Tanım
Makine / Tesviye / Kalıp Öğretmeni, çalıştığı eğitim kurumunda veya kuruluşunda öğrencilere ya da yetişkinlere makine, tesviye ve kalıp meslek alanıyla ilgili eğitim veren kişidir.
Görevler
Makine, tesviye ve kalıp meslek alanıyla ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışların hangi yaş düzeyindeki öğrenci gruplarına hangi yöntemlerle kazandırılacağı, MEB tarafından onaylanan öğretim programlarında ve ilgili mevzuatta belirtilmiştir.
Makine / tesviye / kalıp öğretmeni bu program çerçevesinde:
- Eğitim vereceği grubun düzeyine uygun bir çalışma planı yapar.
- Sorumlu olduğu atölye, laboratuvar, işlik ve benzeri yerleri sürekli olarak eğitime hazır durumda bulundurur.
- Gerektiğinde kullanılan alet ve makinelerin bakımlarını ve basit onarımlarını yapar.
- Kendine ayrılan ders saatlerinde planını uygulayarak öğrencilere alanıyla ilgili bilgi ve beceri kazandırır.
- Öğrencilerin başarılarını değerlendirir ve başarıyı artırıcı önlemler alır.
- Eğitici kol çalışmalarında görev alarak öğrencilerin yeteneklerini geliştirici etkinlikler düzenler.
- Öğrencilerin gelişimlerini izler ve sorunlarının çözümüne yardımcı olur.
- İşletmelerde uygulama yapan öğrencilerin çalışmalarını izler ve ilgililere rehberlik eder.
- Çevresindeki sanayi kuruluşları ile işletmelerdeki gelişmeleri izler.
- İhtiyaçları saptar ve bunların öğretim programlarına yansıtılması için ilgililere önerilerde bulunur.
- Nöbetçi olduğu günlerde okulun düzen ve disiplinini sağlamak üzere görev yapar.
- Sınıf öğretmeni olarak öğrencilerin alan ve ders seçmelerine yardımcı olur.
- Öğrencilerin yönetimle ilişkilerini sağlamaya çalışır.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Alanla ilgili meslek dersleri müfredat programı.
- Yıllık ve günlük çalışma planları.
- Not defteri, ders ve yoklama defteri.
- Öğrenci iş takip formu.
- Ders kitapları ve yardımcı kitaplar.
- İş ve işlem yaprakları ile bilgi yaprakları.
- Meslek alanıyla ilgili çeşitli teknik yayınlar.
- Eğitim araçları: projeksiyon, tepegöz, video, televizyon, video bantları, slayt, saydam, bilgisayar, bilgisayar yazılımları ve CD.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Makine / Tesviye / Kalıp Öğretmeninin hem alanıyla hem de öğretmenlik mesleğiyle ilgili niteliklere sahip olması gerekir.
Bu mesleği yapmak isteyenlerin:
- Şekiller arasındaki ilişkileri algılayabilen,
- Tasarım gücü kuvvetli ve yaratıcı,
- El ve gözlerini eşgüdümle kullanabilen,
- Düşüncelerini başkalarına açık bir biçimde aktarabilen,
- İyi bir öğrenme ortamı sağlayabilen,
- Dikkatli ve işine özen gösteren,
- Mesleğinin sorunlarıyla ilgilenen ve çözüm yolları bulmaya çalışan,
- İnsanlarla iyi iletişim kurabilen,
- Hoşgörülü ve sabırlı,
- Öğrencilerin duygu ve düşüncelerini anlayabilen,
- Kendini geliştirmeye istekli,
- Girişimci ve yaratıcı
kimseler olmaları gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Makine / Tesviye / Kalıp Öğretmeni sınıfta, atölyede ve işletmelerde görev yapar. Görevini genellikle ayakta yürütür.
Çalışma ortamı tozlu, gürültülü, sıcak ve rutubetlidir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi “Talaşlı Üretim Öğretmenliği” ile “Kalıpçılık Öğretmenliği” bölümlerinde verilmiştir. Ancak bu bölümlere artık öğrenci alınmamaktadır. Bu nedenle meslek eğitimiyle ilgili bilgiler, eğitimin verildiği zamandaki araştırılan bilgileri kapsamaktadır.
Mesleğin eğitimi üniversitelerin “Talaşlı Üretim Öğretmenliği” ile “Kalıpçılık Öğretmenliği” bölümlerinde verilmiştir.
Daha önceki yıllarda fakültelerin Tesviye (Talaşlı Üretim) Öğretmenliği bölümü mezunları da Milli Eğitim Bakanlığı tarafından bu alanda öğretmen olarak atanabilir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak,
- ÖSYS (Öğrenci, Seçme ve Yerleştirme Sistemi) kılavuzunda belirtilen şartları taşımak gerekir.
Meslek yüksekokulları ile açıköğretim ön lisans programlarının DGS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde “Talaşlı Üretim Öğretmenliği” lisans programına dikey geçiş yapabilir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim süresince meslek dersleri ağırlıklı olarak verilir. Ayrıca meslekle ilgili ihtisaslaşmaya yönelik seçmeli meslek dersleri de okutulur.
Bu bölüm öğrencileri:
- İkinci ve üçüncü sınıfta sanayi stajı,
- Son sınıfta meslek liselerinde öğretmenlik uygulaması stajı
yapar.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Bu bölümü bitirenler devlet okullarında, meslek liselerinde ve mesleki eğitim merkezlerinde öğretmenlik yapabilir.
Görev yapabilecekleri alanlar arasında şunlar bulunur:
- Ortopedik Protez-Ortez,
- Raylı Sistemler Makine,
- Plastik Teknolojisi,
- Makine ve Kalıp,
- Gemi Ressamlığı,
- İş Makineleri,
- Konfeksiyon Makineleri Bakım ve Onarım,
- Kuyumculuk,
- Mikroteknik,
- CNC Bilgisayarlı Nümerik Kontrol,
- Hidrolik Pnömatik Teknolojisi,
- Ayakkabıcılık,
- Makine Ressamlığı,
- Plastik İşleme,
- Tornacılık,
- Frezecilik,
- Vargel Planyacılık,
- Taşlama ve Alet Bileme,
- Haddecilik,
- Mermercilik ve Süsleme Taşçılığı,
- Çelikhane İşletmeciliği,
- Büro Makineleri Bakım ve Onarımı,
- Saat Tamirciliği,
- Mermer Teknolojisi,
- Endüstriyel otomasyon teknolojisi,
- Mekatronik,
- Teknik Resim,
- Teknik Meslek Resim,
- Malzeme Bilgisi,
- Atölye Teknolojisi ve İş Güvenliği,
- Atölye Organizasyonu,
- Mekanik,
- Biyomekanik,
- Elektrik Bilgisi,
- Atölye Uygulaması,
- Deniz Araçları Yapımı alanında Deniz Araçları Ressamlığı.
Ayrıca diğer alanların kalıpçılık ve tesviyecilikle ilgili teorik ve uygulamalı meslek derslerini de verebilirler.
Özel sektörde eğitici, yönetici veya teknik eleman olarak çalışabilirler. Kendi işlerini kurarak çalışma şansına da sahiptirler.
Milli Eğitim Bakanlığına bağlı meslek okullarında görev alanlar müdür veya müdür yardımcısı gibi idari görevlerde bulunabilir.
Meslek elemanları, Milli Eğitim Bakanlığınca yapılan müfettişlik sınavlarında başarılı oldukları takdirde alanlarında müfettişlik yapabilir. Yapılan sınavda başarılı olmaları durumunda başöğretmen ve uzman öğretmen de olabilirler.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alan ve eğitim sonunda “Eğitim Katılma Belgesi” ile Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavında 70 ve üzeri puan alanlar, İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya hak kazanarak İş Güvenliği Uzmanı olarak da çalışabilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince kazanç söz konusu değildir. Koşulları uygun olan öğrenciler Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun kredisinden yararlanabilir. Ayrıca çeşitli kuruluşların burslarından da yararlanabilirler.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrasında meslek dersi öğretmeni olarak görev alanlar, teknik eleman olmaları sebebiyle 8. derecenin 1. kademesinden göreve başlar.
Görev yaptıkları okul bünyesinde döner sermaye işletmesi faaliyetleri kapsamında sipariş işler yaparak aylık gelirlerini artırma imkânına sahip olabilirler. Ayrıca her yıl tüm öğretmenlere öğretim yılı başında veya okullar açılmadan önce eğitim-öğretim tazminatı adı altında bir ödeme yapılır.
Özel sektörde ise ücretler değişkenlik göstermektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Lisans eğitiminden sonra yüksek lisans ve doktora yapabilir, araştırma görevlisi olabilir ve akademik kariyer yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Özel sektörde kalite kontrol şefliği, teknik müdürlük ve imalat müdürlüğü görevlerine yükselebilirler.
Meslek elemanları, Milli Eğitim Bakanlığınca yapılan sınavda başarılı oldukları takdirde eğitim yöneticiliği yapabilirler.
Benzer meslekler
- Makine mühendisi,
- Makine ressamlığı öğretmeni,
- Makine teknikeri,
- Makine teknisyeni.
Ek bilgiler
Meslekte yapılan ek görevler ve uygulanması gereken faaliyetler şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- 9 sayılı T.C. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı, Şubat 2014.
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için:
- İlgili eğitim kurumlarına,
- Türkiye İş Kurumu web sayfasına: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemine: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığına: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüklerine veya Hizmet Merkezlerine
başvurulabilir.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.