Tanım
Lojistik Elemanı; iş piyasasında faaliyet gösteren işyerlerinin ihtiyaç duyabileceği her türlü ürünün tedariki, stoklanması, paketlenmesi ve tüketileceği pazar mahalline kadar dağıtım amacıyla nakledilmesi işlemleriyle uğraşır.
Bulunduğu piyasada üretim, stoklama, pazarlama, planlama ve organizasyon faaliyetleriyle ilgilenen tüm birimlerle birlikte çalışır.
Görevler
Lojistik Elemanı, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak aşağıdaki görevleri yürütür:
- Dağıtım sözleşmesinin yapılması, sevk talimatının alınması, ürünlerin teslim alınması ve depolanması ile sevkiyat planlamasını yapar.
- Son kontrolü ve araçlara yüklemeyi yapar.
- Sevkiyatı gerçekleştirir.
- Teslimat geri bildirimini ve raporlamayı yapar.
- İade gelen ürünlerin işlemlerini gerçekleştirir.
- Dağıtım maliyetlerini tespit eder ve fiyatlandırma işlemlerini yapar.
- Depoda gerekli donanımı belirler.
- Depo tasarım işlemlerini yapar.
- Teslim ve tesellüm işlemleri ile barkodlama işlemlerini yapar.
- Ambalajlama malzemelerini kullanıma hazırlar.
- Palet, konteyner, forklift, transpalet ve vinç kullanarak taşıma işlemlerini yapar.
- Depo stok kartlarının FIFO-LIFO-has maliyet ve benzeri yöntemlere göre düzenlenmesini yapar.
- Karayolu taşıma sözleşmesini ve firma seçimini yapar.
- Araç seçimini ve yükleme planını yapar.
- Karayolu taşımacılığında yükleme işlemini gerçekleştirir.
- Havayolu taşımacılığında uluslararası havacılık kurallarını (IATA) uygular.
- Havayolu taşımacılığında tehlikeli madde taşımacılığı, kargo ve yükleme işlemlerini yapar.
- Denizyolu taşımacılığında müşteri siparişi alır.
- Taşıma sözleşmesi ve taşıma organizasyonu yapar.
- Denizyolu eşya takibini ve gemi varış işlemlerini yapar.
- Gümrük işlemlerini, eşyanın çekilmesini ve faturalama işlemlerini yapar.
- Demiryolu taşıma sözleşmesini hazırlar.
- Demiryolu taşıma süreciyle ilgili işlemleri yapar.
- Kombine taşımacılıkla ilgili işlemleri yapar.
- Ticari, yükleme, taşıma veya sevk, dolaşım ve menşe gibi belgeleri araştırır, temin eder ve düzenler.
- Satın alma tekniklerini uygulayarak lojistik satın alma işlemlerini gerçekleştirir.
- Stok takibi ve stok yönetimi işlemlerini yapar.
- Risk yönetimi, sigorta sözleşmesinin yapılması ve sigorta hasar sürecinin takip edilmesi işlemlerini yürütür.
- Gümrük yasa ve rejimlerini uygular.
- Araca ve eşyaya yönelik gümrük işlemlerini gerçekleştirir.
- Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ve Gümrük Kanununa uygun olarak gümrük işlemlerini yapar.
- Tır Karnesi ve Ata Karnesi düzenler.
- Antrepo ve serbest bölge işlemlerini yürütür.
- Lojistik yönetimi ve tedarik zinciri yönetim sürecini uygular.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Lojistik Elemanının kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Her türlü iletişim araçları.
- Büro makineleri ve kırtasiye malzemeleri.
- Ambalajlama malzemeleri.
- Palet.
- Konteyner.
- Forklift.
- Transpalet.
- Vinç.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Lojistik Elemanı olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Ticaret ve büro işlerine ilgi duymak ve bu alanda başarılı olmak.
- İş ve ticaret hayatını, insanlarla iş birliği yapmayı ve iletişim kurmayı sevmek.
- Ayrıntılara dikkat etmek ve titiz çalışmayı sevmek.
- İyi iletişim kurabilmek.
- İkna gücüne sahip olmak.
- Dil öğrenme yeteneğine sahip olmak.
- Girişimci olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Lojistik Elemanı genellikle uluslararası iş yapan firmalarda, özel sektör işyerlerinde veya işletmelerinde çalışır. Üretim, enerji ve hizmet sektörlerinin üretim veya pazarlama bölümlerinde görev yapabilir.
Çalışma düzeni vardiyalı olabilir. Görev yapılan ortam büro olabileceği gibi depo da olabilir. Lojistik Elemanının sık sık şehirlerarası veya ülkelerarası iş seyahatleri yapması söz konusu olabilir.
Çalışmalarını diğer birimlerle ekip halinde yürütür.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Ulaştırma Hizmetleri alanı Lojistik dalında verilmektedir.
Yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde de Ulaştırma Hizmetleri alanı Lojistik dalında mesleğin eğitimi verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine giriş için aşağıdaki koşullar aranır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak.
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Ortak genel kültür dersleri ile alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci, 9. sınıfın sonunda dal veya mesleğini belirler.
- sınıfın sonunda dal veya meslek seçimi yapılırken aşağıdaki unsurlar dikkate alınır:
- Bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar.
- Okulun donanımı.
- Öğretmen kapasitesi.
- Fizikî kapasite.
- Öğrencilerin ilgi ve istekleri.
Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir. Başarı düzeyi iyi olan öğrenciler akademik destek dersleri içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere Meslek Lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Lojistik Elemanları, yurt içi ve yurt dışı piyasalarında faaliyet gösteren kuruluşların aşağıdaki bölümlerinde çalışabilirler:
- Üretim bölümleri.
- Planlama bölümleri.
- Pazarlama bölümleri.
- Nakliye firmaları.
- Kargo firmaları.
Yeterli sermaye birikimleri olması halinde kendi işlerini kurabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre ücret alırlar.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Ulaştırma Hizmetleri alanı Lojistik dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri durumunda ek puan verilmektedir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin, Turizm Fakültelerinin ve mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları (M.T.O.K.) mezunlarına ayrılan kontenjanlar tercih edildiğinde öncelikli olarak yerleştirme yapılmaktadır.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklar aracılığıyla tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazanılarak nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Lojistik Elemanları, çalıştıkları işyerlerinde gösterdikleri performansa göre aşağıdaki görevlerde bulunabilirler:
- Depo sevk ve idare sorumlusu.
- Pazarlama departmanlarında ürün şefi.
- Pazarlama departmanlarında ürün amiri.
- Yönetici yardımcısı.
Benzer meslekler
- Lojistik Meslek Elemanı.
- Dış Ticaret Elemanı.
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Millî Eğitim Bakanlığı MEGEP projesine ait yayın ve dokümanlar.
- M. Süha UÇAR Lojistik Anadolu Meslek Lisesi – İzmit-Yuvacık.
- Borusan Lojistik A.Ş. firması, İzmit.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı.
- Türkiye İş Kurumu.
- Mesleğim Hayatım.
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi.
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu il müdürlükleri ve hizmet merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlıdır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
