Tanım
Manken, defilelerde ve diğer gösteri yerlerinde tanıtım amacıyla giysileri giyen ve sunan kişidir.
Görevler
Manken, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak aşağıdaki görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Firmanın hazırladığı defilede giyeceği kıyafetlerin seçimini yapar.
- Koreografla birlikte provaya ve seyirciye sunulacak defilenin ön uygulamasını yapar.
- Mevsime ve en son modaya göre hazırlanan elbiseleri defile salonlarında, alıcı firma yetkililerinin önünde, müzik eşliğinde; kendine özgü yürüyüş, duruş ve dönüşlerle sunar.
- Poster ve katalog çekimlerine katılır.
- Reklam ve tanıtım filmlerinde yer alır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Mankenlerin kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Tanıtımı yapılacak kıyafetler
- Şapka
- Eşarp
- Bilezik
- Kolye ve benzeri aksesuarlar
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Manken olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Estetik duygusu gelişmiş olmak
- Bakımlı olmak
- Kendine güvenmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Mankenler genellikle defile salonları ve oteller gibi kapalı ortamlarda, bazen de açık havada çalışırlar. Özellikle ilkbahar-yaz sezonuna ait katalog çekimleri dış mekânlarda çalışmayı gerektirebilir.
Mankenlerin iş gereği seyahat etmeleri de gerekebilir. Çalışırken firma ve ajans yöneticileriyle, koreograflarla ve meslektaşlarıyla iletişimde bulunurlar.
Eğitimin verildiği yerler
Yaygın eğitim kurumlarından olan halk eğitim merkezleri ile özel eğitim kurum ve kuruluşları tarafından kısa süreli mankenlik ve zarafet kursları düzenlenmektedir.
Ancak manken olunabilmesi için bu eğitim kurumları tarafından sunulan eğitim tek başına yeterli değildir. Mankenlik ajansları tarafından düzenlenen yarışmalarda başarılı olmak ve ajans kataloglarında yer alabilmek önem taşır. Bu yarışmalar öncesinde manken adayları tecrübeli mankenler tarafından eğitime tabi tutulur.
Eğitime giriş koşulları
Halk eğitim merkezlerinde meslek eğitimine girişte genel olarak herhangi bir koşul aranmaz. Her yaş, eğitim, gelir, sosyal statü ve kültür düzeyindeki kişiler kurslara katılabilir.
18 yaşından küçükler velilerinin izniyle katılabilir. İlköğretim çağındaki kişiler, devam ettikleri okul saatleri dışındaki serbest zamanlarda istedikleri kursa devam edebilir.
Yabancı uyruklular, yabancı kimlik numarası ya da Geçici Yabancı Tanıtma Belgesi ile kurslara katılabilir. Programın özelliğine göre belirli yaş ve eğitim seviyesi aranabilir. Bu durum halk eğitimi merkezlerince duyurulur.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitimi halk eğitim merkezlerinde 342/728 saattir.
Özel eğitim kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen mankenlik ve zarafet kursları 4, 6 veya 8 ay süreli olabilir. Mankenlik ajansları tarafından yarışmalar öncesinde sunulan eğitimin süresi ise yarışmayı düzenleyen ajansa göre 15-30 gün arasında değişebilir.
Kurslarda mankenlik mesleği ile mesleğe özgü gösteri stili, yürüyüş, duruş ve dönüşlere ilişkin bilgi ve beceri kazandırılır.
Manken adayları, mankenlik ajanslarının düzenlediği yarışmalara katılır. Yarışma öncesinde adaylar tecrübeli mankenler tarafından eğitilir; mesleğe özgü yürüyüş, duruş ve benzeri hareketlerde beceri kazanır.
Yarışma sırasında manken adayları bir jüri önünde kendilerini tanıtır ve özelliklerini sunar. Yarışmayı kazanmaları halinde mankenlik ajanslarının kataloglarında yer alırlar ve böylece mankenlik mesleğine ilk adımı atarlar.
Asıl eğitim bu aşamadan sonra başlar. Mankenler defile öncesinde koreograflarla provalara başlar. Bu çalışmaların tamamı eğitim niteliğindedir; her çalışmada yeni sunuş teknikleri öğrenilir, yeni beceriler kazanılır ve önceki beceriler pekiştirilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Konfeksiyon alanında faaliyet gösteren büyük üretici firmaların artması, piyasadaki hizmet ve ürün çeşitliliği ve rekabet ortamından kaynaklanan tanıtım ihtiyacı, otomotivden mobilyaya kadar çeşitli ürün ve hizmetlerin tanıtımında mankenlerden yararlanılmasını gerekli hâle getirmektedir.
Bu anlayışın yaygınlaşması, mankenlerin iş bulma olanaklarını artırmaktadır. Meslekte kadınların oranı %70 kadardır.
Formun korunamaması, kilo alımı, yaşın ilerlemesi, hareketlerdeki yavaşlama, yüz güzelliğinin ve sağlığının bozulması gibi sebepler mankenlik mesleğinin uzun yıllar yürütülmesini olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle fiilî çalışma süresi nispeten daha kısadır.
Mankenler, moda sektöründe tanınmaları nedeniyle işsizlik hâlinde başka mesleklere geçme şansına da sahip olabilir. Manken ajansları kurabilir veya ajanslarda mesleğe yeni atılacak mankenlerin seçim ve eğitiminde yer alabilirler. Ayrıca halkla ilişkiler alanında çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince bir kazanç söz konusu olmamaktadır.
Eğitim sonrası
Mankenler, defile başına olmak üzere, asgari ücretin 1/3'ü ila 3 katı arasında değişen miktarlarda bir kazanç elde edebilirler.
Bağlı oldukları ajanslar tarafından belirlenen ücretlerde; mankenlerin kendilerini yetiştirmelerine, başarılarıyla tanınmalarına, güzellik ve benzeri yarışmalarda derece almalarına bağlı olarak değişiklikler olabilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Kaynak dosyada mesleki eğitimde ilerlemeye ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
İş hayatında ilerleme
Manken ajansları, mankenlere ve manken adaylarına kısa süreli eğitim programları sunar. Bunun yanında, bu meslekte başarılı olabilmenin en önemli etkenlerinden biri mankenlerin kendilerini yetiştirme çabalarıdır.
Mankenler aşağıdaki alanlarda uzmanlaşabilir veya çalışmalarına ağırlık verebilir:
- Mayo, kürk, deri, iç çamaşırı ve spor giyim gibi belirli kıyafetlerin sunulması
- Reklam filmi çekimleri
- Fotomodellik
İşsizlik hâlinde mankenler manken ajansları kurabilir, ajanslarda yeni mankenlerin seçim ve eğitiminde görev alabilir veya halkla ilişkiler alanında çalışabilirler.
Benzer meslekler
- Fotomodel
Kaynakça
- Mankenlik ajansları
- Halk eğitim merkezleri
- Meslek elemanları
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri/Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
