Tanım
Lastik Üretim Teknisyeni; lastik hammaddelerini üretime hazırlayan, lastik hamurunu ve katmanlarını oluşturan, çeşitli karışımlarda çözelti hazırlayabilen, laboratuvar analizleri yapan ve üretim faaliyetlerini kumanda ve kontrol edebilen nitelikli kişidir.
Bu meslek; pişirme ve presleme işlemlerini, fiziksel kontrolleri ve üretilen malın standartlara uygunluğunun kontrolünü de kapsar.
Görevler
Lastik Üretim Teknisyeninin başlıca görevleri şunlardır:
- Lastik hamuru hammaddelerini karıştırır.
- Lastik katmanlarını oluşturur.
- Lastik hamuru hammaddelerine, lastik hamuruna, çelik korda, çelik tele ve kord bezine uygulanan testleri yapar.
- Mamul araç lastiğini oluşturur.
- Lastiğin bakım ve onarımını yapar.
- Polimer malzemeleri inceler.
- Organik bileşiklerin analizini yapar.
- Organik bileşiklerin özelliklerini belirler.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Yarı otomatik veya otomatik tipte lastik imal makineleri, pres makineleri, mikserler, ekstruderler, kalenderler ve pişirme makineleri
- Tartı, cetvel, gönye gibi ölçüm aletleri ve ölçü kapları
- Doğal ve sentetik kauçuklar
- Çekme-uzama cihazı, reometre, kül fırını, etüv, shoremetre, erime noktası cihazı, dansimetre, anilin noktası cihazı, viskozimetre, mikroskop ve refraktometre gibi laboratuvar test cihazları
- Çinko oksit, magnezyum oksit, kalsiyum oksit, stearik asit ve çinko karbonat
- Tekstil kord ve çelik kord gibi lastik takviye malzemeleri
- Laboratuvarlarda kullanılan cam malzemeler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Lastik Üretim Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Görsel belleği gelişmiş olmak
- Yönergeyi izleyebilmek
- El ve gözlerini eşgüdümle kullanabilmek
- Çabuk ve doğru karar verebilmek
- Stres altında çalışabilmek
- Rutin işlerde uzun süre çalışabilmek
- Dikkatli ve tedbirli olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Lastik Üretim Teknisyeni kapalı alanda görev yapar. Mesleğin icra edildiği ortam laboratuvar olabileceği gibi tozlu, kokulu, gürültülü ve kimyasal maddelerin bulunduğu imalat sahaları da olabilir.
Yapılan işin çok fazla tehlikesi olmamakla birlikte, yapılacak en küçük bir hata makine kazalarına veya zehirli maddelerden etkilenmeye neden olabilir. Birinci derecede uğraş konusu makinelerdir. Yapılan faaliyetlerin başında imal etme, kullanma ve çalıştırma gelir.
Meslek mensupları diğer çalışanlarla iletişim hâlindedir. Tam gün, gece, vardiyalı ve hafta sonu çalışma söz konusu olabilir. Dikkat gerektiren bir çalışma yürütürler.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının “Kimya Teknolojisi” alanı “Lastik Üretimi” dalında verilmekteydi. Yeni uygulamaya göre bu isimde alan ve dal bulunmamaktadır.
Kaynak dosyada yer alan eğitim bilgileri, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Meslek eğitimine giriş için kaynakta belirtilen koşullar şunlardır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim içeriği ve sınıflara göre dağılımı şöyledir:
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıflarda verilir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini tamamlayanlara meslek lisesi diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Lastik Üretim Teknisyeni; lastik, plastik ve kauçuk üretimi yapan fabrikalarda ve atölyelerde iş bulabilir. Kauçukla üretim yapan alanlar da çalışma alanları arasındadır.
Meslek mensubu kendi iş yerini açabileceği gibi lastik ve plastik üretimi yapan fabrika ve atölyelerde de çalışabilir.
Otomotiv endüstrisi geliştikçe mezunların iş bulma alanları da genişlemektedir. Çalışılabilecek alanlar arasında şunlar yer alır:
- Otomotiv sanayisi
- Taşıt ve uçak sektörleri
- Ayakkabı üretimi
- Kayış ve hortum üretimi
- Lastik ve plastik mamulleri üretimi
- Çamurluk lastikleri üretimi
- Taşıt iç döşeme lastikleri üretimi
- Lastik ve kauçuk fabrikaları veya atölyeleri
Mezunlara lastik satışı ve servis tekniğiyle ilgili işyeri açma belgesi verilmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar teknik hizmet sınıfının ücretini alır, zam ve tazminatlardan yararlanır. Kaynak dosyada bu ücretin asgari ücretin en az 2-3 katı olduğu belirtilmiştir.
Özel sektörde kazanç; çalışılan yer, tecrübe ve benzeri durumlara göre değişir. İlk işe girişte asgari ücret düzeyinde kazanç söz konusudur. Daha sonraki kazanç asgari ücretin 2-3 katı arasında değişebilir. Tecrübe arttıkça alınan ücrette artış olabilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Kimya Teknolojisi alanı Lastik Üretim dalından mezun olanlar, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan alabilir.
Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir.
İş hayatında ilerleme
Kaynak dosyada iş hayatında ilerlemeye ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
Kaynakta Lastik Üretim Teknisyenine benzer olarak belirtilen meslekler şunlardır:
- Plastik Teknikeri
- Lastik Teknikeri
Ek bilgiler
Lastik Üretim Teknisyeninin ek görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
Meslek bilgi dosyasının hazırlanmasında yararlanılan kaynaklar şunlardır:
- Meslek elemanları
- Eğitim kurumları
- Millî Eğitim Bakanlığı MEGEP projesine ait yayın ve dokümanlar
- www.megep.meb.gov.tr adresli web sayfası
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.