlaçlama alet ve ekipmanları, ilaç motoru ve sırt pompası
- Hasat sırasında kullanılan bıçak, terazi ve ambalaj malzemeleri
- Otoklav
- Bilgisayar
- Mantar kompostu; buğday sapı, tavuk gübresi, at gübresi, kireç, alçı ve kimyasal gübreler
- Torf, yani örtü toprağı
- Tohumluk misel
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Mantar Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Biyolojiye, özellikle botaniğe ilgili ve bu alanda başarılı olmak
- Açık havada ve bitkisel üretim alanında çalışmaktan hoşlanmak
- Dikkatli, temiz ve titiz olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Mantar Teknikerleri genellikle üretim odalarında çalışır. Çalışmanın büyük bölümü kapalı ortamda gerçekleşmesine rağmen kompost hazırlama ve ambalajlama sırasında açık havada da çalışabilirler.
Çalışma ortamı mantarın gelişme dönemlerine göre farklılık gösterir. Genel olarak çalışılan ortam nemli ve serindir.
Mantar Teknikerleri çalışma sırasında ziraat mühendisleri, meslektaşları, işçiler ve müşterilerle iletişimde bulunur.
Eğitimin verildiği yerler
Mantar Teknikeri mesleğinin eğitimi, üniversitelere bağlı Meslek Yüksekokullarının Mantarcılık bölümlerinde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, Mantarcılık ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitim süresi ve içeriği
Mantar Teknikeri eğitiminin süresi 2 yıldır. Eğitim süresince mesleki dersler ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınır.
Eğitim programında yer alan başlıca dersler şunlardır:
- Kimya
- Genel Mikrobiyoloji
- Bitkisel Üretime Giriş
- Botanik
- Tarım Ekonomisi ve Pazarlama
- Toprak Bilgisi
- Kompost Yapım Tekniği
- Laboratuvar ve Laboratuvar Tekniği
- Genetik
- Tarımsal Ekoloji
- Misel Üretim Tekniği
- Organik Mantar Yetiştiriciliği
- Mantarcılıkta Mekanizasyon ve Otomasyon
- Mantar İşlemlerinde İklimlendirme
Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimi başarıyla tamamlayanlara Ön Lisans diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Mantar Teknikerleri, çok az bir sermaye ile aile işletmeciliği şeklinde kendi işletmelerini kurabilir. Bodrum ve depo gibi değerlendirilmeyen kapalı alanlarda mantar yetiştiriciliği yapabilirler.
Çalışabilecekleri diğer alanlar şunlardır:
- Hazır kompost ve mantar üretimi yapan özel sektöre ait işyerleri
- İl ve ilçe Tarım ve Orman müdürlükleri
- Üniversiteler
- Araştırma enstitüleri
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mantarcılık ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Mantar Teknikerleri, iş hayatındaki mesleki bilgi ve tecrübelerine göre üst görevlere yükselme olanağına sahiptir.
Benzer meslekler
Mantar Teknikerine benzer meslekler şunlardır:
- Bağcılık Teknikeri
- Ziraat Teknikeri
Ek bilgiler
Sorumluluklar
Mantar Teknikeri:
- Üretim ve hasat sırasında, ambalajlama yaparken hijyenik kurallara dikkat etmekten
- Ürünü müşteriye zamanında teslim etmekten
- İşçi sağlığı ve iş güvenliği tedbirlerine uymaktan
sorumludur.
İşçi sağlığı ve iş güvenliği
Çalışma ortamının kapalı ve nemli olmasından dolayı hassas yapılı kişilerde alerjik rahatsızlıklar ve romatizmal hastalıklar görülebilir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Üniversiteler Yüksek Öğretim Programları ve Meslekler Rehberi (Prof. Dr. Yıldız Kuzgun), 2000
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Mantar Teknikeri mesleği hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.