Tanım
Makastar, konfeksiyon ürünleri imalatında kumaş ve yardımcı malzemeyi kalıba göre ve çok katlı olarak kesen, kullanılan makine ve ekipmanın bakımını yapan kişidir.
Görevler
Makastar, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Kesim için hazırlık amacıyla kumaş ve malzemeyi kontrol eder.
- Kesim planını ve kalıpları kontrol eder.
- Pastal (kalıp) çizimlerini hazırlar.
- Kesim motoru ve hızar bıçağını hazırlar.
- Kumaş ve malzemenin kesimini yapar.
- Kesim sonrası parçaları kontrol eder, beden ve desenlere göre ayırır.
- İşe uygun makineyi seçer ve kullanır.
- Kullandığı makine ve ekipmanın bakımını yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Makastarların kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- El makası ve falçata
- Dik bıçaklı kesim motoru
- Elektromakas
- Hızar ve matkap
- Çelik eldiven
- Kesim kalıpları ve kesim masası
- Ağırlıklar
- Maşa
- Meto makinesi
- Pastal ütüsü
- Yağdanlık
- Cetveller
- Tornavida
- Kâğıt bant ve kalem
- Kalıp kartonu
- Kumaş çeşitleri
- Mezura ve pastal kâğıdı
- Ribanalar, taban kâğıdı, telalar ve yapıştırıcı
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Makastar olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Göz ve ellerini eşgüdümlü kullanabilmek
- Ayrıntılara dikkat etmek
- Titiz olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Makastarlar, tekstil konfeksiyon fabrikaları ile konfeksiyon ürünleri üretimi yapan fabrika ve atölyelerin kesim bölümlerinde, kapalı ortamlarda çalışırlar.
Çalışma ortamı aydınlık ve gürültülü olabilir. Havada kumaş tozları bulunabilir. Görev genellikle ayakta yürütülür. Makastarlar çalışırken yöneticilerle ve diğer meslektaşlarıyla iletişimde bulunurlar.
Eğitimin verildiği yerler
Makastar mesleğinin eğitimi halk eğitim merkezlerinde, Giyim Teknolojisi alanındaki Makastar kursunda verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Her yaş, eğitim, gelir, sosyal statü ve kültür düzeyindeki kişiler kursa katılabilir.
18 yaşından küçükler velilerin izniyle katılabilir. İlköğretim çağındakiler, devam ettikleri okul saatleri dışındaki serbest zamanlarda istedikleri kursa devam edebilir.
Yabancı uyruklular, yabancı kimlik numarası ya da Geçici Yabancı Tanıtma Belgesi ile kurslara katılabilir.
Belirli yaş ve eğitim seviyesi, uygulanacak programın özelliğine göre aranabilir. Bu durum halk eğitim merkezlerince duyurulmaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Makastar eğitimi halk eğitim merkezlerinde 542/336 saattir. Eğitim süresince makastarlık konusunda bilgiler verilmektedir.
Eğitim sonunda alınan belge
Kursu başarıyla tamamlayanlara “Kurs Bitirme Belgesi” verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Makastarlık, konfeksiyon üretim işletmelerinde geniş iş olanaklarına sahip bir meslektir. Kısa bir eğitimden geçen makastarlar, hareketli bıçağı bulunan bir makine ile çalışırlar. Bu sebeple mesleği icra edecek kişiler dikkatli ve deneyimli kişiler arasından seçilmektedir.
Bilgisayar destekli serim ve kesimle birlikte Metolamacılık ve Tasnifçilik alanlarının birleşme eğilimi içerisinde olduğu gözlemlenmektedir. Makastarlıkta öğrenilen bilgi ve becerilerin bir kısmının deri konfeksiyonu ve ayakkabı üretimi gibi alanların butik tarzı üretiminde kullanılabileceği düşünülmektedir.
Mesleğin yürütülmesi için planlama, organizasyon bilgileri, tekstil bilgisi, kalite bilinci ve kontrolü, bilgisayar kullanımı bilgisi ve bilgisayar destekli otomasyon giderek önem kazanmaktadır. Bu alandaki teknolojik gelişmeler, bilgisayar destekli serim ve kesimi kapsayan otomasyona doğru kaymaktadır.
Günümüzde daha çok büyük ölçekli işletmelerde kullanılmaya başlayan programlanabilen serim masaları gibi yeni teknoloji ürünü makine ve ekipmanların yaygınlaşmasıyla bu alandaki iş verimi, hızı ve kalitesinin artması beklenmektedir. Bu nedenle bilgisayar kullanımını geliştirecek altyapı eğitiminin verilmesi gerekliliği ortaya çıkmaktadır.
Bu meslekte yetişmiş eleman bulmakta zaman zaman güçlükler yaşanmaktadır. Nitelikli eleman sıkıntısına çözüm olarak meslekteki sınırlı eğitim olanaklarının geliştirilmesinde yarar görülmektedir.
İşyerlerinin ücret tarifelerinde önemli sayılabilecek farklılıklar bulunmaktadır. Bu nedenle iş devamlılığı konusunda sıkıntılar yaşanmakta ve elemanların sık sık iş değiştirdiği gözlenmektedir. Becerisi yüksek olan iyi yetişmiş meslek elemanlarının iş bulma şanslarının yüksek olduğu söylenebilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Kaynak dosyada eğitim süresince kazanca ilişkin sabit bir ücret bilgisi belirtilmemiştir.
Eğitim sonrası
Makastar olarak özel bir işyerinde işe başlayan kişi başlangıçta net asgari ücret tutarında ücret alır. Bu kazanç iş yerinin büyüklüğüne ve deneyim durumuna göre artar.
Kendi hesabına çalışanlar ise yaptıkları işe göre değişen miktarlarda gelir elde ederler.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Kaynak dosyada mesleki eğitimde ilerlemeye ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
İş hayatında ilerleme
Makastarın meslekte ilerlemesi, kendini geliştirmesine ve deneyimine bağlıdır.
Benzer meslekler
Makastarlıkla benzer meslekler şunlardır:
- Erkek Terzisi
- Kadın Terzisi
- Konfeksiyon Biçici
- Biçici (Deri Giyecek)
- Döşeme Biçici
- Eldiven Biçici
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ayrıca ek bilgi başlığı altında ayrı bir açıklama yer almamaktadır.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- 3308 sayılı kanun
- Ali Osman Sönmez Anadolu Meslek, Endüstri Meslek Lisesi (Konfeksiyon Bölüm Öğretmenleri)
- Zübeyde Hanım Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi (Konfeksiyon Bölüm Öğretmenleri)
- Gemlik Anadolu Meslek ve Kız Meslek Lisesi (Konfeksiyon Bölüm Öğretmenleri)
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Makastarlık mesleği hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri/Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
